4 'kho báu' to con của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ

Ngày 2/5/2019 đánh dấu thời gian tròn 500 năm ngày mất của "anh tài toàn năng" Leonardo da Vinci .

Để tưởng nhớ Leonardo da Vinci (sinh ngày 15/4/1452 tại Italy và mất ngày 2/4/1519 tại Pháp), tại lâu đài Clos Luce (Pháp) - nơi đại danh họa sống những năm cuối đời - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và người đồng cấp Italy Sergio Mattarella đã cùng tham quan khuôn viên lâu đài và đặt vòng hoa trước chiêu tập của tài năng toàn năng người Italy này, TTXVN đưa tin.

Hình thành ở Toscana (miền Trung Italy), tên toàn vẹn của Leonardo da Vinci là Leonardo di ser Piero da Vinci, có tức thị "Leonardo, con của Ser Piero, tới trong khoảng Vinci".

Sinh tiền, Leonardo da Vinci là một người rất ham mê học hỏi, ông luôn đặt câu hỏi về mọi thứ xung quanh và cố gắng đi tậu câu trả lời cho những nghi ngại của chính mình. Không chỉ để lại cho hậu thế những tuyệt phẩm hội họa hấp dẫn trăm năm như " Mona Lisa ", "Bữa tiệc ly cuối cùng"..., Leonardo da Vinci còn là một tài năng xuất chúng, luôn có những ý nghĩ đó/ phát minh vượt kỷ nghuyên.

Để nắm bắt những nghiên cứu, góp sức tuyệt vời của "thiên tài toàn năng", đồng đội các nhà nghiên cứu nước ngoài đã có bài viết tựa đề "Four Ways Leonardo Da Vinci Was Well Ahead of His Time" (tạm bợ dịch: Trí óc vượt kỷ nghuyên của Leonardo Da Vinci) đăng trên The Conversation, mời bạn đọc theo dõi.

 4 kho báu khổng lồ của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ - Ảnh 1.

Kỹ năng và những cống hiến của Leonardo da Vinci tựa như kho báu trong kho tàng kiến thức, nghệ thuật của trái đất. Nguồn: Sciencealert

Leonardo da Vinci là một trong những vĩ nhân thời Phục Hưng (từ thế kỷ XV tới thế kỷ XVII) và là một trong những hào kiệt toàn năng đẩy đà nhất trong lịch sử thế giới.

Khi cả quả đât tưởng niệm 500 năm ngày mất của ông, nhân tố quan trọng mà hậu thế cần phải biết đó là, Leonardo da Vinci không chỉ là một đại danh họa, một nhà điêu khắc lớn tưởng hay một kỹ sư đại tài, ông còn là một trí tuệ lớn đi trước thời đại.

01.

ẢO ẢNH THỊ GIÁC - "Cú lừa lớn lao" trong nghệ thuật vẽ chân dung của Da Vinci

Leonardo da Vinci là một người đi tiên phong trong phân tích về sinh lý học. Ông là người đưa ra khái niệm về "moti mentali" trong cuốn "Codex Urbinae" (viết từ năm 1452 đến 1519).

Moti mentali có thể được nắm bắt là tình trạng ý thức, suy nghĩ và cảm xúc trợ thời của một người. Đối với Da Vinci, kĩ năng của nghệ sĩ vẽ chân dung biểu thị ở việc không chỉ phác họa chân dung tuyệt vời, còn phải "tạc" được cảm xúc bên trong, tâm hồn của mẫu vẽ hiện lên trong bức chụp.

Vì lẽ đó, Leonardo da Vinci đã phát hành nét mặt "mơ hồ" trong mỗi bức chân dung của chính mình. Ông đã sản xuất khoa học "sfumato" (từ tiếng Ý có tức thị "tan biến như khói") cho mục đích này. Trong sfumato, sự biến đổi trong khoảng sáng sang tối, hoặc trong khoảng màu này sang màu khác được ông chấp hành cực kì tao nhã để khiến mềm hoặc che tạ thế các cạnh sắc nét.

Khoa học vẽ tranh này tuy chẳng hề do Da Vinci phát minh nhưng ông đã "biến tấu" và cho ra những công trình duy nhất. Andrea del Verrocchio, thầy của Da Vinci, cũng phải thừa nhận rằng công nghệ dùng sfumato của Da Vinci khác hoàn toàn với số đông các họa sĩ khác.

Khác biệt, trong các bức chân dung mà ông vẽ, người ta không thể nhân thức màu nào kết thúc, màu nào mở màn. Bí quyết ông dùng màu tinh tế, tỉ mỉ, dày công đến mức quá bất ngờ.

Trong họa phẩm "La Bella Principessa" (Công nương dễ thương), Trọng điểm nghiên cứu và bình phục bảo tồn Pháp và Căn tin bức xạ Synchrotron châu Âu phối phù hợp tìm hiểu và liệt kê rằng, Leonardo da Vinci đã sử dụng đến 30 lớp vecni để giải quyết được bóng mờ tao nhã lòng vòng miệng của La Bella Principessa.

Khác lạ, mỗi lớp này có độ dày chỉ bằng... một nửa sợi tóc người. Phân tích cho ra kết quả gần giống trên khuôn miệng của nàng Mona Lisa trong bức họa cùng tên.

 4 kho báu khổng lồ của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ - Ảnh 2.

Bức họa "Mona Lisa" (vẽ từ năm 1503 tới năm 1506) của Da Vinci. Nguồn: Internet

Vấn đề vượt trội của Leonardo da Vinci là câu kết kỹ thuật tham gia nghệ thuật để sản xuất ảo ảnh thị giác trong các bức vẽ của mình.

Đó là lý do vì sao, hậu thế đến nay vẫn còn "điên đầu" đi giải mã thú vui bí mật của nàng Mona Lisa. Bởi người ta vẫn còn ngờ vực về cái bí quyết nàng Mona Lisa có thực sự cười cợt hay không: Khi nhìn sâu tham gia mắt nàng, ta như thấy nàng đang nhoẻn cười. Nhưng khi chuyển mắt xuống môi nàng, nụ cười ấy vụt tắt!

Cái bí quyết ông "chơi đùa" thị giác và não người xem trước các bức họa của bản thân mình đã được ông chấp hành ở kỷ nghuyên mà phải mất phổ biến thế kỷ sau đó các nhà công nghệ mới nắm bắt được hình thức công nghệ đằng sau nó.

02.

TOÁN HỌC - "Nếu chẳng phải là nhà toán học thì chẳng ai có thể hiểu tôi."

Dù rằng nhiều người biết đến là đại danh họa với những công trình nghệ thuật đỉnh cao nhưng Leonardo da Vinci luôn tự coi mình là một nhà kỹ thuật hơn là một họa sĩ.

Toán học - khác biệt là phối cảnh, đối xứng, tỷ trọng và hình học - có sức tác động đáng kể đến các bức vẽ và tranh vẽ của ông, và ông cam kết là người đi trước kỷ nghuyên trong việc sử dụng nó.

Leonardo da Vinci đã dùng các nguyên tắc toán học của phối cảnh tuyến tính - các trục đường Đồng thời, con đường chân trời và một điểm mất tích - để phát hành ảo ảnh về chiều sâu trên một bề mặt phẳng.

 4 kho báu khổng lồ của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ - Ảnh 3.

Bức họa "Bữa tiệc ly sau cuối" của Da Vinci. Nguồn: Internet

Bức vẽ "Bữa tiệc ly sau cùng" (còn gọi là "Bữa ăn tối cuối cùng") của ông là một ví dụ điển hình về việc dùng toán học trong nghệ thuật phối cảnh. Kiến trúc bên trong của tòa nhà nơi Chúa Jesus và 12 tông đồ thưởng thức bữa tối, cũng như các trục đường nét trên sàn nhà, sản xuất một "điểm biến mất", đem đến cho người xem cảm kiếm được về chiều sâu của căn phòng.

Trong Toán học tồn tại một vài gọi là "Tỷ trọng Vàng - Golden Ratio". Tỷ lệ quà lần trước tiên được nhà toán học Luca Pacoli (1445-1517), bạn của Da Vinci, công nhận vào năm 1509, khi đó, ông nghĩ là tỷ trọng vàng khiến cho các bức họa có tính thẩm mỹ và nghệ thuật cao hơn.

Riêng đối với Da Vinci, tỷ trọng tiến thưởng rất cần thiết trong việc cung cấp tỷ trọng đúng đắn cũng như củng cố cấu trúc cho bức họa Mona Lisa.

Đáng tiếc thay, tầm cần thiết của Toán học không được nhìn kiếm được đúng phương pháp trong các thành quả sau này của Da Vinci tham gia thời đó và nhân tố này làm ông bị khiếp sợ không nguôi.

Người ta nói rằng, trong khi vẽ "Mona Lisa", Da Vinci đã nói rằng: "Nếu chẳng phải là nhà toán học thì chẳng ai nắm bắt tôi."

03.

KỸ THUẬT - Những phát minh vượt thời đại của "hào kiệt toàn năng"

Nổi tiếng không kém các công trình nghệ thuật, các phiên bản vẽ phẫu thuật, nghiên cứu về cấu trúc... của Leonardo da Vinci chính là những phát minh vượt kỷ nghuyên của "thiên tài toàn năng".

Tham gia thời đại Phục Hưng của thế kỷ 15, 16, người ta lần đầu tiên biết tới các khái niệm tàu lượn, phi cơ trực thăng, dù, bộ đồ lặn, vũ khí chiến tranh... của Da Vinci, và đương nhiên, ko phải ai cũng hiểu ông muốn truyền vận chuyển điều gì, bởi hàng trăm năm sau, hậu thế mới bắt kịp với bộ óc anh tài của ông.

Vậy tại sao bộ óc của Da Vinci vượt xa kỷ nghuyên như thế? Câu trả lời tới từ sự đam mê nắm bắt biết đoàn kết với các nguyên lý khoa học và trí tưởng tượng vượt trước thời đại của ông. Như Einstein đã từng nói, "Logic chỉ đưa anh từ điểm A đến điểm B, còn trí tưởng tượng đưa anh đến khắp mọi nơi."

Da Vinci đã cho ra những bản phác thảo siêu hạng về đòn bẩy, bánh răng, ròng rọc, ổ bi và lò xo. Hình như còn có các kiến tạo về cây cung khổng lồ (27 mét), một khẩu súng có 33 nòng, đạn giống như "bom chùm" ngày nay, một "ốc vít trên không" (1486-1490) dự đoán ý nghĩ đó về chiếc trực thăng, hay Ornithopters - những cỗ phi cơ chạy bằng sức người.

 4 kho báu khổng lồ của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ - Ảnh 4.

Nguyên mẫu 'xe tăng' trong khoảng cuối thế kỷ 15 hoặc 16 của Da Vinci. Nguồn: Sciencealert

Năm 1485, ông cho có mặt trên thị trường phiên bản phác thảo của một chiếc "xe tăng" nguyên mẫu, có lớp giáp bọc thép và khả năng bắn theo mọi hướng.

Mặc dầu "xe tăng" của Da Vinci không dễ dàng lòng bước ra thực tiễn vì có lỗi trong thiết bị cũng như nặng đến mức chẳng thể yếu tố khiển được thì các phát minh của ông đi trước thời đại xa đến mức phải mất 4 thế kỷ sau, những ý nghĩ đó về xe tăng mới trở thành thiết thực phê chuẩn việc sản xuất các nguyên liệu nhẹ và mạnh, như thép và nhôm, và các nguồn năng lượng mới dưới dạng động cơ chạy bằng nhiên liệu hóa thạch.

04.

NƯỚC: "Cần thiết như dòng tâm huyết của con người"

Leonardo da Vinci diễn tả nước là "công cụ của thiên nhiên" (vetturale di natura), nước trong trái đất tự nhiên cần thiết như dòng tâm huyết trong cơ thể con người.

Vì lẽ đó, trong khoảng những bức vẽ phong cảnh đầu tiên của Da Vinci về một dòng sông (1473), tới nàng Mona Lisa nổi tiếng (1503) hay phiên bản phác thảo cuối cùng của ông (1517-1518)... đều có nước.

 4 kho báu khổng lồ của Leonardo Da Vinci: 500 năm sau ngày ông mất, hậu thế luôn cảm tạ - Ảnh 5.

Bức vẽ phong cảnh Santa Maria della Neve của Da Vinci. Nguồn: Sciencealert

Tất nhiên, Da Vinci không bị huyền hoặc bởi nét nghệ thuật của nước, thứ ông muốn mày mò chính là động lực học của nước: Các xoáy rối và xoáy ở bên trên và dưới mặt nước.

Là một anh tài đa năng, yêu thích học hỏi, Da Vinci có thể liên hiệp tinh tế giữa tri thức và kỹ năng của mình trong nghệ thuật, thiết kế, công nghệ, triết học và kỹ thuật để phát triển các ý tưởng, phiên bản thảo và dụng cụ để rà soát các giả thuyết của bản thân. Ông được cho là nhà thủy văn chương trước tiên đưa ra các giả thuyết trên cơ sở vật chất bằng cớ thực nghiệm.

Trong các bạn dạng phân tích kỹ thuật tổng hợp mang tên "Codex Leicester" (1510) - Leonardo da Vinci đã đưa ra 730 kết luận về nước. Qua đó, Da Vinci đã có phổ biến đóng góp cho công nghệ và kỹ thuật nước hiện đại, bao gồm mô tả đúng mực chu trình thủy văn, hiểu tác động của tốc độ dòng chảy đối với sức ép...

500 năm sau ngày Leonardo da Vinci từ trần, kĩ năng và những cống hiến của ông, tựa như kho báu trong kho tàng kiến thức, nghệ thuật của nhân loại, cho đến nay vẫn làm cho hậu thế phải nghiêng bản thân mình kính phục!

Bài gốc đăng trên website: The Conversation

Theo Trang Li

Trí thức trẻ


Xem tại: dịch vụ nhà đất