Chính phủ kiến nghị trả 4.000 tỷ đồng phóng thích mặt bằng cao tốc Thủ đô - Hải Phòng - VnExpress Kinh Doanh

10 năm qua, ngân sách Nhà nước chưa trả khoản vốn đã cam đoan cho nhà đầu tư nên phát sinh lợi nhuận hơn 800 tỷ đồng. 

Tại kỳ họp lần này, Chính phủ đã trình Quốc hội để ý chuẩn y sắp xếp 4.069 tỷ đồng để trả tiền nợ đền bù, giải phóng mặt bằng công trình cao tốc Hà Nội - Hải Phòng theo cam đoan trước đây với chủ đầu tư. 

Khoản tài chính này được lấy trong khoảng vốn đầu tư dự định sắp xếp cho các công trình quan trọng quốc gia của Chiến lược đầu cơ công trung hạn thời kỳ 2016-2020.

Tại kỳ họp bốn tuần 11/2018, Quốc hội đã có nghị quyết vể sử dụng vốn đầu tư ngân sách 10.000 tỷ đồng sắp xếp cho các công trình gia cố đê xung yếu, sạt lở bờ sông, phòng tránh thiên tai và trả tiền nợ giải phóng mặt bằng một vài dự án thuộc trách nhiệm của ngân sách trung ương. Trên cơ sở vật chất đó, Chính phủ đã xây đắp danh mục các công trình, lên tiếng Quốc hội chú ý. 

Năm 2002, dự án trục đường siêu xe cao tốc Hà Nội - Hải Phòng được Chính phủ chủ trương xây đắp theo cơ chế BOT (xây đắp - kinh doanh - chuyển giao) với tổng mức đầu tư hơn 45.000 tỷ đồng (hơn 2 tỷ đô la Mỹ). 

Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: Xuân Hoa. 

Cao tốc Thủ đô - Hải Phòng. Ảnh: Xuân Hoa. 

Để đầu tư theo chế độ PPP, nhà nước phải nhập cuộc từ 30-50% tổng vốn đầu cơ, phần còn lại do chủ đầu tư (Tổng tổ chức kinh doanh sản xuất cơ sở và đầu tư vốn đầu tư vietnam - Vidifi) lo và hoàn vốn đầu cơ bằng thu phí. Như vậy, với tổng mức đầu tư con đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng là 44.818 tỷ đồng, Nhà nước cần nhập cuộc vốn khoảng 13.000 tới 22.000 tỷ đồng.

Thời gian đó, do ngân sách gian nan nên dự án được đầu tư theo chế độ thí nghiệm. Phần tham gia vốn Nhà nước vào dự án được trả dần bằng ngân sách và tiền dùng đất, tiền thuê đất ở các khu đô thị được hình thành sau khi xây đắp tuyến con đường. 

Tại công trình này, Chính phủ đã quyết định bố trí trả tiền chi tiêu bồi hoàn phóng thích mặt bằng là 4.069 tỷ đồng, trả nợ gốc đến hạn các khoản vay nước ngoài (300 triệu USD thời gian từ 13-30 năm). Hình như, Chính phủ đã cho phép Vidifi được dùng 4.723 tỷ đồng tiền dùng đất của khu thành phố Gia Lâm để hoàn vốn cho công trình. Đồng thời, tổ chức này được thích hợp tác với đối tác làm ăn để khai triển công trình khu đô thị để kiếm được tiền dùng đất. 

Sau hơn 10 năm, chủ đầu tư chưa nhận được hơn 4.000 tỷ đồng kinh phí giải phóng mặt bằng cũng như hơn 4.700 tỷ đồng bạc sử dụng đất từ khu thành phố Gia Lâm.

Theo lên tiếng của Vidifi, sau 3 năm đi vào hoạt động, lưu lượng xe trên cao tốc Hà Nội - Hải Phòng bình quân trên 27.000 xe mỗi ngày, bảo đảm phương thức nguồn vốn của dự án là khả thi. Tất nhiên, do số tiền phóng thích mặt bằng chậm rì rì được thanh toán khiến chủ đầu tư gian truân, tính tới cuối năm 2018, chi phí lợi nhuận mượn phát sinh do các số tiền phải thanh toán của Nhà nước ước trên 800 tỷ đồng.

"Do doanh nghiệp vẫn phải vay với lãi suất 10% một năm cho các khoản chưa được cấp nên nếu như tiếp tục đủng đỉnh sẽ phá vỡ lẽ phương thức nguồn vốn của dự án, dẫn tới hệ lụy như doanh nghiệp vỡ nợ, không trả được các số tiền phải thanh toán vay nước ngoài", văn bản của Vidifi nêu.

Cao tốc Thủ đô - Hải Phòng có 6 làn xe, vận tốc tối đa cho phép 120 km/h, được đánh giá là tiến bộ nhất Việt Nam hiện nay. Cao tốc đi qua 4 thức giấc, thành gồm Hà Nội, Hưng Lặng, Hải Dương, Hải Phòng với chiều dài 105 km, tổng mức đầu cơ hơn 45.000 tỷ đồng (hơn 2 tỷ USD), đa số mượn tiền lãi suất thương nghiệp ngả nghiêng 10,5 - 11,4% trong 30 năm.

Đoàn Loan


Xem tại: gia nha dat