Virus lây lan như thế nào nếu bạn đi phổ biến máy bay với một người bị ốm?

Bạn sợ đi máy bay sẽ khiến tăng thời cơ bận rộn bệnh lây nhiễm? Cứ mường tưởng bạn phải chui vào một cái hộp kì lạ với hơn 100 con người, trong đó chỉ không may có một người mang virus cúm là bạn sẽ có nguy cơ về nhà với hai hàng nước mũi chảy ròng ròng.

Nhưng liệu mọi thứ có nguy hại như bạn nghĩ hay không?

Hóa ra, nó còn phụ thuộc tham gia vị trí ghế ngồi của bạn. Một phân tích mới được thông báo trên Kỷ yếu của Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy: Tỷ trọng lây truyền virus cúm trên tàu bay cao nhất trong vòng bán kính 1 mét.

Tức thị nếu như một hành khách mắc cúm, anh ta sẽ có 80% thời cơ truyền nhiễm cho những người ngồi 2 hàng ghế kế bên bản thân mình và 2 ghế trước sau. Vấn đề này cho thấy những hành khách ngồi ở trung tâm phi cơ sẽ có đa dạng thời cơ mang bệnh về nhà hơn những hành khách ngồi ở những hàng ghế đầu và cuối, dù rằng nguy cơ của họ đều khá bé.

Virus lây lan như thế nào nếu bạn đi chung máy bay với một người bị ốm? - Ảnh 1.

Nhân tố gì sẽ xảy ra khi bạn phải chui vào một cái hộp bí ẩn với hơn 100 con người, trong đó chỉ rủi ro có một người mang virus cúm?

Mỗi năm, có khoảng 3 tỷ người trong số chúng ta phải vận động bằng phi cơ. Đoàn kết với quan niệm tầm thường cho rằng các bệnh lây nhiễm tiện lợi lây lan qua tuyến đường hàng không, thật ngạc nhiên khi biết rằng có rất ít nghiên cứu dồn vào một chỗ trả lời thắc mắc này một phương pháp chi tiết.

Theo dõi mầm bệnh lây lan trên máy bay có vẻ như không có gì khó khăn. Chúng ta có rộng rãi công cụ để thu thập dữ liệu một bí quyết đồng bộ như camera, thẻ RFID, siêu âm, hồng ngoại… Các công nghệ này vốn đang được dùng để theo dõi hoạt động của hành khách trên các chuyến bay vì nguyên do bình an.

Với tài năng của bản thân mình, các nhà khoa học cũng có thể dùng chúng để theo dõi sự lây lan của mầm bệnh. Thế nhưng Howard Howard Weiss, một nhà toán học đến trong khoảng Viện Công nghệ Georgia và đồng tác giả của nghiên cứu mới cho nhân thức:

"Hiện không có bất cứ một nghiên cứu định lượng nào về các hoạt động, hành vi hoặc giao du phố hội giữa các hành khách trong suốt chuyến bay. Chúng tôi cũng chưa thấy bất kỳ tìm hiểu nào kiểm tra virus lây qua tuyến đường hô hấp trong không khí và các bề mặt cabin".

Để giải đáp thắc mắc: "Khiến cho thế nào các bệnh lây nhiễm có thể lây lan trên tàu bay?", Weiss cùng với đồng tác giả Vicki Stover Hertzberg đến trong khoảng Đại học Emory, đã thiết kế và thí nghiệm một khoa học quan sát mới ghi lại hầu hết các vận động của hành khách và phi hành đoàn trong khoang tàu bay.

Họ đã theo dõi 10 chuyến bay bằng công nghệ mới này, 8 trong số đó là những chuyến bay trong mùa cúm. Ngoài việc ghi lại tổng thể đi lại của phi hành đoàn và hành khách, hàng ngũ tìm hiểu cũng thu thập các mẫu không khí trong cabin và trên các bề mặt như thành ghế, cửa sổ, ngăn để hành lý… để tìm virus cúm.

Các phi cơ là loại bé dại chở 144 hành khách và chỉ có 1 lối đi ở giữa.

Virus lây lan như thế nào nếu bạn đi chung máy bay với một người bị ốm? - Ảnh 2.

Mô hình nguy cơ lây bệnh trên phi cơ trong khoảng một hành khách ngồi ở hàng ghế giữa

"Đây là nghiên cứu trước tiên định lượng chuyển động, hành vi và giao tiếp phường hội của hành khách đi phi cơ để ước tính kĩ năng lây truyền bệnh tật bằng mô phỏng dữ liệu", Weiss nói. "Mô phỏng cung ứng chứng cớ thuyết phục rằng nếu như bạn không ngồi trong bán kính 1 mét so với hành khách bị nhiễm cúm cùng lúc rửa tay thường xuyên, thì bạn sẽ không bị nhiễm bệnh trong suốt chuyến bay ấy".

Weiss và các tác giả ví dụ về một người nhiễm bệnh ngồi giữa máy bay. Theo mô hình máy tính của họ, những hành khách ngồi ở ngay phía trước hoặc phía sau người đó, và nhị ghế bên trái và bên phải có nguy cơ bị nhiễm bệnh tới hơn 80%.

Nhưng đối với những người khác, con số đó đã giảm xuống chỉ còn 3%. Vậy là nếu như một người mang virus cúm lên máy bay, họ chỉ có nguy cơ truyền nhiễm trung bình cho khoảng 4-6 hành khách khác.

Điều thu hút là trong số 229 mẫu tích lũy được từ môi trường bên trong cabin, không có một mẫu nào chứa vết tích của 18 loại virus trục đường hô hấp bình thường. Có vẻ như trái với lo âu của rộng rãi người, phi cơ không phải là một ổ bệnh tật.

Phân tích cũng hấp dẫn ở chỗ nó bật mí về hành vi của hành khách tương ứng với chỗ ngồi của họ. Yếu tố này rất cần thiết vì hành khách càng đi lại phổ quát, họ càng có đa dạng thời cơ xúc tiếp với mầm bệnh. Ngoài ra giả dụ họ là người nhiễm bệnh, thì càng có nhiều thời cơ lây lan chúng cho các hành khách khác.

Mô hình của Weiss và các đồng nghiệp chỉ ra: Khoảng 40% hành khách không bao giờ rời khỏi ghế của họ trong các chuyến bay, 40% hành khách khác đứng dậy một lần, và 20% đứng dậy và chuyển động 2 lần trở lên. Cứ 10 hành khách ngồi cạnh cửa sổ thì có 4 người sẽ đứng dậy. Thống kê là 6 người ở hàng ghế giữa và 8 người ngồi gần lối đi. Hành khách rời khỏi ghế thì sẽ trở lại trong làng nhàng 5 phút.

Tổng phù hợp tất cả dữ liệu này, các nhà khoa học kết luận kỹ năng lây nhiễm virus trên máy bay là thấp, ít ra là trên loại phi cơ nhỏ nhắn chỉ với 1 lối đi và lộ trình ngắn (2-5 giờ bay). Nhưng nếu điều đó đúng, tại sao chúng ta vẫn thường hay bị bệnh sau khi đi công việc hoặc đi ngao du?

"Công chúng có thể đã bị lây bệnh khi mà họ đang ký tạm trú ở sảnh trường bay, trong khi lên xuống phi cơ [nhiều hơn là khi đã ở trong cabin]", đội ngũ tìm hiểu cho nhân thức. "Ngoài ra, một vài hành khách có thể đã bị lây nhiễm bởi các nguồn khác trước hoặc sau chuyến bay".

Virus lây lan như thế nào nếu bạn đi chung máy bay với một người bị ốm? - Ảnh 3.

Dân chúng không nên quá lo ngại về những tin tức trong khoảng tìm hiểu mới từ đó sợ đi tàu bay

Edsel Maurice Salvaña, một nhà sinh vật học phân tử tại Viện Y tế Non sông thuộc Đại học Philippines Manila, cho nhân thức phân tích mới này rất quan trọng vì chúng ta cần nắm bắt rõ hơn về con đường lây truyền bệnh tật trên các chuyến bay. Nhóm phân tích đã làm rất tốt khi lập được bạn dạng đồ các đi lại của bệnh nhân và tiến hành thêm bước rà soát không gian cho một lực lượng gồm 18 loại virus đường hô hấp.

Tất nhiên, điểm yếu của phân tích này là nó chưa mô phỏng các loại virus và vi khuẩn lây truyền có khuôn khổ truyền nhiễm hơn như thủy đậu, sởi và lao.

Mặc dầu vậy, các chuyên gia nghĩ rằng dân chúng không nên quá sốt ruột về những thông tin trong khoảng nghiên cứu mới trong khoảng đó sợ đi máy bay. Trên thực tế, nó đã đưa ra danh sách nguy cơ lây truyền khá thấp. Chỉ có những người bận bịu phải trình trạng suy giảm miễn dịch mới cần phải lo lắng về việc đi máy bay trong mùa cúm.

Dường như, nghiên cứu này động viên những người bị bệnh (cả hành khách lẫn phi hành đoàn) nên nghỉ dưỡng ở và hạn nhạo báng lên phi cơ. Ngoài việc đeo khẩu trang, mọi người cũng nên rửa tay để đề phòng bệnh tật. Đây là một trong những cách hiệu quả nhất để bảo vệ bạn, giả dụ không may phải bay cùng một hành khách bên cạnh đang hắt xì sổ mũi.

Tìm hiểu Gizmodo

Theo ZKNIGHT

Trí thức trẻ


Tham khảo thêm: mua dat