Để không còn công trình treo

Theo thống kê chưa chính thức, cả nước có tới hàng ngàn công trình treo, gây phung phí nguồn lực đất đai và bức xúc trong thị trấn hội. Để khắc phục tình trạng này, phổ quát quan điểm nghĩ rằng về dài lâu cần phải sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai cho phù hợp với tình hình thực tế cũng như đồng bộ với các Luật khác nhằm xúc tiến các dự án triển khai đúng tiến độ.

Ông Nguyễn Mạnh Hà, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản, nguyên Cục trưởng Cục quản lý nhà và hoạt động mua bán bất động sản cho nhân thức, Luật Đất đai từ 1993, 2003, 2013 đều quy định giả dụ dự án quá 1 năm không dùng đất hoặc chậm chạp tiến độ quá 24 tháng theo tiến độ được ưng chuẩn thì sẽ bị thu hồi, nhưng trên thực tại, số công trình thu hồi được rất ít.

Không không dễ dàng tìm công trình "lâm sàng"

Về thực trạng trên, ông Nguyễn Việt Cường - Chủ tịch Hội đồng Quản trị Kosy Group phân tích, không ít các công trình chậm chạp chấp hành kéo dài hàng chục năm vẫn không bị thu hồi là do sự thiếu cương quyết của chính quyền trong quản lý. Trong các quyết định thu hồi và giao đất cho doanh nghiệp chủ yếu là "lâm thời giao" và không có luật pháp về thời hạn chấp hành.

Đây là khe hở pháp luật để các đơn vị được giao đất làm công trình lợi dụng kéo dài hàng chục năm mà không bị giải quyết theo luật định.

Vì thế, không khó khăn để tậu ra những những công trình trị giá nghìn tỉ "chết lâm sàng" phổ quát năm nay như Khu kĩ nghệ Kenmark - Việt Hòa nằm giáp quốc lộ 5 (Tp.Hải Dương) do Tổ chức kinh doanh TNHH Đầu cơ và Phát triển Kenmark của Đài Loan đầu tư; Dự án Khu thành phố Đại học Thế giới vietnam tại quận Hóc Môn; Trọng tâm Vốn đầu tư vietnam (VFC) tại quận 10 (Tp.HCM); dự án Nam Anh em Plaza trên phố Phạm Hùng (Thủ đô)…

Báo cáo của Sở Tài nguyên và Không gian Thủ đô cho thấy, thị trấn hiện có 211 công trình với tổng quy mô trên 44 triệu m2 đất chậm rãi triển khai, để hoang hoá. Trong đó, có dự án đã được rà soát phát hiện trong khoảng năm 2012 nhưng vẫn chưa giải quyết triệt để. Ngoài số công trình trên, báo cáo của 22 thị xã, thị xã của Thủ đô nhận thấy thêm 172 công trình khác, nâng tổng số các công trình chậm khai triển trên khu vực thị trấn lên 383 trường phù hợp.

Tại Tp.HCM, qua rà soát 2.758 dự án đã đưa tham gia chiến lược dùng đất, Sở Tài nguyên và Môi trường xác định có 215 công trình liên quan đến vấn đề chậm rãi triển khai. Đương nhiên, đa dạng quan điểm nghĩ rằng, trên thực tế, số dự án treo tại thành phố lớn hơn phần lớn.

"Một trong những cội nguồn dẫn đến thực trạng này, là do điểm nghẽn trong chuyển nhượng công trình bất động sản. Bởi hiện thời, ý định chuyển nhượng dự án rất lớn nhưng theo pháp luật quy định, nhà đầu tư phải giải phóng mặt bằng và có giấy chứng nhận quyền dùng đất thì mới được chuyển nhượng, nên trên thực tế việc chuyển nhượng dự án rất khó khăn.

Trong nửa đầu năm 2018, chỉ có 6/15 giấy má chuyển nhượng dự án được ưng ý. Bởi thế, chưa giúp cho nhà đầu tư mới có năng lực thay thế chủ đầu tư cũ để khởi động lại các dự án đã bị dứt triển khai, cũng như chưa tạo được sự thông thoáng trong thị trường chuyển nhượng dự án, và có thêm nguồn thu thuế cho ngân sách nhà nước. Đây cũng là một duyên cớ dẫn đến thực trạng đã có hơn 500 công trình bị thu hồi chủ trương đầu tư, bị "đắp chiếu, trùm mền" nhưng chưa đạt yêu cầu chuyển nhượng", ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS Tp.HCM, cho nhân thức.

Bắt buộc phạt tiền các công trình chậm rãi khai triển

Hình như đó, theo ông Nguyễn Mạnh Hà, có phổ biến căn do dẫn đến công trình đủng đỉnh tiến độ như: Chủ đầu tư không đủ năng lực (tài chính, trải nghiệm); Hồ sơ phê phê duyệt dự án, quy hoạch, giấy phép xây đắp... kéo dài; Hoạt động mua bán thay đổi, ví như cứ theo cách thức đầu tư cũ trước khi giao đất thì thua lỗ; đặc biệt là do vướng bận rộn trong công việc đền bù giải phóng mặt bằng...

Bây chừ, không ít công trình khi tiến hành đền bù gặp mặt phải số đông trở lực do không ký hợp đồng được với một phòng ban cư dân, nên dự án kéo dài, thậm chí khó thi hành được. Cho nên, nhiều công ty đề xuất, để hạn dè bỉu công trình treo, việc đầu tiên cần khắc phục là chế độ giải phóng mặt bằng. Khi dự án bồi thường đạt tối thiểu 70% thì 30% còn lại giả dụ không đền bù được, có thể khắc phục theo nhị phương thức là Nhà nước can thiệp để tiến hành phóng thích mặt bằng cho nhà đầu tư hoặc cho phép Nhà đầu tư được khởi kiện ra tòa để bắt đầu giải phóng mặt bằng cho công trình.

Còn ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoáng sản và Không gian thì đề xuất giải quyết các công trình "treo" qua giải pháp phạt bằng 30% tiền dùng đất phải nộp. Mới đây, Thủ tướng Chính phủ cũng đã yêu cầu Bộ Khoáng sản và Không gian phân tích bắt buộc này. Tất nhiên, phổ thông người thắc mắc giải pháp này nếu như đúng Luật Đất đai thì cũng chỉ phù hợp với những công trình đấu thầu quyền dùng đất, mà đất đó đã được giải phóng mặt bằng, có quy hoạch hoàn toản.

"Về lâu dài cần sửa đổi, bổ sung Luật Đất đai 2013 theo hướng giải quyết đối với những dự án lờ đờ tiến độ bằng phương pháp đóng thuế lũy tiến như nội dung Quyết nghị 19. Nhà nước có thể phạt chủ đầu tư bằng tiền để buộc nhà đầu tư phải tự quyết định hoặc là sắm cách dồn vào một chỗ đầu cơ, sắm đối tác làm ăn để liên doanh hoặc là chuyển nhượng mà không cần phải can thiệp.

Trong trường phù hợp sắm được nhà đầu tư khác có năng lực, với khả năng nguồn vốn tốt có thể cho họ làm cho lại quy hoạch mới hoặc tuân theo quy hoạch cũ nhưng buộc ràng họ phải cam kết chi tiết thời gian thi hành và phải ký quỹ bảo đảm cho công trình được triển khai đúng tiến độ. Một khi làm cho được những yếu tố trên chắc chắn các công trình treo sẽ không còn", ông Nguyễn Việt Cường đánh giá.


Tham khảo thêm: bds