Chiến tranh thương nghiệp Mỹ - Trung: Thử thách ngắn hạn với xuất khẩu, thời cơ cho góp vốn và BĐS vietnam

Đây là nội dung được đề cập trong báo cáo Đánh giá tác động của căng thẳng thương nghiệp Mỹ - Trung đối với nền kinh tế vn do TS. Cấn Văn Lực và Nhóm tác giả Viện Huấn luyện và Nghiên cứu BIDV thực hiện.

Báo cáo kiếm được xét, tiếp theo quyết định áp dụng mức thuế 25% đối với 50 tỷ USD hàng hóa du nhập trong khoảng Trung Quốc hiệu lực hồi bốn tuần 8/2019; ngày 17/9/2018, Tổng thống Mỹ D. Trump chính thức tuyên bố sẽ áp thuế 10% lên các mặt hàng nhập cảng từ China trị giá gần 200 tỷ đô la Mỹ, hiệu lực từ ngày 24/9/2018 và mức thuế đã tăng lên 25% từ 10/5/2019. Tổng thống D. Trump cũng cảnh báo, nếu không đạt được ký hợp đồng, Mỹ sẽ tiếp tục áp thuế đối với khoảng 300 tỷ đô la hàng hóa nhập cảng còn lại từ Trung Quốc. Đáp lại, TQuốc đã và sẽ áp thuế từ 8-25% với hơn 5.000 sản phẩm nhập cảng từ Mỹ với tổng giá trị 60 tỷ USD, một phần đã có hiệu lực từ ngày 24/9/2018.

Như vậy, tính đến nay khoảng 250 tỷ đô la Mỹ giá trị hàng hóa nhập khẩu tư Trung Quốc đang chịu thuế suất mới 25%; trong đó, tư liệu đóng chai là 117 tỷ USD, hàng tiêu xài và lương thực-thực phẩm 66 tỷ đô la, trang bị công nghệ 38 tỷ USD, phương tiện vận chuyên chở 20 tỷ đô la (Hình 1).

Chiến tranh thương mại Mỹ - Trung: Thách thức ngắn hạn với xuất khẩu, cơ hội cho đầu tư và bất động sản Việt Nam - Ảnh 1.

Nguồn: USITC, USTR, Citi Research.

Tác động đối với lớn mạnh kinh tế và lạm phát thế giới

Đội ngũ tác giả dẫn nguồn của IMF cho nhân thức, kinh tế thế giới dự đoán sẽ thiệt hại khoảng 400-450 tỷ USD/năm, suy giảm khoảng 0,1-0,3% năm 2019 do ảnh hưởng của suy giảm thương mại (trong khoảng mức tăng trưởng 3,9% năm 2018 xuống mức 3,7% năm 2019 và còn thấp hơn trong năm 2020) và đầu tư thế giới, cách quãng chuỗi chế biến thế giới. Theo Oxford Economics, động thái này sẽ khiến GDP thế giới giảm thêm khoảng 0,12 điểm % trong năm 2019-2020, GDP của Mỹ giảm 0,3% và GDP của Trung Quốc giảm 0,8 điểm %. Nếu Mỹ tấn công thuế 25% với cục bộ hàng hóa nhập khẩu từ China và China trả nủa tương tự, GDP quả đât có thể giảm 0,5 điểm %, GDP của Mỹ sẽ giảm 0,5 điểm % và GDP của Trung Quốc cũng sẽ giảm khoảng 1,3 điểm % năm 2020. Đồng thời, lạm phát của Mỹ và toàn cầu có thể bị tăng nhẹ do nhân tố chi phí đẩy (giá cả hàng hóa tăng).

Trong trường thích hợp chiến tranh thương mại Mỹ-China tiếp tục leo thang, dự đoán sẽ có ảnh hưởng lớn hơn đến thương nghiệp và góp vốn, khiến cho cách biệt nghiêm trọng đối với chuỗi sản xuất thế giới, và chừng tác động khó có thể bình chọn hết được.

Đánh giá ảnh hưởng đối với kinh tế vn, TS. Cấn Văn Lực và lực lượng tác giả của Viện huấn luyện Nghiên cứu BIDV nghĩ là: Xuất khẩu sẽ chịu thử thách ngắn hạn, góp vốn và bất động sản hưởng lợi.

Về thương mại, bao tay thương nghiệp giữa Mỹ - Trung có thể gây lên ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đối với nền kinh tế vietnam (sẽ chạm chán rộng rãi rủi ro tới trong khoảng China hơn so với Mỹ do qui mô và tính chất như nhau).

Thắc mắc đặt ra là, Liệu Việt Nam có thời cơ hưởng lợi? Theo lực lượng tác giả, lưu ý kỹ danh mục các mặt hàng xuất khẩu trong khoảng China chịu áp thuế 25%; vài ngành nghề, lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Việt Nam có thể được hưởng lợi. Những mặt hàng đó chủ công là hàng tiêu xài (nhất là hàng may mặc, giày dép, thủy sản, nông sản, đồ gỗ, điện tử, điện thoại và linh kiện …). Tuy nhiên, theo Citi Research, trong tổng trị giá 66 tỷ đô la Mỹ hàng tiêu dùng, thực phẩm và 25 tỷ đô la Mỹ điện tử, laptop và linh kiện này; vietnam chỉ có thể tranh thủ được khoảng 20-25% (tương đương 18-23 tỷ đô la) vì nhiều nước khác cũng muốn tranh thủ thời cơ này.

Đối với các mặt hàng tư liệu sản xuất, hàng kĩ nghệ, sắt thép các loại; đây cũng là lĩnh vực chịu tác động lớn bởi thuế suất 25%. Tất nhiên, lượng xuất khẩu những hàng hóa này của Việt Nam sang Mỹ chiếm đoạt tỷ lệ rất gầy (chỉ khoảng 0,5-1,5% tổng nhập khẩu những mặt hàng này của Mỹ); vì thế việc áp thuế mới này ảnh hưởng không phổ quát đến hoạt động xuất khẩu những mặt hàng này của Việt Nam sang Mỹ.

Như vậy, có thể thấy một vài ngành nghề hàng cụ thể nêu trên của vn có thể được hưởng lợi. Tất nhiên, yếu tố đặt ra là các doanh nghiệp vietnam phải nhanh nhạy, chủ động tin tức, tìm ra những lợi thế để khai thác, tranh thủ cơ hội để vươn lên, chiếm giữ lĩnh phân khúc; mặt khác, cũng cần tập trung tham gia cách tân cơ cấu và nâng cao năng lực để có thể khó khăn với các công ty nước khác, phục vụ nhu cầu và tăng khả năng xuất khẩu vào Mỹ.

Còn tác động thụ động đến thương nghiệp vn thì sao? Theo TS. Cấn Văn Lực và lực lượng tác giả của Viện huấn luyện và tìm hiểu BIDV, bao tay thương nghiệp Mỹ - Trung leo thang tác động bị động tới thương nghiệp và lớn mạnh kinh tế thế giới (đã nêu trên), khiến tổng cầu giảm. vietnam hiện đang là một trong những nền kinh tế có độ tạo dựng thương nghiệp bậc nhất khu vực (tổng kim ngạch xuất du nhập hàng hóa năm 2018 đạt 482,2 tỷ đô la, tương đương 200% GDP), tổng cầu nhân loại và Mỹ, Trung Quốc và EU giảm sẽ tác động thụ động đến hoạt động xuất khẩu của vn, nhất là khi đây là 3 hoạt động mua bán xuất khẩu lớn nhất của vietnam năm 2018 (xuất khẩu sang Mỹ chiếm 19,4%, EU 17,4% và TQuốc 17,1% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam năm 2018). Thực tiễn trong 4 bốn tuần đầu năm 2019, kim ngạch xuất khẩu của vn chỉ tăng 5,8% so cùng kỳ năm trước (thấp hơn nhiều mức tăng 19% cùng kỳ năm 2018); trong đó, kim ngạch xuất khẩu sang EU chỉ tăng 2,8% và sang Trung Quốc giảm 5,8%.

Thứ hai, với các mức thuế suất như tuyên bố của Mỹ và China, giá hàng hóa du nhập từ mỗi nước này sẽ tăng, làm cho giá những mặt hàng đó du nhập tham gia vietnam cũng tăng cao. Trong khi đó, các chất liệu đóng hộp bị áp thuế cao cũng sẽ tăng giá, từ đó dẫn tới chi phí đóng gói tăng, khiến cho giá hàng hóa xuất khẩu từ Mỹ và TQuốc sang Việt Nam có thể sẽ tăng cao, vừa tăng chi phí cho tổ chức, vừa tăng áp lực lạm phát của vn (trừ khi Trung Quốc quyết định phá giá mạnh đồng Quần chúng tệ, nhưng vấn đề này khó khăn xảy ra vì TQuốc không muốn bị cho là thao túng tiền tệ và đang tiến trình quốc tế hóa đồng Quần chúng tệ).

Trong năm 2019-2020, thương mại của vn dự đoán sẽ bị ảnh hưởng đáng kể (chủ chốt do yếu tố cầu giảm như nêu trên). Dĩ nhiên, ví như cuộc chiến thương mại tiếp diễn leo thang và Việt Nam có thể sử dụng triệt để được các cơ hội vài ngành nghề hàng nêu trên; cùng với việc tận dụng tốt các FTA đã ký kết, thì sẽ hạn chế đáng kể tác động tiêu cực này.

Thứ ba, do địa điểm địa lý gần cận, nên hàng hóa dư thừa của TQuốc không xuất khẩu được vào Mỹ sẽ đổi hướng sang các hoạt động mua bán khác, trong đó có vietnam. Với ưu thế cạnh tranh về giá, các vật phẩm trong khoảng TQuốc có thể tiếp tục gây sức ép khá lớn tới thị trường hàng hoá trong nước, như sắt thép, mía tuyến đường, trứng, ... Bên cạnh, trận chiến thương nghiệp do Mỹ khởi động với tiêu chí tiến công tham gia lĩnh vực sản xuất công nghiệp của Trung Quốc. Hiện nay, thâm hụt thương mại của vn với China lại chủ chốt là các sản phẩm kĩ nghệ. Tương tự, nếu như cuộc chiến thương nghiệp leo thang, phổ biến kĩ năng China tăng mạnh xuất khẩu hàng kĩ nghệ sang vn. song song, khi TQuốc không xuất khẩu được hàng hóa sang Mỹ, sẽ phải xúc tiến tiêu dùng trong nước, khiến cho yêu cầu du nhập hàng hóa vào China sẽ giảm. Nhân tố này tác động thụ động tới hoạt động xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc. Những nhân tố chỉnh trên sẽ làm cho nhập siêu của vietnam từ TQuốc tăng cao.

Thứ tư, thương mại quả đât được trao đổi và đơn vị theo các chuỗi đóng chai đặt tại nhiều tổ quốc. Găng thương mại Mỹ-Trung có thể làm cho đảo lộn chuỗi cung ứng thế giới, gây ra những tác động xấu đến đông đảo các nước nhập cuộc chuỗi, trong đó có vn. Vì vậy, rủi ro là sản xuất ảnh hưởng lan tỏa không chỉ dừng lại ở phạm vi một số nước mà theo chuỗi cung cấp, trong đó có một vài doanh nghiệp đang góp vốn tại vietnam.

Liệu vn có bị áp dụng chính sách phòng ngự của Mỹ?

Lực lượng phân tích cho nhân thức, trong số 3 yếu tố kiện để xem xét đưa vào danh sách theo dõi của Mỹ, Việt Nam đã chạm 2 yếu tố kiện. Đó là, (i) thặng dư thương mại hàng hóa với Mỹ vượt 20 tỷ đô la (Việt Nam thặng dư thương mại 34,7 tỷ USD năm 2018), (ii) can thiệp hoạt động mua bán bằng phương pháp nhiều lần tậu ròng ngoại tệ trong 12 04 tuần qua và tổng mức sắm vượt 2%GDP (năm 2018, vn đã mua ròng khoảng 8 tỷ đô la Mỹ tăng dự trữ ngoại hối – tương đương 3,3phần trămGDP). Riêng vấn đề kiện thứ ba (thặng dư tài khoản vãng lai vượt 3% GDP), thặng dư trương mục vãng lai của vn cuối năm 2018 khoảng 2,9phần trămGDP, theo WB), nên chưa chạm điều kiện này. Tuy nhiên, Việt Nam cần theo dõi sát sao và cần có chế độ để thăng bằng thương mại hơn với Mỹ.

TS. Cấn Văn Lực và Hàng ngũ tác giả Viện Đào tạo và Phân tích BIDV cũng đưa ra đánh giá riêng về góp vốn và bất động sản

Theo đó, về căn bản, góp vốn tham gia vietnam vẫn phụ thuộc nhiều vào một vài đối tác lớn như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore,…v.v. Đây là những công ty đối tác có cam kết lâu dài, có kế hoạch và vốn góp vốn FDI lớn tại vietnam. Vì thế, trong ngắn hạn, rất không dễ dàng để dòng vốn FDI có thể đảo chiều. Trên thực tế, trong 4 tháng đầu năm 2019, tổng vốn FDI chứng nhận và tìm cũ rích phần, đầu tư tham gia vietnam đạt 14,6 tỷ đô la Mỹ,  tăng 81% so cùng kỳ năm 2018; trong khi vốn FDI chấp hành đạt 5,7 tỷ đô la, tăng 7,5% so với cùng kỳ năm 2018.

 Đối với đầu tư trong khoảng Mỹ, găng thương nghiệp Mỹ - Trung có thể là cớ để Tổng thống D. Trump lập nên các hàng rào quan thuế, tăng thuế đối với của cải của Mỹ tại nước ngoài và ưu đãi khác để khuyến khích các cơ quan Mỹ rút từ các nền kinh tế mới nổi về đầu tư trong nước, trong đó có vn. Vấn đề này có thể làm dòng vốn đầu tư của các tổ chức Mỹ vào vn có thiên hướng tăng chậm chạp lại. Tất nhiên, hiện thời, Mỹ là chủ đầu tư lớn thứ 11 tại vn (với tổng vốn đăng ký là 9,33 tỷ đô la và vốn thi hành khoảng 7,5 tỷ đô la, chiếm giữ phần nhỏ (4,5%) trong tổng số 180 tỷ USD vốn chấp hành của phần đông các nước góp vốn tham gia vietnam). Bên cạnh, một số đơn vị Mỹ đang đầu tư tại TQuốc cũng có xu hướng chuyển dịch sản xuất sang vietnam (như Procon Pacific, Brooks, thậm chí cả Apple…lúc trước đóng gói nhiều phần sản phẩm tại Trung Quốc hiện đang nhu cầu chuyển sang ASEAN, trong đó có vietnam).

 Đối với góp vốn trong khoảng China, vốn góp vốn trong khoảng các công ty TQuốc dự kiến sẽ không bị ảnh hưởng bởi chi tiêu góp vốn tại vn vẫn tương đối thấp so với Trung Quốc. Thực tại, trong 4 04 tuần đầu năm 2019, TQuốc có tổng số vốn góp vốn đăng ký mới đạt 1,3 tỷ USD (gần 5,6 lần cùng kỳ năm 2018), chiếm đoạt tới 24,6% tổng vốn hoàn thành thủ tục mới (so với tỷ lệ chỉ 6,5% cùng kỳ năm 2018). Lũy kế tới hết năm 2018, Trung Quốc có 2.149 dự án còn hiệu lực, với tổng số vốn gần 13,4 tỷ đô la, chiếm đoạt gần 4% tổng số vốn FDI còn hiệu lực tại vietnam, xếp thứ 7/129 nước, vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào vn.

Điểm hăng hái và cũng là thời cơ rất quan trọng ở đây là đã và đang có thiên hướng dịch chuyển đầu tư từ China sang ASEAN, trong đó Việt Nam được bình chọn là ứng viên sáng giá nhất (do triển vọng phát triển kinh tế khá cao, chính trị bình ổn, chi phí và khả năng công lao cạnh tranh, môi trường đầu tư-kinh doanh đang đà cách tân, được các tổ chức quốc tế ghi nhận và nâng hạng tín nhiệm vừa mới đây…v.v.) để hạn chế bị ảnh hưởng thuế và giảm chi phí kinh doanh. Dò hỏi vừa mới đây của Amcham tại TQuốc và vài điều tra khác cho thấy khoảng chí ít 30% đơn vị Mỹ và gần 50% tổ chức các nước nhà khác tại Trung Quốc đang có yêu cầu dịch chuyển đầu tư sang Đông Nam Á, trong đó có vietnam. 

Thậm chí, vài tổ chức China cũng đang chuyển hoạt động chế biến sang vietnam (như trường thích hợp tổ chức kinh doanh Sintai Furniture của China đóng chai bàn ghế nội thất đang chuyển 20% hoạt động đóng gói sang Việt Nam để tránh thuế của Mỹ). Bởi vậy, bên cạnh việc tiếp diễn cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh để lôi cuốn FDI; vietnam cũng cần sàng lọc, lựa chọn, tiếp nhận các dự án, chương trình góp vốn theo hướng thú vị đầu tư vào các cấp có hàm lượng công nghiệp và trị giá gia tăng cao, thân mật môi trường; cùng lúc, các chính sách giảm giá đối với các dự án FDI cũng cần nhân tố chỉnh theo hướng gắn với hiệu quả kinh tế - phường hội và kết nối công ty trong nước.

Đối với đầu tư gián tiếp, trong bối cảnh không may, rộng rãi nhà đầu tư rút vốn trong khoảng các hoạt động mua bán mới nổi về các hoạt động mua bán ít không may hơn, an toàn hơn. Dĩ nhiên, với giá bán chứng khoán thú vị hơn (hệ số P/E trong khoảng 22 lần xuống còn khoảng 14 lần bây chừ), tiềm năng phát hành kinh tế khá cao, chính trị bất biến, các tổ chức quốc tế nâng xếp hạng tín nhiệm vừa qua; vietnam là một trong số ít nước mới nổi có nhà đầu tư ngoại mua ròng, với mức gần 1,9 tỷ USD (tăng 60% so với năm 2017).

Đối với thị trường bất động sản, trong bối cảnh xu hướng chuyển dịch đầu tư như vậy, nhu cầu bất động sản công nghiệp và nhà ở cao cấp và dân gian dự đoán sẽ tăng nhanh, nhất là các địa bàn phụ cận China, các địa bàn có kĩ năng phục vụ yêu cầu về cơ sở cơ sở vật chất, nhân lực và không gian đầu thông gian thoáng, có lí.

Theo nhóm tìm hiểu, tóm lại, có thể thấy trong bối cảnh chiến tranh thương nghiệp leo thang, trong ngắn hạn, Việt Nam chịu ảnh hưởng bị động về xuất khẩu; nhưng thời cơ thu hút, chọn lọc đầu tư (cả trực và gián tiếp) cùng với nhu cầu BĐS kĩ nghệ và nhà ở cao cấp và dân dã là hiện hữu. Dù rằng vậy, rủi ro, thử thách từ trận chiến thương mại này là rất khó khăn lường; yên cầu các nhà hoạch định chế độ, công ty vn luôn bám sát, theo dõi, phân tích, dự báo và đưa ra các kịch phiên bản ứng phó thích hợp. Thời cơ là có, nhưng cần quyết liệt cải thiện không gian đầu tư-kinh doanh; chủ động, tăng năng lực cạnh tranh và tiếp thụ để hạn chế không may, xúc tiến xuất khẩu và tỉnh giấc táo gạn lọc công trình, dòng vốn góp vốn, giảm thiểu hệ lụy vĩnh viễn.

TS. Cấn Văn Lực và Đội ngũ tác giả Viện Đào tạo và Tìm hiểu BIDV

Hằng Kim (ghi theo thông báo của lực lượng tác giả)

Theo Trí thức trẻ


Xem nhiều hơn: dat xanh