Chuyên gia Phạm Chi Lan: Muốn làm lớn phải có khát vọng và đổi mới tư duy!

Theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, tư duy tiểu nông, manh mún là nguyên do chính làm kinh tế của nước nhà ta không lớn lên được. San sẻ với PV Báo Giao thông, bà Phạm Chi Lan nghĩ rằng, bối cảnh bây giờ buộc chúng ta phải nghĩ lớn, khiến cho lớn mà không có sự lựa chọn nào khác…

NGHĨ LỚN, LÀM LỚN KHÔNG CHỈ LÀ TĂNG QUY MÔ

Một số ngành của ta có quy mô vượt ý định tiêu xài nội địa. Tăng mạnh xuất khẩu có phải là một chợt phá cho nền kinh tế không, thưa bà?

Xuất khẩu là một trong những con đường để đi lên. Chúng ta vẫn phải tính toán vượt lên về diện tích nhưng cùng lúc phải đồng hành với chất lượng và giá trị ngày càng tăng cao. Nghĩ lớn hiện thời đừng đơn thuần chỉ nghĩ quy mô mà phải tính tổng giá trị, giá trị gia tăng bao nhiêu để giàu lên.

Ví dụ như, sản xuất lúa gạo nay phải trồng những giống lúa tốt hơn, cách thức làm việc tiên tiên tiến hơn, năng suất hơn, nhất là chất lượng tốt hơn, giúp người nông dân giàu nhờ gạo.

"Cái cần nhất bây chừ là định vị mình trong khu vực và toàn cầu. Trong khoảng đó đưa mục tiêu 10 năm, khát vọng 10 năm, 20 năm nữa là gì, nhìn xa hơn nữa. Muốn khiến lớn phải có khát vọng, còn nghĩ lớn nhưng chỉ luẩn quẩn vòng vo cái trước mắt thì không lớn được. Cần bố trí lại chuỗi hệ thống: Nhà nước làm cho gì, các đối tượng khiến cho gì, hệ thống giáo dục như nào để đáp ứng nhu cầu công phu 20 năm nữa… Nhưng nguồn lực của bản thân có hạn thì phải sử dụng như thế nào cho hiệu quả nhất trong thời gian trước mắt".

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Nghĩa là cần đổi mới tư duy, cái gì cần diện tích thì mở rộng, cái gì cần tuân theo chuỗi thì phải bổ sung gắn kết cho nhau.

Nghĩ được những công việc mới, có thể xa hơn 5 năm, 10 năm để chuẩn bị sẵn nền móng, hạn chế khi tự động thay cho công trạng giản đơn thì người địa phương của mình chưng hửng.

Dưới tầm nhìn của bà, hiện nay chúng ta nên dồn vào một chỗ đột phá ở những lĩnh vực nào?

Bây chừ phải bình chọn là mình đang ở đâu, có cái gì ưu điểm, bất lợi để nhân thức chỗ dừng ở những lĩnh vực chẳng thể mở rộng tiếp được.

Ví dụ như thép đến hạn rồi. Chúng ta ở kế bên một nước mà mỗi năm họ dư thừa đến hơn 300 triệu tấn thép thì không nên mở mang tiếp nữa. Ngoài ra xi măng dôi thừa nội địa cũng quá lớn. Hay lĩnh vực nhựa cũng tương đối hot, phải tính đến khuynh hướng nhựa gây ô nhiễm lớn. Ngành giấy, bột giấy cũng vậy…

Ngoài ra đó, vài ngành mới như kĩ nghệ điện, điện tử, computer, nguyên liệu mới, item mới… còn phổ biến thời cơ, nhất là kĩ nghệ thông tin, công nghiệp sinh vật học, kĩ nghệ nano, trí tuệ nhân tạo, không người điều khiển hóa, vật liệu mới thay thế…

Mảng dịch vụ, nhất là ngao du liên tiếp tạo ra. Ta có nên coi đây là mũi nhọn bỗng phá không?

Ngao du suốt thời điểm qua còn nặng về lượng khách và hàng năm khách lớn nhất là trong khoảng Trung Quốc. Mà khách China thì tiêu xài mua sắm không bao nhiêu, không kể còn tour 0 đồng, tự làm trong khoảng a-z và hưởng hết. Chưa kể khách Trung Quốc hay gây ô nhiễm, ầm ĩ và văn hóa khác nên đã đẩy khách có nền tảng văn hóa và chi tiêu cao đi. Nên nghĩ lớn làm cho lớn ở ngao du là tính đến du lịch có thu nhập cao chứ chẳng hề du lịch theo đồng đội.

Dường như đó, hãy làm những sản phẩm tinh tế hơn, đáp ứng các đòi hỏi cao hơn như ANTP… chia thành các dòng vật phẩm phú quý, nhiều chủng loại. Trong khi, các loại hình văn hóa trình diễn nghệ thuật tạo dáng, hội họa, tay chân mỹ nghệ… cũng có kĩ năng phát hành gắn với du lịch. Nghĩ lớn là tùy từng cái có thể mở rộng diện tích, nhưng có cái lớn biểu hiện ở độ tinh, chất lượng tốt, đem lại doanh thu cao quý về văn hóa, thị trấn hội và kinh tế.

 Chuyên gia Phạm Chi Lan: Muốn làm lớn phải có khát vọng và thay đổi tư duy! - Ảnh 2.

Ngành nghề du lịch tăng trưởng cao, nhưng mới chỉ là về quy mô, khi mà chất lượng, trị giá gia tăng còn rất thấp. (Ảnh minh họa)


NHÀ NƯỚC ĐỪNG “TRANH VIỆC” CỦA THỊ TRƯỜNG, DOANH NGHIỆP

DNNN đã bỏ qua quá trình hỗ trợ kinh tế và vai trò quan trọng. Vậy bây chừ canh tân DNNN để lấp các khoảng trống còn kịp không?

Năm trước, Thủ tướng đã đưa ra thông điệp rất lôi cuốn là Nhà nước không bán sữa, bán bia nữa nên bán hẳn Sabeco, Vinamilk và bán tiếp ở các ngành. Nhưng nhớ tiếc là tỷ lệ thi hành ở các ngành còn thấp, làng nhàng chỉ đạt 60% so với tiêu chí. Khắc phục câu chuyện này thì Nhà nước cũng phải nghĩ lớn, tập trung làm cho cái gì là tác dụng của Nhà nước thôi, đừng khiến tranh của hoạt động mua bán, của tổ chức khác. Mà chỉ khiến hạ tầng căn bản, điện, trục con đường liên lạc quan trọng… nhẩn nha trả cho cá nhân khiến cho.

Nhà nước bản thân còn tham lam quá, khiến cho rộng rãi việc, item mang tính chất thương nghiệp như thuốc lá, may mặc… Nay Nhà nước chỉ tập trung làm thật lựa chọn lọc, nhưng làm ra tấm ra món.

Khối tổ chức cá nhân đa số quy mô bé, cách thức nào để có động lực nghĩ lớn, khiến lớn thưa bà?

Phân tích vn 2035 đã đưa ra mấy khuyến nghị căn bản về sản xuất DN tư nhân vn. Trong đó, quan trọng nhất là kiểm soát an ninh quyền của cải. Tâm lý khu vực tư nhân rất ngập ngừng vấn đề quyền của nả của họ có được bảo vệ hay không. Hiến pháp thì ghi nhưng các luật can hệ lại không làm cho rõ. Nhất là quan hệ giữa các tập đoàn điều hành Nhà nước với tổ chức không thật minh bạch nên họ sợ bị tước đoạt bất cứ lúc nào.

Với nông dân cũng vậy, khi tổ chức thích lấy đất làm khu thị trấn mới thì thảo luận với chính quyền rồi đền bù giá rẻ thì bao lăm công đầu cơ đều mất hết. Nên họ ngơm ngớp lo bị mất. Ví như bảo đảm là quyền sử dụng đất là quyền của cải, tôi không muốn bán thì không bạn nào tìm được của tôi, tôi không góp vốn cũng không khách hàng nào ép thì mới được.

Trong khi đó là quyền tiếp cận các nguồn lực trên cơ sở vật chất công khai, sáng tỏ, đấu thầu... Kể cả quyền buôn bán, đa dạng lĩnh vực Nhà nước vẫn giữ. Khi ông quá to nhảy đầm tham gia khiến thì những người khác tự đi ra. Dường như, là bình đẳng trong đối xử các loại hình doanh nghiệp với nhau, đi kèm là cách tân DNNN, giảm sút số lượng và thu nhỏ lĩnh vực.

Đáp ứng được những trắc trở này thì chúng ta sẽ có phổ thông công ty cá nhân lớn.

Xin trân trọng cảm ơn bà!

Theo Cao Sơn

Báo Liên lạc


Xem thêm: bds