‘Phi tần chồng A Phủ’ 30 năm biến hang đá thành thung lũng quà 30 tỷ - VietNamNet

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái
vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái
vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Dẫn lối vào vườn quýt là những con dốc đá nhỏ tuổi, dựng đứng, nhấp nhô, được phủ bí hiểm bề mặt bằng lớp mỏng tanh rong rêu. Phía trước là đá, phía trên là đá, dưới là đá, bao quanh cũng là đá. Cả thung lũng được đá bao bọc trăm bề giống như một lòng chảo. Xen giữa các mô đất trống là những cây quýt cao ráo, cành lá xanh tươi, rậm rạp, quả chín tiến thưởng căng mọng.

Chủ nhân của vườn quýt trong lân đá (thung lũng được đá bao bọc) là ông Hoàng Cao Vinh, người khai hoang Hang Hú cách thức đây gần 30 năm, người đã biến thung lũng đá biến thành vườn quýt được định giá hơn 30 tỷ đồng.

“Khi tôi còn công tác trong lĩnh vực bưu điện, một lần vào sâu trong bản, thấy các cụ trồng được giống quýt tiến thưởng thơm ngon khác hẳn giống quýt tầm thường. Tôi liền đánh liều sắm thử một ít về ươm, thấy có hiệu quả nên trong khoảng đó cứ nối gót, tạo đà mở mang”.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Nhờ thiên nhiên ưu ái về khí hậu, thổ nhưỡng, Bắc Sơn được mệnh danh là thủ phủ của quýt quà. Quýt ở đây vang danh tứ xứ bởi độ thơm ngon, giòn, ngọt mà hi hữu nơi nào có được. Đã là dân Bắc Sơn không ít thì phổ biến trong nhà mỗi người đều hiện hữu cây quýt. Hiện trên toàn phố Chiến Thắng (thị xã Bắc Sơn, Lạng Sơn) có hơn 100 ha quy mô trồng quýt. Cư dân chủ đạo trồng ở bãi, đồi, nương, rẫy, khác lạ là trồng vào lân đá.

“Tôi đã thử trồng ở phổ quát nơi nhưng nhận thấy, chỉ có trồng quýt trong lân đá mới cho chất lượng hảo hạng. Vấn đề này đồng nghĩa mọi việc sẽ gian khổ, nặng nhọc hơn bội phần kể trong khoảng khâu chú tâm, tưới tiêu cho đến chuyển vận”, ông Vinh tâm tư.

Sau khi nghỉ công việc trong lĩnh vực bưu điện, ông Vinh bàn với phi tần sẽ cố gắng tạo dựng núi để thi hành giấc mơ trồng quýt trong thung lũng đá. Đó là quãng thời gian cực kì gian khổ đối với hiền thê chồng ông, khi phải đào con đường, dẫn lối đưa quýt tham gia trong.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Sau khi tìm được giống quýt tiến thưởng thượng hạng, năm 1988, ông bắt đầu ươm hạt. Đợi tới nhì năm sau, khi cây quýt đủ vững chắc, ông mới chuyển tham gia Hang Hú. Trong thời điểm đó, bà xã chồng ông phải hôm sớm cuốc đất, vận tải đá, tậu hố trồng cây. Hang Hú khi ấy giống như bao thung lũng đá khác chưa được khai phá, cây cỏ mọc tứ tung, xum xê, không có tuyến đường, không có lối; các khối đá to nặng hàng tấn giăng lối, bày trận như một mê cung.

“Tôi đều phải đi 2-3 km gánh nước từ trên đỉnh núi về tưới cây. Đường sá cũng không được dễ ợt như hiện thời, mà hoang sơ, trắc trở gập ghềnh. Muốn vào trong hang toàn phải bắc thang, dựng cột để leo qua. Người phổ biến đi vào còn không dễ dàng chứ đây trên lưng nào là nước, nào là cây, nào là phân bón. May hồi đó cũng hăng, sức trẻ, sức khỏe còn nên mới thấy mọi thứ ngon ơ, chứ bây giờ mà tương tự thì chịu chết”, ông Vinh kể.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Chính vì vậy, người địa phương Bắc Sơn đã dành biệt danh “vợ chồng A Phủ” để tặng cho cặp hoàng hậu chồng chịu khó. Nhận thấy các thung lũng đá kế bên Hang Hú còn bỏ trống, ông bàn với hoàng hậu trích một phần số tiền bấy lâu dè xẻn để sắm thêm đất, mở mang quy mô, nhân tiện cho việc khai thác.

“Khi tôi nghỉ công tác sớm về làm kinh tế thì sức ép cơm áo gạo tiền rất kinh khủng, khi đó nhà lại đông con mà chúng đang tuổi ăn tuổi học. Hoàng hậu chồng tôi chỉ biết đồng lòng, động viên nhau vượt qua gian truân. Hễ việc gì có khả năng làm cho được chúng tôi đều thử cho bằng hết”.

Để bảo đảm duy trì nguồn thu nhập, ông Vinh phải tăng gia sản xuất, lấy ngắn nuôi dài bằng bí quyết nuôi thêm gia súc, gia cầm, trồng đan xen các loại ngô, khoai, gừng,... để cải thiện kinh tế. Đồng thời, gắng gỏi khai phá, thành lập núi, khiến tuyến đường dẫn vào Hang Hú.

Thời gian không phụ người có chí, có tâm, lại chăm chỉ cần mẫn. Đúng 10 năm sau, năm 1998, vườn quýt Hang Hú mở màn cho thu hoạch lứa đầu tiên. Cả vườn quýt sai trĩu trịt, quả tiến thưởng rực, trái ngọt, hương thơm phức như món tiến thưởng tri ân dành cho “hậu phi chồng A Phủ”.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Thấy cây quýt cho hiệu quả kinh tế cao, sang năm 2000, ông Vinh mở mang thêm diện tích. Giờ vườn quýt của ông có hơn 300 cây, trung bình mỗi năm cho thu 20-25 tấn quả, giá ngả nghiêng trong khoảng 25.000-30.000 đồng/kg. Trừ hết chi phí, năm 2017 cả vụ quýt ông Vinh nhận được hơn 300 triệu tiền việt tiền lãi.

Mùa quýt Hang Hú thường kéo dài trong khoảng 04 tuần 11 năm trước đến 04 tuần 1 năm sau, quả nhộn nhịp vào tháng 11, 12. Quýt được bán buôn, bán lẻ trực tiếp tại vườn. Hàng mua sắm cơ bản phục vụ cho nhà buôn, còn bán lẻ cho du khách đến chơi vườn, thăm quan và sắm về làm quà.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Vào mùa cao điểm, ông Vinh phải thuê thêm người về trảy (hái) quả, làng nhàng mỗi thợ sẽ trảy được 1-2 tạ/ngày. Thợ trảy cũng phải có nghề. Họ dùng thang tre leo lên thân cây, sau đó thong thả chuyển di sang từng tán. Một tay nắm chặt vào các cành khiến điểm tựa, tay còn lại mau lẹ túm chặt vào vội vàng bẻ thật chấm dứt khoát đến bao giờ nghe thấy một tiếng “rắc” vang lên.

Để giữ được thế đứng thăng bằng, thợ trảy phải cấu kết ăn nhịp các động tác giữa tay và chân. Đồng thời, phải luôn giữ tinh thần bất biến, hạn chế xao nhãng, mất dồn vào một chỗ khi hái quả để đảm bảo an toàn. Để đựng quả, thợ trảy sẽ đeo một túi dứa tự chế giễu ngang eo có nút buộc bằng dây thừng để siết chặt vào thân người.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái
vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

“Trong khoảng khi tôi tạo dựng núi, làm cho tuyến đường tham gia Hang Hú, thiên nhiên có rất đông khách tới tham quan mô hình trồng quýt của tôi. Nhiều người khuyên tôi nên hòa hợp du lịch với chế biến để sử dụng triệt để tối đa nguồn khoáng sản. Ban sơ tôi còn chần chờ nhưng sau này được các con động viên tôi mới gật đầu”.

Được nhiều người gợi ý, năm 2017, thê thiếp chồng ông Vinh mở màn rẽ hướng. Giờ đây, Hang Hú đã khoác lên mình hơi thở, diện mạo mới. Và hơn cả là sự thay đổi ngoạn mục cả một con người, từ ông lão vùng cao chân lấm tay bùn đến người thợ trồng quýt giỏi và giờ là người làm ngao du có tiếng.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Ông Vinh chia sớt: “Bên điều hành văn hóa dặn tôi, cái gì thuộc về thiên nhiên tôi phải để nguyên không được làm biến dạng, đổi mới bất cứ thứ gì. Tôi thấy đây là vấn đề đúng đắn nên mọi thứ vẫn nguyên lành, tôi chỉ có thành lập trục đường lên núi và dựng lán cho cho khách nghỉ chân”.

Để nhân thể cho việc chăm nom và tạo ra vườn quýt, thê thiếp chồng ông Vinh chuyển hẳn từ nhà vào trong hang để ở. Gia đình một trong số 4 người con của ông bà cũng chuyển vào hang để cung cấp cha mẹ xây dựng, tân trang lại dung mạo khu vườn.

Ông Dương Công Điệp, cán bộ phường Chiến Thắng, cho hay, trên địa bàn phố có hồ hết mái ấm tạo ra theo hướng vừa trồng quýt vừa phát hành du lịch. Đây là tín hiệu tốt giúp thúc đẩy kinh tế trong vùng và truyền bá hình ảnh của địa phương. Mái nhà ông Vinh là một trong những hộ làm cho kinh tế tiêu biểu, là tấm gương sáng để cư dân tìm hiểu và học hỏi.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Du khách tham quan, ăn quýt tại vườn chỉ mất phí 20.000 đồng, giả dụ bạn nào muốn ở lại có thể báo nhà vườn làm cơm, dựng trại đón tiếp.

“Đa dạng người ngỏ lời muốn tậu lại vườn quýt của tôi với giá 30 tỷ đồng nhưng tôi quyết không bán. Bởi không thuần tuý là yếu tố tiền bạc mà khu vườn là tâm huyết cả đời của phi tần chồng tôi, mà nguyện ước của tôi là muốn trao gửi lại cho con cháu. Trong thâm tâm, tôi nghĩ chính mình còn khỏe ngày nào thì sẽ gắn bó với Hang Hú ngày ấy”, ông Vinh bày tỏ.

vườn quýt trong hang đá,trồng quýt,quýt Bắc Sơn,vườn quýt,vợ chồng A Phủ,du lịch sinh thái

Hoàng Dung


Xem tại: bat dong san