Cái giá để một thủ đô ở châu Phi trở thành 'thành phố TQuốc' là bao lăm?

Mở đầu từ những năm 2000, yêu cầu xây dựng hạ tầng cơ sở, thị trấn ở Addis tăng cao chóng mặt. Đồng thời đó, Trung Quốc mở đầu đặt nền móng phát triển mối quan hệ với các giang sơn châu Phi dựa trên nền tảng là Diễn đàn Hợp tác Trung Quốc-châu Phi được doanh nghiệp thường niên mở màn từ năm 2000.

Cái giá để một thủ đô ở châu Phi trở thành thành phố Trung Quốc là bao nhiêu? - Ảnh 1.

Khu tinh vi Poli Lotus nằm ở ngoại thành Addis Ababa được công ti China Tsehay Real Estate xây đắp với trị giá 60 triệu đô la. (Ảnh: CNN)

Tại trọng điểm thủ đô Addis Ababa phổ quát khu thị trấn mới đua nhau mọc lên. Với những chiếc đèn lồng đỏ treo cao ở ngay cửa ngõ, những khu phức tạp với các công trình tiến bộ trông không khác gì một khu xã sầm uất ở Thâm Quyến hay Trùng Khánh ở China.

“Chính phủ Ethiopia coi TQuốc như một mô phỏng kiểu mẫu để noi theo phát triển, xây đắp các hạ tầng cơ sở vật chất”, Ian Taylor, giáo sư kinh tế chính trị châu Phi tại Đại học St. Andrews, Scotland cho hay.

Cái giá để một thủ đô ở châu Phi trở thành thành phố Trung Quốc là bao nhiêu? - Ảnh 2.

Dự án xây dựng các tuyển con đường ở Addis Ababa của một công ti TQuốc. (Ảnh: CNN)

Trong gần 2 thập kỷ, các công ti của TQuốc đã cho xây đắp hàng loạt các nhà cửa ở thủ đô Ethiopia như tuyến tuyến đường sắt dài 750 km nối Addis với Cảng Djibouti ở Biển Đỏ, Giao lộ Gotera trị giá 12,7 triệu USD, tuyến cao tốc 6 làn có giá 800 triệu USD cùng hệ thống tàu điện ngầm trước tiên ở châu Phi.

Tốc độ phát triển của Addis cũng nhờ đó mà tăng nhanh, ngang bằng với vận tốc bùng nổ thành phố thế kỷ 21 ở China, theo ông Taylor.

“Addis đã thay da đổi giết mổ hối hả. Các tòa nhà chọc trời vĩ đại đang thay đổi tổng thể diện tích của thành phố”, Taylor nói.

Nhà cửa 46 tầng sẽ biến thành tòa nhà cao nhất ở Ethiopia sau khi Tổng tổ chức kinh doanh xây dựng Nhà nước China hoàn thành xây đắp vào năm 2020. Nhà cửa này được Bắc Kinh tài trợ tổng thể kinh phí và sẽ trở thành trụ sở của Đoàn kết châu Phi (AU) trong tương lai.

“Châu Phi giờ đây đang trở thành bệ phóng cho China”, chuyên viên nghiên cứu cao cấp Luke  Patey thuộc Viện Phân tích quốc tế Đan Mạch nhận định.

Ngập trong nợ 

Số tiền phải thanh toán mà Trung Quốc đang “ký gửi” tại châu Phi giờ đã lên tới 130 tỷ đô la, chủ chốt là các khoản mượn phục vụ các các dự án giao thông, điện, khai thác mỏ.

Bắc Kinh đã trở thành "người cho vay số một" của đa dạng giang sơn ở châu lục này. Đương nhiên, cựu Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson hồi đầu năm 2018 nghĩ rằng các khoản mượn TQuốc sẽ chỉ làm các giang sơn châu Phi phải dựa vào tham gia Bắc Kinh, suy giảm quyền tự quyết cho tới khi mất đi tài năng tự duy trì sản xuất lâu dài.

Riêng với Ethiopia, các chủ nợ Trung Quốc đã khoáng đạt cho nước này vay chí ít 12,1 tỷ đô la trong khoảng năm 2000, bằng gần 1/3 tổng số nợ của nước nhà này,

“Chúng ta đang bước tham gia một quá trình mới của bơ vơ tự thế giới tập trung vào China. Các cường quốc lúc trước đang suy giảm ảnh hưởng của họ và gặp phổ quát gian truân trong việc khôi phục nó”, Solange Chatelard, một phân tích sinh đến từ Đại học Libre de Bruxelles, Bỉ, đánh giá.

Tác động từ TQuốc 

CNN bình luận, một trong những mối run sợ lớn về các khoản mượn của TQuốc là chế độ ngoại giao bẫy nợ. Bắc Kinh chuẩn bị cho các đất nước khắp châu Á và Thái Bình Dương vay khuyến mại để khai triển một số dự án yên cầu kinh phí lớn lao và khi các số tiền phải thanh toán vượt quá mức chi trả, Bắc Kinh sẽ dùng chính những khoản nợ này để đổi lấy các của cải ý tưởnrg hoặc ảnh hưởng chính trị từ các "con nợ".

Cái giá để một thủ đô ở châu Phi trở thành thành phố Trung Quốc là bao nhiêu? - Ảnh 3.

Mức mượn nợ của châu Phi với TQuốc trong thời điểm trong khoảng năm 2000-2017.

Đương nhiên, Arkebe Oqubay, một quan chức cấp cao trong chính phủ Ethiopia khẳng định giang sơn của ông không tấn công đổi chính trị lấy các khoản mượn khuyến mãi của China.

“Một trong những nhân tố khác biệt là các nhà tài trợ Trung Quốc không can thiệp vào chính trị”, ông này cho nhân thức.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao China nói với CNN rằng các công ty Trung Quốc ở châu Phi hoạt động độc lập và chính phủ nước này không ân cần tới các công trình mà các công ti của họ đầu cơ ở tại đây.

Một mối đon đả khác là an toàn nước nhà. Đầu năm 2018, tờ Le Monde của Pháp đưa tin Bắc Kinh đã cài máy nghe lén ở hội sở Câu kết châu Phi (AU).

Cái giá để một thủ đô ở châu Phi trở thành thành phố Trung Quốc là bao nhiêu? - Ảnh 4.

Tòa nhà trụ sở của AU ở Addis Ababa được một công ti của Trung Quốc xây đắp. (Ảnh: CNN)

“Dữ liệu từ các máy tính trong tòa nhà trụ sở của AU do TQuốc xây dựng mỗi đêm đều được chuyển tới các máy chủ TQuốc trong suốt 5 năm”, tờ báo Pháp dẫn các nguồn tin giấu tên cho nhân thức.

Bộ Ngoại giao China cũng như AU ngay sau đó đã chưng bỏ thông tin mà họ chắc chắn là từ các buộc tội vô căn cứ này. Nhưng việc những tin đồn này được đưa ra trong bối cảnh China đang lên chiến lược xây đắp xác căn cứ ở châu Phi bắt đầu làm cho các nhà làm chính trị ở đất liền này thận trọng hơn bao giờ hết.

 (Nguồn: CNN)

Theo Song Hy

VTCnews


Xem nhiều hơn: bds