Viêm tuỵ cấp - diễn biến nhanh, cực nguy nan: Thể hoại tử chỉ còn 1% thời cơ sinh tồn

10 người chỉ cứu được 5

Mỗi ngày Bệnh viện Bạch Mai đều kết nạp các trường hợp bị viêm tuỵ cấp, nhiều nhất là tham gia thời điểm nghỉ lễ, tết nhất.

Giáo sư Nguyễn Gia Bình, nguyên Trưởng khoa Hồi sức hăng hái Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, số lượng ca cấp cứu do viêm tuỵ cấp tăng thêm.

Nếu như như mười năm trước khi bị viêm tuỵ cấp 10 bệnh nhân cùng lắm chỉ sống được 1 bệnh nhân thì đến nay bệnh nhân được cứu là 5/10 do các công nghệ của y khoa trong đó có lọc máu văn minh.

Dĩ nhiên, bệnh lý này diễn biến quá nhanh nên bệnh nhân tham gia viện khi đã nặng và có biến chứng. Biến chứng nguy khốn nhất là suy đa tạng, là nguyên cớ tử chiến cao nhất. Viêm tuỵ cấp nặng càng có phổ quát tạng suy nguy cơ tử trận sẽ càng cao.

Tại khoa Cấp cứu Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, các bác sĩ cũng cho biết hàng ngày bệnh viện vẫn gặp các bệnh nhân bị đau bụng, nôn sau uống rượu và kết quả là viêm tuỵ cấp.

 Viêm tuỵ cấp - diễn biến nhanh, cực nguy hiểm: Thể hoại tử chỉ còn 1% cơ hội sống sót - Ảnh 1.

Tụy là một tạng nằm trong phúc mạc phía trên cột sống ngang mức L1- L2, giữa tá tràng và lách, sau dạ dày, phía trước các huyết quản lớn. Tụy gồm 3 phần: đầu, eo, thân và đuôi tụy. Tụy dài 16-20mm, cao 4- 5cm, dày 2-3cm. Tụy có công dụng nội tiết (tiết insulin để kiểm soát tuyến đường huyết) và tác dụng ngoại tiết (tiết các men tiêu hóa).

Viêm tuỵ cấp là bệnh thương tổn viêm nhu mô tuyến tuỵ cấp tính từ nhẹ tới nặng và có thể gây tử vong. Viêm tụy cấp ngày một thông thường với tần suất bận rộn vào khoảng 25 - 75 trường thích hợp/100.000 dân/năm, trong đó 10-30% là viêm tuỵ cấp  nặng

Viêm tụy cấp là hiện trạng viêm cấp tính ở tụy do hoạt hóa các proenzyme ngay tại tụy gây ra sưng, phù nài nỉ doanh nghiệp tụy hoặc nặng hơn nữa là gây ra chảy máu, hoại tử trong nhu mô tụy.

Nguyên do của viêm tụy cấp

Hiện nay căn do này thương gặp hơn các khởi thủy tắc nghẽn cơ học khác đó là trạng thái uống rượu bia.

Ngoài ra, viêm tuỵ cấp còn do sỏi ống mật chủ, u tụy hay u bóng Vater, giun chui ống mật hoặc dị vật, sau giải phẫu vùng quanh tụy, sau nội soi mật - tụy ngược dòng, do chấn thương đụng dập vùng tụy, do rối loạn chuyển hóa như: tăng triglycerid máu, tăng canxi máu.

Các cỗi nguồn khác: Nhiễm khuẩn, ký sinh trùng, virus, độc chất hay thuốc (azathioprin, mercaptopurin, tetracyclin, ethylalcol, thuốc trừ sâu phospho hữu cơ...) loét dạ dày...Cũng có khoảng  10 – 15% các trường hợp viêm tuỵ cấp không rõ cội nguồn.

Tuy nhiên, theo GS Nguyễn Gia Bình trong những năm mới đây tỷ lệ viêm tụy cấp do rượu đang tăng lên một cách thức rõ rệt chiếm hữu tới 70% số ca nhập viện.

Triệu chứng của viêm tuỵ cấp nổi bật nhất là đau bụng, chủ công đau vùng thượng vị, đau khốc liệt, đột ngột sau bữa ăn hưng thịnh soạn. Đau thường kéo dài, lan ra sau lưng, hoặc hạ sườn 2 bên.

Triệu chứng thứ nhị là nôn và bi thảm nôn: thường xảy ra sau đau, nôn chấm dứt không đỡ hay hết đau (khác viêm dạ dày cấp), thường nôn ra dịch bao tử, dịch mật, thể nặng có thể nôn ra dịch máu loãng.

Chướng bụng và bí trung đi ngoài: nhất là với các thể viêm tụy cấp hoại tử nặng, một số trường hợp lại đi ngoài lỏng phổ thông lần.

 Viêm tuỵ cấp - diễn biến nhanh, cực nguy hiểm: Thể hoại tử chỉ còn 1% cơ hội sống sót - Ảnh 2.

Bệnh nhân diễn tiến rất với tốc độ cao

Khi thăm khám chưng sĩ có thể thấy bụng chướng nhẹ, giận dữ thành bụng, không có co cứng thành bụng, nhu động ruột giảm hoặc mất do liệt ruột, gõ đục vùng thấp (dịch hòa bình ổ bụng), các dấu hiệu của nguyên cớ như tắc mật…

Trong khi, bệnh nhân còn có các bộc lộ khó thở: do đau, do tràn dịch màng bụng, màng phổi. Sốt: thường có sốt nhẹ, có thể sốt cao vì viêm nhiễm tuyến phố mật do sỏi, giun hoặc do hoại tử tụy rộng.

Khi bệnh nhân có biểu hiện sốc, vã mồ hôi, chân tay lạnh, nhợt nhạt, ý thức chậm trễ chạp, mạch nhanh, HA tụt, người bệnh hoảng hốt, khích động hoặc trái lại nằm chậm rì rì, mỏi mệt, có những mảng bầm tím ở chân tay, thân thể, thở với tốc độ cao và nông... cần nhanh chóng đưa người bệnh đến hạ tầng y tế để được cấp cứu vì cốt truyện của bệnh thường rất nhanh.

Việc cấp cứu sớm hay muộn chính là tiên lượng tốt hay xấu của người bệnh.

Phòng viêm tuỵ cấp tốt nhất đó là hạn giễu cợt bia rượu, yếu tố trị sỏi mật để tránh biến chứng.

Theo Tiểu Nhã

Trí thức trẻ


Tham khảo thêm: mua nha