Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc 'Nhỏ tuổi xách đỡ mẹ' gây tranh luận: Đừng bắt con trẻ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn

Chương trình Công nghệ Giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại được thí nghiệm năm 1978 tại Trường Thực nghiệm (Thủ đô), sau đó được mở mang ra các thị thành trên cả nước. Riêng bộ sách Tiếng Việt 1 Giáo dục Công nghiệp đã và đang được giảng dạy cho 800.000 học sinh tại 50 trường học.

Sau khi được trạm xe buyt thông thường về bộ sách mới, rộng rãi phụ huynh đã thử tìm hiểu xem 3 cuốn sách mới này có gì khác so với phiên bản lúc trước. Phổ thông người cực kì phản ứng khi phát hiện trong sách chứa phổ quát nội dung mà đến bản thân người lớn còn cảm thấy khó khăn hiểu, chứ chưa nói đến các cháu mới chập chững đi học. Theo ý kiến cá nhân, họ bình chọn những câu chuyện trong sách không mang tính giáo dục và phổ quát bài học vô nghĩa, dùng từ ngữ cực kỳ... chợ búa.

Đặc biệt, trong quyển Tiếng Việt lớp 1- tập 2 có phổ quát bài học ẩn hiện những thói hư tật xấu như thóc mách, xu nịnh, nói dối, châm biếm, thậm chí là khôn nhãi ranh, ma mãnh. Trong bài học "Nhỏ bé xách đỡ mẹ", thấy mẹ đi ậm ạch vì mang phổ biến túi, thay vì xách giúp mẹ, bé dại đã nảy ra ý nghĩ đó cực "khôi lỏi": "Có cách thức, mẹ ạ! Mẹ bế bé, bé xíu xách hộ mẹ".

Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc Bé xách đỡ mẹ gây tranh cãi: Đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn - Ảnh 1.

Bài đọc "Nhỏ xách đỡ mẹ" ẩn hiện ý nghĩa bị động. Ảnh: Facebook.

Trước rộng rãi quan điểm cho rằng việc giải đáp mẹ như trên biểu thị em bé xíu rất khôn ngoan và khôi lỏi, thậm chí là "chơi" lại ý đồ nhờ vả của người mẹ. Một nhóm độc giả kì cục đưa ra quan điểm hoàn toàn khác lạ. Anh Hirota Fushihara - một người Nhật sinh sống và làm việc tại vn, đã thẳng thắn trưng bày quan điểm cá nhân can hệ tới bài học này.

Ngày 7/9, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với anh Hirota Fushihara.

Thưa anh, rộng rãi người, kể cả phụ huynh lẫn giáo viên sau khi đọc bài đọc "Bé xách đỡ mẹ" trong sách Tiếng Việt Công nghệ giáo dục của GS Hồ Ngọc Đại, đều có suy nghĩ về việc đứa nhỏ dại trong câu chuyện khá "tinh khôn". Anh nghĩ thế nào về điều này?

Trước tiên xin lưu ý rằng tôi tạm thời tách câu chuyện về giáo trình Tiếng Việt Công nghệ giáo dục, tôi chỉ xem xét về riêng nội dung bài học này, để chúng ta nhìn kiếm được về giá trị của giáo dục ở một giác độ khác.

Chúng ta bấy lâu hiểu rằng một bài viết trong giáo trình phải thể hiện một giá trị quan, hay giáo lý, hay những ý niệm sống phải gương theo. Và chúng ta lâu nay tin rằng khi các em đọc bài viết trong giáo trình, các em cứ đọc giáo lý đó rồi lưu trữ luôn lẽ phải đó trong đầu óc. Thế xem như là các em sẽ biến thành người của giáo lý, làm theo lẽ phải đó. Và trong bài kiểm tra, các em cứ viết ra những yếu tố đó y như bản thân đã lưu trong đầu óc, y như lời dặn của giáo viên rồi thì sẽ được điểm cao.

Bí quyết giáo dục tương tự cũng tốt trong một phường hội khép bí hiểm, trong một xã hội cùng hệ ý thức văn hóa và ở đó già trẻ đều san sẻ một tư duy, kiếm được thức và thói quen. Nhưng, dù muốn hay không, chúng ta phải nghe, phải biết và hấp thu những tầm nhìn, quan niệm, giá trị quan mà chúng ta chưa bao giờ nhân thức. Lúc này chúng ta phải có đầu óc tư duy, khả năng phân tách để phân loại, chắt lọc, và chọn những cách thức tiếp xúc phù hợp cho các tình huống.

Để đi đến sự chọn lựa đó, việc bàn thảo, phản biện lẫn nhau, giữa đồng đội, giữa sinh viên và thầy cô, giữa con cái và cha mẹ sẽ góp phần nâng cao tư duy của mỗi người. ngừng thi côngĐây là một quá trình quan trọng để các em giành được những lẽ phải, những tiêu chuẩn đáng tin cậy, kiến tạo những ý tưởng mới sau một hành trình thử thách công đoạn tư duy, được mài đi mài lại chính bằng khối óc của các em.

Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc Bé xách đỡ mẹ gây tranh cãi: Đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn - Ảnh 2.

Chẳng hạn chúng ta đã lâu nay này luôn coi trọng định nghĩa "NGOAN". Nghe lời bác mẹ là tốt nên cho là "NGOAN", những gì người lớn cho là đúng mà trẻ thơ làm y chang mới là "NGOAN". Trái lại là "HƯ". Những yêu cầu đặt ra cho con nít như "hiếu thảo" cũng vậy. Đúng, hiếu hạnh ko phải là xấu, nhưng từ "hiếu thảo" để thiên biến vạn hóa mọi hành vi lại là không đúng. "Hiếu thảo" là điều của cảm xúc, là sự đon đả và nâng niu bỏ ra cho nhau được nuôi dưỡng trong khoảng không gian sống và sự quan sát bao quanh, nếu như bác mẹ "hiếu hạnh" với ông bà thì có lý gì con lại không "hiếu thảo" với phụ vương mẹ. Vậy nên "hiếu thảo" không hề dạy mà ra.

Trong khoảng đó, bài "Bé dại xách đỡ mẹ" phải nên hiểu rằng đây ko phải là một bài biểu lộ một giáo lý, lẽ phải một mực để các em gương theo. Đây được coi là một tư liệu để nuôi và sản xuất tư duy theo rộng rãi tầm nhìn của các em. Khi đọc bài, người lãnh đạo lớp học – giáo viên hoàn toàn có thể kiến tạo lớp học dưới dạng trao đổi ý kiến về từng xử sự của hero mẹ và con.

Dễ chơi nếu bé chỉ mong được mẹ bế mình lên vì muốn được nũng nịu và muốn được mẹ thương cảm, hay dễ chơi hơn là tí hon đi mệt và đã mỏi chân. Nhưng nhỏ nhắn cũng thương mẹ, bé dại chỉ nắm bắt được rằng người cầm thiết bị là người nặng nhọc, vì rõ ràng dù được mẹ bế nhưng tay nhỏ cũng mệt. Nhìn dưới góc độ đó, thì vẫn có thể hiểu đây là câu chuyện của một em bé nhỏ xinh tươi.

Tôi chỉ muốn nói rằng, đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn. Nên tạo cho trẻ những thời cơ được nói ra chính kiến, phát kiến của phiên bản thân với bất cứ sự việc, sự vật gì xảy ra trong cuộc sống. Với ý nghĩa đó, giáo trình chỉ nên coi là học liệu của tư duy, ko phải USB lưu trữ sẵn tư duy để copy sang đầu óc các em. Và giáo viên phải là người tạo ra được bầu không khí cho sự mua bán để sản xuất tư duy đó.

Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc Bé xách đỡ mẹ gây tranh cãi: Đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn - Ảnh 3.

Anh có nghĩ là trước khi đoàn luyện tư duy phản biện cho trẻ em thì vẫn cần dạy trẻ về sự lễ độ và đạo đức, ái tình trước?

Những thứ đó ba má và thị trấn hội của người lớn sẽ tự dung dưỡng và trẻ em sẽ nắm bắt, sẽ cảm hóa. Giống như câu chuyện về "hiếu hạnh" tôi đã nói. Khi xã hội của người lớn không có lễ phép, không có đạo đức, không có tình yêu nước thì thử hỏi sao dạy lý thuyết cho trẻ con được. Anh chị thường hay nói lý thuyết học không có ý nghĩa gì, thực tế mới là cần thiết. Tôi chưa bao giờ thấy câu này đúng cho đến khi nhận được câu hỏi này, quả thực có trường phù hợp cá biệt ứng dụng được câu nói này.

Theo anh, độ tuổi nào nên mở màn cho ốm tham gia vào những buổi đàm luận, phản biện yếu tố và từ đó mái ấm sẽ hướng nhỏ bé đến phương pháp mà họ cho là đúng mực nhất trong việc phát hành tư cách?

Vài tìm hiểu kỹ thuật cho rằng trẻ có tư duy logic trong khoảng trước khi nhân thức nói, còn tư duy phản biện thì dựa vào phổ thông vào kỹ năng tiếng nói, bởi vậy tôi nghĩ rằng khi con trẻ có thể giao tiếp là đã có tư duy phản biện. Như tôi đã nói, tư duy phản biện là tư duy tự có, mọi cái mới trên thế giới này đều trong khoảng phản biện, từ sự không thỏa mãn với cái cũ để phát triển. Cái đó không cần ai dạy, chỉ cần có môi trường, nó sẽ tự nhiên phát huy.

Vậy nên, ví như giảm thiểu được bí quyết dạy một chiều và cách thức học y như lời dặn của giáo viên càng sớm càng tốt, áp dụng với những bậc học càng thấp càng tốt, thì đó là yếu tố chúng ta cần làm.

Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc Bé xách đỡ mẹ gây tranh cãi: Đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn - Ảnh 4.

Anh có từng đọc qua những chả hạn khác trong Bộ sách Tiếng Việt Kĩ nghệ Giáo dục và anh nghĩ sao về những bài đọc được đưa ra trong sách, cũng như những câu thành ngữ "Vắt chanh bỏ vỏ" có thích hợp cho một học sinh tiểu học?

Giống như câu chuyện "Tí hon xách đỡ mẹ", bất kỳ bài học hay thành ngữ nào đều có thể trở thành học liệu cho việc đoàn luyện được tư duy phản biện thì chúng ta nên khai thác. Tôi nhớ có khách hàng nào đó đã nói rằng tư duy phản biện giúp trẻ có kĩ năng ghi nhớ tốt, nhanh lẹ phát hiện và khắc phục nhân tố, và nâng chỉ số IQ. Một tư duy tốt tương tự, có lý gì mà chúng ta không tận dụng mọi chất liệu để tạo nên môi trường nuôi dưỡng nó.

Trái lại, vì bạn hỏi tới bộ sách giáo khoa Tiếng Việt Công nghệ lớp 1 nên tôi cũng xin nói thêm. Những gì tôi trình bày trên đây không có ý ủng hộ việc cải cách, vì học liệu cho tư duy phản biện có ở mọi nơi, sách giáo khoa hiện tại có, trong đầu óc thầy giáo có, cái bàn, cái ghế, cái bảng, viên phấn trong lớp học cũng có. Thế tức là không nhất mực phải thay sách giáo khoa. Tôi phân tách về giá trị nội dung của một bài học để các bạn đừng phê phán lệch hướng và bố mẹ hiểu hơn về phương pháp dạy con, thầy cô nắm bắt hơn về cách thức công ty lớp học, chứ không đánh giá giá trị của cuốn sách.

Chuyên gia pháp lý người Nhật nói về bài đọc Bé xách đỡ mẹ gây tranh cãi: Đừng bắt trẻ thơ nhìn vạn vật bằng con mắt của người lớn - Ảnh 5.

Điều mà giáo dục vn cần không phải là một cuốn sách giáo khoa 4.0, cái các bạn cần là tự bản thân trau chuốt tư duy, tậu nỗ lực mạnh sinh tồn trước những thử thách gian nan và nêu tên bản thân gắn với những phát kiến mới lạ.

Cho nên, thay vì tốn công tốn sức sản xuất một cuốn sách với tầng phân khúc lớp những phụ chuyên chở từ việc đổi mới giáo trình, nâng cao cơ sở vật chất, đầu cơ giáo cụ, tập huấn giáo viên... thì chỉ cần đổi mới chế độ dạy trong khoảng mái nhà tới nhà trường, các bạn sẽ tạo ra những thế hệ con nhỏ luôn tiên phong.

Anh Hirota Fushihara (quốc tịch Nhật Phiên bản) đến Việt Nam lần đầu tiên trong khoảng năm 1993, sau đó trở về Nhật khiến cho việc tại đài truyền hình NHK, phụ trách bản tin thời sự vietnam. Sau khi học xong xuôi chương trình Tiến sỹ thực hành qui định tại Nhật, năm 2008 anh Hirota quay về Việt Nam khiến thây mặt cho một tổ chức kinh doanh tư vấn của Nhật Bạn dạng.

Cho tới nay anh đã học tại ĐH Luật Hà Nội, Khóa tập huấn Trạng sư – Học Viện Tư Pháp. Hiện anh là tìm hiểu sinh khoa Luật – ĐH Đất nước Hà Nội.

Theo Minh Nhân

Trí thức trẻ


Xem tại: mua nha