Xét nghiệm máu có thể tầm soát hồ hết các bệnh ung thư không: Chuyên gia Bạch Mai trả lời

Thời gian cách đây không lâu, do việc chưa hiểu toàn diện về việc tầm soát ung thư nên đông đảo người địa phương đã chọn lựa xét nghiệm máu nhằm mục đích để phát hình thành ung thư sớm.

Đương nhiên, theo chuyên gia xét nghiệm máu sắm dấu ấn ung thư chủ quản được dùng để theo dõi bệnh còn để phát hình thành bệnh thì ý nghĩa chưa phổ biến. Tùy thuộc tham gia loại bệnh ung thư mà việc tầm soát sẽ khác nhau.

Để giúp đại chúng hiểu hơn về xét nghiệm máu sắm dấu ấn ung thư, báo Trí thức trẻ nhờ đến sự trả lời chuyên ngành của PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trọng tâm Y khoa hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai.

Xét nghiệm máu có thể tầm soát tất cả các bệnh ung thư không: Chuyên gia Bạch Mai trả lời - Ảnh 1.

Xét nghiệm máu thường sử dụng để theo dõi ung thư hơn là tầm soát nhận thấy bệnh.

PV: Thưa PGS.TS Phạm Cẩm Phương, xét nghiệm máu sắm dấu ấn ung thư có phải là giải pháp tầm soát ung thư sớm hay không?

PGS.TS Phạm Cẩm Phương: Dấu ấn ung thư hay còn gọi là chất chỉ điểm khối u trong máu, là các chất được sản xuất bởi tế bào ung thư hoặc bởi tế bào chung đáp ứng với sự hiện diện của ung thư hoặc các bệnh lý khác.

Các dấu ấn ung thư này có biểu thị diện trong tế bào, trong mô và trong dịch cơ thể (máu, nước giải, dịch não tủy), hiện giờ hay sử dụng đánh giá các dấu ấn ung thư trong máu.

Các dấu ấn ung thư chủ đạo được ứng dụng để bình chọn hiệu quả yếu tố trị, tiên lượng, theo dõi tái phát, di căn của bệnh ung thư đã được chẩn đoán xác định trước đó. Còn với vai trò tầm soát ung thư thì giá trị không phổ quát và chỉ có ý nghĩa với vài loại ung thư.

Xét nghiệm máu tầm soát ung thư chỉ ứng dụng trong tầm soát trên đối tượng nguy cơ cao và phải được bác bỏ sĩ chuyên khoa chỉ định, giải đáp. Đây chẳng hề là lý lẽ có chỉ định phổ thông.

Nhìn thông thường xét nghiệm máu để sắm dấu ấn ung thư trong sàng lọc phát hiện sớm bệnh có độ nhạy và độ đặc hiệu không cao. Có những bệnh nhân không bị ung thư nhưng chất chỉ điểm khối u tăng do viêm nhiễm hoặc do các bệnh lý lành tính.

Trái lại có những trường hợp bệnh nhân ung thư thậm chí ở giai đoạn muộn nhưng chất chỉ điểm khối u không tăng. Nên xét nghiệm này chẳng hề là giải pháp đặc hiệu để tầm soát ung thư sớm.

Đương nhiên, với các bệnh nhân nam giới trên 50 tuổi, bị bệnh viêm gan, xơ gan, nguy cơ cao bị ung thư gan, việc phối hợp siêu âm ổ bụng và xét nghiệm chất chỉ điểm khối u, dùng ứng dụng để tính điểm có thể dự báo tài năng bận rộn ung thư gan trong khoảng đó có chiến lược theo dõi định kỳ cho bệnh nhân nhằm nhận thấy bệnh ở thời kỳ sớm.

PV: Xét nghiệm máu tầm soát ung thư sớm được chỉ định khi nào, thưa bác bỏ sĩ?

PGS.TS Phạm Cẩm Phương: Một vài loại ung thư có thể sàng lọc phát hiện sớm bệnh trên đối tượng nguy cơ cao và phối thích hợp với các giải pháp khác.

Ví dụ, dùng bộ 3 xét nghiệm AFP, AFP-L3, PIVKA II phối phù hợp với siêu thanh ổ bụng trong gạn lọc nhận thấy sớm ung thư gan trên đối tượng nguy cơ cao (viêm gan B, C, xơ gan)

Xét nghiệm PSA toàn phần, tự do phối hợp siêu âm ổ bụng và thăm khám lâm sàng ở bệnh nhân nam trên 50 tuổi, đặc biệt những người rối loàn tiểu nhân thể (bí tiểu, tiểu phổ thông lần, đi tiểu không thành dòng), người trong mái ấm có bận bịu bệnh ung thư tuyến tiền liệt.

Xét nghiệm máu có thể tầm soát tất cả các bệnh ung thư không: Chuyên gia Bạch Mai trả lời - Ảnh 2.

Xét nghiệm sắm dấu ấn ung thư nên được làm để đánh giá phục vụ điều trị, tiên lượng, theo dõi tái phát, di căn của bệnh.

Tại Trung Tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, Đơn vị Gen- tế bào gốc đã bắt đầu xét nghiệm thường quy bộ ba dấu ấn AFP, AFP-L3, PIVKA II để đánh giá nguy cơ bận rộn ung thư gan cho các đối tượng nguy cơ cao (xơ gan, viêm gan B, C).

Nhờ bộ ba dấu ấn ung thư này mà một vài bệnh nhân ung thư gan đã được chẩn đoán sớm bệnh, điều trị hiệu quả.

Để sàng lọc phát hiện sớm bệnh ung thư thì việc hỏi tiền sử bệnh, tiền sử gia đình, các triệu chứng hiện có, thăm khám lâm sàng của chưng sĩ chuyên khoa rất quan trọng, trong khoảng đó chưng sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm quan trọng.

PV: Xét nghiệm máu tậu dấu ấn ung thư được áp trong trường thích hợp nào?

PGS.TS Phạm Cẩm Phương: Xét nghiệm mua dấu ấn ung thư nên được làm để đánh giá phục vụ yếu tố trị, tiên đoán, theo dõi tái phát, di căn của bệnh.

Trong phục vụ điều trị: sự tăng hay giảm của chất chỉ điểm khối u sẽ giúp bác sĩ lâm sàng nhận định được bệnh nhân phục vụ hay không phục vụ với điều trị.

Giả dụ trước yếu tố trị nồng độ các chất chỉ điểm khối u tăng lên và sau điều trị bệnh nồng độ này giảm chứng tỏ bệnh đáp ứng, còn giả dụ nồng độ này tiếp tục tăng cao chứng tỏ biện pháp điều trị chưa hiệu quả, cần phải đổi mới nguyên tắc vấn đề trị hoặc phác đồ yếu tố trị.

Trong theo dõi tái phát bệnh ở bệnh nhân ung thư đã được vấn đề trị ổn định: nếu trong thời kỳ tái khám bệnh, nồng độ các chất chỉ điểm khối u tăng cao thì cần phải tìm và bình chọn sự tái phát, di căn của bệnh để tái vấn đề trị sớm.

PV: Xin PGS trả lời cho cư dân cách thức dễ chơi nào để phòng giảm thiểu ung thư?

PGS.TS Phạm Cẩm Phương: Chúng ta cần có lối sống lành mạnh, tập thể dục sport nhiều lần, hạn chế xúc tiếp với các tác nhân có thể gây bệnh ung thư như thực phẩm chứa hóa chất độc hại, thuốc lá, rượu…, có tinh thần khám sức khỏe định kì mỗi 6 04 tuần để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.

Cảm ơn PGS.TS Phạm Cẩm Phương, chúc PGS sức khỏe và chiến thắng!

Theo Ngọc Minh

Trí thức trẻ


Đọc thêm: dat xanh