Chiến tranh thương nghiệp Mỹ - Trung: Dĩ vãng đau thương, mai sau mù mịt

Tại sao Chiến tranh thương mại nổ ra?

Việc ông Donald Trump biến thành Tổng thống Mỹ không chỉ là sự chấn động ở Mỹ mà còn sản xuất phổ biến sự rung lắc với cả quả đât. Trong chiến dịch tranh cử của bản thân mình, ông Trump hứa hẹn sẽ sửa chữa cái gọi là "sự lạm dụng kéo dài của TQuốc với việc phá vỡ lẽ qui định quốc tế và các hành vi thương mại không công bình". Điều lớn nhất là việc Mỹ kết tội TQuốc ăn cắp của cải sở hữu trí óc của nước này.

Hơn một năm sau khi biến thành ông chủ Nhà Trắng, Tổng thống Trump đã có những bước đi nhằm triển khai cam kết của chính mình trong giai đoạn tranh cử. Ngoài việc tiến công thuế nặng tay với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc, chính quyền Tổng thống Trump đang dựa vào Vấn đề 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để ngăn chặn cái họ gọi là hành vi mua sắm không công bình và trộm cắp của nả sở hữu trí não. Yếu tố này chuẩn y Tổng thống Mỹ có thẩm quyền hơn trong việc áp đặt các mức phạt với những đối tác thương mại bị coi là không công bình hoặc gây tổn hại với ích lợi kinh doanh của Mỹ.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Quá khứ đau thương, tương lai mịt mù - Ảnh 1.

Tháng 8/2017, Mỹ mở một cuộc dò hỏi chính thức nhằm tham gia các hành động tiến công nhằm đánh cắp tài sản sở hữu trí óc của nước này và các bè bạn, nhân tố gây ra thiệt thòi lên tới 225 đến 600 tỷ USD mỗi năm với riêng nước Mỹ.

Sau cuộc thăm dò, Mỹ tin rằng Trung Quốc vi phạm các quyền chiếm hữu trí tuệ bằng bí quyết buộc các công ty nước ngoài liên doanh với tổ chức TQuốc phải chia sẻ và chuyển giao quyền sở hữu trí óc, giúp họ có thể sao chép hoặc ăn trộm kĩ nghệ của Mỹ.

Mỹ cũng cáo buộc Trung Quốc tạo lập những hàng rào phi quan thuế nhằm kiểm soát an ninh các công ty nước này khỏi sự khó khăn từ bên ngoài. Thâm hụt thương mại giữa Mỹ và China cũng là một trong những nhân tố được ông Trump nhắc tới rộng rãi trong suốt công đoạn này.

Nổ súng

Ngày 6/7/2018 được xem là phát súng đầu tiên khai hỏa trận chiến thương nghiệp giữa Mỹ và TQuốc. Đúng 0h sáng ngày 6/7, Mỹ mở đầu áp mức thuế 25% với 818 mặt hàng nhập khẩu trong khoảng Trung Quốc trị giá 34 tỷ đô la Mỹ. Ngay sau đó, Mỹ thông báo chiến lược tấn công thuế tiếp theo nhằm vào lượng hàng hóa trị giá 16 tỷ đô la Mỹ khác từ TQuốc với 284 mặt hàng.

Đáp trả, Trung Quốc tấn công thuế 25% với 545 mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ với giá trị 34 tỷ đô la. Trung tâm trong đợt tấn công thuế đáp trả của Trung Quốc là các sản phẩm nông nghiệp, ô tô và thủy sản.

Ngày 10/7, Mỹ tiếp tục đưa 6.000 mặt hàng nhập cảng khác của TQuốc, giá trị 200 tỷ USD, vào diện để ý tiến công thuế 10%. Ngày 2/8, ông Trump chỉ đạo xem xét đánh thuế 25% số hàng hóa này thay vì 10% nhưng dự định trước đây. Các mặt hàng nằm trong diện lưu ý tấn công thuế gồm item tiêu xài, hóa chất và vật liệu xây dựng, dệt may, khí cụ, thực phẩm và nông sản, vũ trang điện tử thương nghiệp và phụ tùng ô tô. Mỹ cũng bổ sung 44 doanh nghiệp Trung Quốc vào diện giữ vững xuất khẩu với lý do gây ra những không may đáng kể cho an toàn non sông của Mỹ.

Về phần chính mình, TQuốc đề nghị tấn công thuế 5.207 hàng hóa nhập cảng từ Mỹ với giá trị 60 tỷ USD. Cụ thể, mức thuế sẽ là 25% với 2.493 vật phẩm (nông nghiệp, sản phẩm, thực phẩm, dệt may và item, hóa chất, sản phẩm kim khí, máy móc); 20 phần trăm với 1.078 item (thực phẩm, bìa, hóa chất nghệ thuật); 10 phần trăm với 974 vật phẩm (nông sản, hóa chất, thủy tinh); và 5 phần trăm với 662 item (hóa chất, máy móc, thiết bị y tế).

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Quá khứ đau thương, tương lai mịt mù - Ảnh 2.

Ngày 23/8, Mỹ chính thức đánh thuế lượng hàng hóa nhập cảng giá trị 16 tỷ đô la Mỹ từ Trung Quốc. Bắc Kinh đáp trả bằng việc đánh thuế lượng hàng hóa nhập khẩu trong khoảng Mỹ có giá trị tương đương.

Ngày 17/9, Mỹ ấn định thời điểm tấn công thuế thêm lượng hành hóa nhập khẩu trị giá 200 tỷ USD từ TQuốc. Một ngày sau, Bắc Kinh tuyên bố đáp trả bằng mức thuế tấn công vào lượng hàng hóa nhập cảng giá trị 200 tỷ USD trong khoảng Mỹ. Thời gian áp mức thuế là ngày 24/9.

Trong suốt thời kỳ này, Mỹ và Trung Quốc công ty các cuộc đàm phán thương mại cấp cao nhằm khắc phục nhân tố. Tuy nhiên, những đặc biệt lớn giữa nhị nền kinh tế làm chương trình điều đình bị hủy bỏ ngày 22/9, hai ngày trước thời gian các khoản thuế mới được thực thi.

Với vòng tấn công thuế mới, Mỹ đã tấn công thuế với 250 tỷ đô la Mỹ hàng hóa nhập cảng từ China. 200 tỷ USD bị đánh thuế 10% sẽ tăng cao 25% tham gia ngày 1/1/2019. Thậm chí, Tổng thống Trump còn đa dạng lần đe dọa sẽ tấn công thuế cục bộ hơn 500 tỷ đô la hàng hóa du nhập trong khoảng Trung Quốc.

Hệ lụy với kinh tế toàn cầu và cuộc chạm chán lịch sử

Trước mỗi động thái mới của Mỹ và TQuốc, hoạt động mua bán vốn đầu tư toàn cầu lại động dao. Chiến tranh thương nghiệp Mỹ - Trung Quốc được coi là chướng ngại lớn nhất của kinh tế thế giới, nhất là trong bối cảnh sinh ra phổ quát tín hiệu cho thấy sự lớn mạnh lờ đờ lại, khác biệt là ở những nền kinh tế hàng đầu.

Những biến động đã khiến cho năm 2018 biến thành một năm cực kì gian khổ cho các chủ đầu tư. Bất chấp những thành tích lịch sử từ đầu năm, các phiên vấn đề chỉnh mạnh đã thổi bay mọi tác phẩm trong năm 2018. Thậm chí, các chỉ số chứng khoán chính trên khắp nhân loại liên tiếp có những phiên đàm phán "tắm máu". Chiến tranh thương nghiệp luôn là duyên do hàng đầu được các nhà phân tích nhắc tới khi nói về những khó khăn trong năm 2018 và rủi ro với năm 2019.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Quá khứ đau thương, tương lai mịt mù - Ảnh 3.

Đương nhiên, một cuộc laptop bất ngờ giữa ông Trump và ông Tập đã giúp nối lại các cuộc hiệp thương cấp cao giữa Mỹ và Trung Quốc. Nó cũng là bước đi quan trọng để chuẩn bị cho cuộc gặp mặt giữa nhì nhà lãnh đạo tại Argentina bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20, nơi ông Trump tuyên bố sẽ tấn công thuế phần đông hàng hóa du nhập từ China nếu như không làm được những hiện đại đáng kể.

Cảnh xa đáng sợ đã không trở thành hiện thực. Sau cuộc chạm mặt giữa hai nhà chỉ đạo hôm 6/12, Mỹ và TQuốc đã tuyên bố xong bắn chiến tranh thương nghiệp với thời hạn 90 ngày để khắc phục những khác biệt giữa nhị nền kinh tế lớn nhất thế giới. Thời hạn Mỹ nâng thuế 25% với 200 tỷ đô la Mỹ hàng hóa nhập cảng trong khoảng Trung Quốc cũng được lùi lại trong khoảng ngày 1/1/2019 sang tháng 3/2019.

Gáo nước lã

Chỉ vài ngày sau khi giới đầu tư sắp có "tin vui" trong khoảng ký hợp đồng thương nghiệp Mỹ - TQuốc, một điều nghiêm trọng lại xảy ra. Đúng ngày ông Trump và ông Tập gặp mặt nhau ở Argentina, Canada đã bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu, CFO cơ quan Huawei của TQuốc theo đòi hỏi của Mỹ. Bà Mạnh bị kết tội có liên quan tới các vụ mua bán làm ăn với Iran, đất nước bị Mỹ cấm vận.

Sự việc ngay ngay tức thì trở thành gáo nước lã dội vào những hy vọng xung quanh một tương lai tươi sáng sau hiệp nghị đình chiến thương mại. Nó cũng chỉ ra thực tại về những khác lạ còn sinh tồn giữa Mỹ và China, vấn đề khó khăn có thể được giải quyết triệt để trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày 6/12.

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Quá khứ đau thương, tương lai mịt mù - Ảnh 4.

Huawei là công ty kĩ nghệ bậc nhất Trung Quốc. Trái với Alibaba hay Tencent, Huawei hoạt động trên khuôn khổ thế giới và được xem là trọng điểm của Trung Quốc trong cuộc đua 5G, yếu tố quan trọng trong ngành tạo ra xe tự lái hay trí tuệ nhân tạo. Dĩ nhiên, Huawei nhiều lần bị Mỹ buộc tội thành lập cửa sau trên cơ sở mạng nhằm ăn trộm thông tin người mua.

Mỹ và phổ thông nước bằng hữu đã có động thái thẳng thừng với Huawei, bao gồm việc cấm chính phủ, quân đội và các công ti Mỹ có khiến việc với chính phủ sử dụng phần cứng của Huawei. Mỹ đang hướng tới việc buộc các đối tác làm cho việc với chính phủ Mỹ phải đào thải phần cứng của Huawei khỏi chuỗi hệ thống.

Sâu xa hơn, việc bắt CFO của Huawei còn được coi là nhát dao đâm thẳng tham gia tham vọng Made in Trung Quốc 2025 mà Bắc Kinh đang đeo đuổi, nhân tố mà Mỹ và phổ quát nước bạn bè khác coi là mối doạ dọa. Chính điều này làm cho những người sáng sủa nhất cũng phải khiếp sợ về mai sau ký hợp đồng thương nghiệp mà Mỹ và Trung Quốc có 90 ngày để làm được.

Linh Anh

Theo Trí thức trẻ/Tổng phù hợp


Tham khảo thêm: gia nha dat