Chính phủ nên quản kinh tế san sẻ như thế nào?

Hồi tháng 5 năm nay, Viện Tìm hiểu Điều hành Kinh tế Trung ương (CIEM) đã doanh nghiệp Hội thảo tham vấn dự thảo Đề án mô hình kinh tế chia (KTCS) sẻ để lấy quan điểm hoàn thiện trước khi trình Chính phủ. Thây mặt các bộ, lĩnh vực, hiệp hội được công bố là cũng đã có những góp ý để hoàn thành dự thảo đề án này.

Đáng xem xét là dự thảo đề án được dự định báo cáo Chính phủ trong tháng 6 (rồi sau đó 04 tuần 8) năm nay, nhưng cho đến nay vẫn chưa thấy có thêm tin tức gì mới.

Có thể đoán kiếm được sự lo sợ, vướng bận bịu của đề án này do thuộc tính khá mới mẻ của mô hình KTCS ở vn. Ở phổ thông nước, ngay cả những nước tạo ra, nơi sản hình thành các mô phỏng KTCS hoạt động đã rộng rãi năm nay Chính phủ cũng vẫn còn chưa tậu ra một hướng đi xử sự về chế độ đồng bộ và nhất quán với mọi dạng thức của KTCS.

KTCS, theo phương pháp hiểu chính thống, là một thuật ngữ diễn tả việc cho thuê các của cải riêng cho những người khác chuẩn y gắn kết trên mạng (trực tuyến). Việc cho thuê các của cải riêng theo kiểu ngang hàng (peer-to-peer, hay P2P) chẳng phải là chuyện gì mới mẻ nhưng đã tăng trưởng nhanh lẹ nhờ tân tiến công nghiệp, được bình thường bởi Internet và các trang bị mưu trí, biến thành một nền kĩ nghệ. Sự phát hành KTCS trở thành không thể đảo ngược, và song hành bởi cả hy vọng lẫn lo sợ, cả ích lợi lẫn rủi ro.

Kỳ vọng và lợi ích

KTCS khiến cho tăng phúc lợi của những bên tham gia nhờ tạo ra các giao dịch mới dựa trên việc dùng hiệu quả các của cải chưa được khai thác hết công suất. Các đàm phán mới này có chi phí giao dịch tránh nhờ vận dụng công nghiệp tin tức. Người tiêu dùng thừa hưởng lợi nhờ giá rẻ, đa dạng chọn hơn và một thể ích hơn, khi mà người cung ứng của cải cho thuê thì có thêm thu nhập nhờ chi phí rào cản thâm nhập hoạt động mua bán thấp hơn.

KTCS cũng có tính năng phân phối lại thu nhập trong phố hội bằng cách thức giúp cho người/gia đình có doanh thu thấp có thêm cơ hội để tham gia với nhân cách nhà cung cấp. Còn các platform (platform đàm phán) thì được hưởng lợi trong khoảng việc thu phí môi giới để người tiêu dùng và nhà cung ứng chạm mặt nhau.

Với các doanh nghiệp, họ có thể hưởng lợi duyệt y hiệu ứng điều tra hoạt động mua bán và ưu đãi. Trong quá trình mở màn, công ty tham gia KTCS có thời cơ tung ra các hàng hóa và ý nghĩ đó buôn bán mới với chi phí thấp. Yếu tố này khác biệt có ý nghĩa với doanh nghiệp trong những ngành như san sớt nhân công, tạm cư, và gọi vốn số đông.

Ngoài lợi ích kinh tế, KTCS còn được kỳ vọng cắt giảm chi tiêu môi trường. Chẳng hạn, các phục vụ san sớt ô tô sẽ khiến cho giảm ô nhiễm môi trường nhờ sử dụng hiệu quả hơn số xe hiện có (chuẩn y ghép chuyến đi…). Về căn bản, KTCS trong mọi ngành đều giúp bảo kê môi trường nhờ tiết kiệm các nguồn lực hữu hạn do nâng cao năng lực khai thác các tài sản hiện hữu.

Tác động thụ động và không may

Một trong những trở ngại nổi cộm của KTCS là nó xung đột nhiên với các đơn vị quản lý buôn bán hiện nay. Do các đàm phán của KTCS thay thế vài giao dịch hiện hữu trong các dịch vụ tương đương nên KTCS sẽ chèn ép các đơn vị liên đới. Nhân tố này được thể hiện rõ nhất trong ngành nghề taxi và tạm cư, bị cạnh tranh mạnh bởi dịch vụ san sớt ô tô và phòng.

Đương nhiên, sự mất mát thị phần của những công ty truyền thống không chỉ tại bởi KTCS. Mọi phát kiến mới đều tác động thụ động tới những ngành truyền thống. Yếu tố đáng nói ở đây là tác động thụ động này sẽ là không thỏa đáng nếu các quy dè bỉu hiện hành không được áp dụng một bí quyết đồng đẳng với các thực thể nhập cuộc KTCS như được ứng dụng với các doanh nghiệp truyền thống.

Chả hạn, nhiều chủ nhà tham gia platform chia sớt phòng không đăng ký kinh doanh nên không bị giễu cợt tài bởi các qui định về thuế và an ninh đang được áp dụng cho các đơn vị kinh doanh truyền thống trong lĩnh vực tạm trú.

Thành ra, có không ít người nghĩ rằng KTCS không hề là một phát minh khác lạ. Đây chẳng qua chỉ là một cách thức để lách luật, khai thác những lỗ hổng trong pháp luật hiện hành nên thậm chí có thể còn khiến suy giảm khối lượng trao đổi cục bộ, dẫn tới làm cho giảm phúc lợi thị trấn hội. Do đó, Chính phủ cần bảo đảm đối xử bình đẳng khi thiết lập các chính sách điều hành KTCS.

Bên cạnh, do nhiều phần giao dịch của KTCS là các đàm phán không giáp mặt cho những dịch vụ không được tiêu chuẩn hóa, diễn ra giữa những cá nhân bất định nên có một vài không may. Nhìn thông thường, do tin tức bất đối xứng nên người tiêu dùng khó mà nhân thức trước được chất lượng dịch vụ cung cấp cho bản thân trong khi nhà cung ứng phục vụ thì khó khăn mà nhân thức và theo dõi người tiêu xài.

Điều này dẫn tới rủi ro đạo đức và, trong một số ngành, gây ra sự phá hoại của nả, hoạt động phạm nhân (móc túi, xâm hại dục tình…), tai nạn liên lạc…

Thêm nữa, khi có vụ việc gì đó xảy ra thì giải quyết không dễ dãi chút nào bởi nền móng thể giễu cợt bây chừ không đưa ra được các biện pháp cụ thể như bảo hiểm và kiểm soát an ninh của quy định. Chữ tín của các platform cũng là điều khi chúng nhập vai trò quan trọng trong việc chuyển tiền trả tiền và mua bán thông tin.

Phương hướng chế độ

Như trên đã cho thấy KTCS sẽ đem đến ích lợi cục bộ giả dụ các không may được khắc chế nhạo hữu hiệu. Vì vậy, Chính phủ phải tạo lập nền tảng thể chế nhạo phù hợp cho nhiệm vụ này.

Chi tiết, tuy nhà cung cấp của KTCS là các cá nhân không chuyên và chỉ cung cấp phục vụ nhất thời thời nhưng qui định hiện hành vẫn có khuynh hướng coi họ là những nhà cung cấp nhiều năm kinh nghiệm. Bởi vậy, giả dụ buộc các nhà cung cấp không chuyên này ứng dụng quy nhạo báng hiện hành vốn được áp dụng cho các doanh nghiệp truyền thống thì sẽ gây không dễ dàng cho họ, buộc họ đứng ngoài thị trường, khiến tiêu diệt KTCS, giảm phúc lợi phường hội.

Nhưng để giảm thiểu không may các nhà cung cấp trong KTCS cạnh tranh phân khúc với công ty truyền thống thì Chính phủ cần đảm bảo để nhà cung cấp truyền thống và KTCS khó khăn một cách đồng đẳng.

Cân nhắc cả nhị yếu tố khó khăn đồng đẳng và đặc tính của KTCS, Chính phủ cần đặt ra các giới hạn định lượng. Theo đó, nhà cung ứng KTCS nào vượt quá định lượng này thì cần được coi là "nhiều năm kinh nghiệm, nhiều lần" và phải chịu chế nhạo tài bởi luật pháp hiện hành hiện đang được ứng dụng cho các đơn vị truyền thống.

Những nhà cung cấp KTCS còn lại thì sẽ được áp dụng các quy dè bỉu nới lỏng hơn. Các nhà cung cấp KTCS nếu muốn được ứng dụng các quy chế lỏng hơn cần phải giảm khối lượng mua bán, và trái lại.

Với nguyên lý này, ta có thể hiểu vì sao ở phổ thông thị trấn trên trái đất, trong ngành nghề như chia sẻ phòng, lại có việc hạn dè bỉu về số ngày tối đa mà khách đặt phòng có thể thuê phòng trên Airbnb.

Nhờ vậy, chủ nhà cho thuê dưới định lượng sẽ được miễn thuế thu nhập đánh trên doanh thu cho thuê, được hưởng quy chế nhạo nới lỏng về đăng ký… so với những doanh nghiệp cho thuê bất động sản phổ biến.

Tất nhiên là quy chế nhạo dựa trên hạn mức định lượng có những gian khổ cố định. Cụ thể, nhà quản lý cần biết thông tin về lượng mua bán của nhà cung ứng phục vụ KTCS. Đương nhiên, nhà cung ứng dịch vụ thường có khuynh hướng thông báo thấp đi lượng mua bán, còn nhà quản lý thì khó khăn mà nhân thức được công bố nào là dối trá.

Để đối phó trạng thái này thì một số thị trấn đã phải, chả hạn trong lĩnh vực cho thuê bất động sản, cho người giả khiến người thuê các bất động sản của những nhà cung cấp có nghi vấn và bắt đầu các cuộc rà soát đột nhiên xuất.

Vì vậy, để ứng dụng chiến thắng quy chế dựa trên định lượng thì Chính phủ phải dồn vào một chỗ điều hành các platform vì các platform này nắm mọi tin tức về các đàm phán chia sẻ và có ít động cơ thông báo thấp đi lượng mua bán. Chính phủ có thể đòi hỏi các platform định kỳ nộp báo cáo về khối lượng trao đổi thay cho nhà cung ứng phục vụ.

Chính phủ cũng có thể đòi hỏi các platform sản xuất các phục vụ trực tuyến để nhà cung cấp phục vụ chứng nhận trước khi tạo lập thương lượng san sớt hoặc những dịch vụ đóng thuế tiêu thụ và thuế thu nhập cho mỗi giao dịch thành công. Những việc này sẽ giúp cắt giảm chi phí hành chính và nâng cao hiệu lực điều hành nhà nước với KTCS.

Tiếp đó, rủi ro trong thương lượng KTCS sẽ được giảm đi nhờ cơ chế hoạt động mua bán, chả hạn các platform tự kiếm được thấy phải kiến lập được không gian đáng tin cẩn với không may giao dịch thấp để hấp dẫn người dùng.

Thực tế cho thấy phổ biến platform đã tình nguyện để nhân tố tiết người tiêu dùng và nhà cung cấp phục vụ san sớt nhằm tránh không may giao dịch ưng chuẩn nhiều dụng cụ ví dụ như nhận xét, xếp hạng uy tín, kiểm tra cơ sở trước khi diễn ra đàm phán bởi tự bạn dạng thân platform hay bởi một bên thứ ba.

Nhờ vậy, Chính phủ chỉ cần đóng một vai trò thứ yếu, dồn vào một chỗ tham gia quản lý giám sát các platform chứ ko phải là các thành viên tham gia.

Phan Minh Ngọc

Theo Trí thức trẻ


Xem nhiều hơn: dịch vụ nhà đất