5 năm thu ngân sách tăng gần 570 ngàn tỷ: Vẫn không đủ chi tiêu - VietNamNet

5 năm cách đây không lâu, thu ngân sách liên tục tăng với đa dạng con số tích cực. Thế nhưng chi ngân sách vẫn không chấm dứt tăng lên làm cho trạng thái “thu không bù nổi chi” vẫn tiếp diễn.

5 năm, thu ngân sách tăng 572 nghìn tỷ đồng

Lên tiếng bổ sung tình hình ngân sách 2018, dự toán 2019 của Chính phủ trình Quốc hội cho thấy, thu ngân sách năm 2018 đạt trên 1,4 triệu tỷ đồng. Thống kê này tăng đến hơn 100 nghìn tỷ đồng (+8%) so dự toán Quốc hội giao.

Nhìn chuỗi thời gian 5 năm mới đây cho thấy, thu ngân sách liên tục tăng mạnh. Giả dụ như năm 2013, thu ngân sách mới chỉ đạt con số hơn 828 nghìn tỷ đồng thì 5 năm sau, kết quả thu ngân sách đã vượt xa con số triệu tỷ đồng như đã nói ở trên.

Tương tự, sau 5 năm, thu ngân sách đã ngày càng tăng 572 nghìn tỷ đồng.

5 năm thu ngân sách tăng gần 570 ngàn tỷ: Vẫn không đủ chi tiêu
Thu ngân sách tăng lên trong 5 năm cách đây không lâu.

Nhìn số thu trên, đó là hăng hái. Nhưng đi sâu phân tích thì thấy, cơ cấu nguồn thu nhập chưa thực thụ đáp ứng mong chờ. Số thu tăng chủ yếu dờ tăng thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thu từ cổ tức được chia cho phần vốn nhà nước của các công ty cổ phần có vốn góp của nhà nước.

Trong khi đó, số thu từ khu vực sản xuất lại chưa tương hợp. Mặc dù số tổ chức kiến thiết mới liên tục đạt kỷ lục, chẳng hạn năm 2018 tăng đến 131 nghìn tổ chức, nhưng cũng có đến 107 nghìn tổ chức (bằng 81,4% tổ chức thi công mới) hoàn thành kinh doanh, giải thể, tạm bợ xong xuôi kinh doanh.

Bởi vậy, báo cáo của Chính phủ đánh giá “thực chất năng lực sản xuất mới ngày càng tăng của nền kinh tế không lớn”.

Đồng thời, các tổ chức mới thiết kế (chủ quản là các đơn vị vừa và nhỏ xíu, siêu bé dại) được hưởng những chính sách giảm giá thuế theo quy định của pháp luật, vì thế đóng góp số thu cho ngân sách không nhiều. Bên cạnh đó, vài doanh nghiệp sản xuất lớn (như Tổ chức kinh doanh TNHH Samsung Electronics vn, Sam sung Thái Nguyên, Công ti thép Formosa... ) tăng trưởng tốt nhưng đang trong quá trình được hưởng chính sách giảm giá, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Trong số các đơn vị hoạt động, số công ty có lãi chỉ chiếm khoảng 40% tổng số công ty kê khai; số đơn vị nảy sinh thuế trị giá gia tăng dương chỉ choán khoảng 26% tổng số công ty kê khai.

Khi kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước năm 2017, Kiểm toán Nhà nước cũng tỏ thắc mắc với con số thu ngân sách đẩy mạnh.

Chả hạn như năm 2017, kết quả tăng thu chủ quản cũng từ tiền dùng đất (61.713 tỷ đồng); lãi, cũ kĩ tức được chia cho phần vốn nhà nước đầu cơ tại công ty (15.201 tỷ đồng).

Kiểm toán Nhà nước nghĩ là: Nếu như thải trừ dầu thô, tiền sử dụng đất và xổ số thi công thì thu nội liên hệ đạt hơn 885 nghìn tỷ đồng, thấp hơn dự toán được giao (885.881 tỷ đồng/902.580 tỷ đồng). Còn giả dụ chỉ loại trừ dầu thô, thì thu trong nước đạt hơn 1,03 triệu tỷ đồng, cao hơn dự toán được giao gần 49 nghìn tỷ đồng.

Đàm luận tại tổ về quyết toán ngân sách 2017, vài quan niệm cho rằng: Thu ngân sách nhà nước chưa phản chiếu được nỗ lực của nền kinh tế, khu vực tư nhân còn rộng rãi tiềm năng chưa được phát huy hết. Thu từ đóng gói sản phẩm thấp.

Vì thế, một vài quan điểm buộc phải Chính phủ đánh giá chi tiết đối với từng nguồn thu nhập là chiếm được theo thực tế hay do nộp trước khoản thu hay thu nợ thuế từ các năm chuyển sang. Năm 2017 là năm đầu của thời kỳ bình ổn ngân sách nhà nước, yếu tố chỉnh mục tiêu, định mức phân bổ chi đầu cơ, chi thường xuyên nên giao số thu cao, các địa phương cốt yếu tăng thu về đất, tác động tới thực hiện nhiệm vụ chi.

5 năm thu ngân sách tăng gần 570 ngàn tỷ: Vẫn không đủ chi tiêu
Đa dạng khoản chi ngân sách chưa đạt hiệu quả mong muốn.

Chi ngân sách ra sao?

Thu ngân sách tăng lên, chi ngân sách cũng tiếp diễn tăng cao. Năm 2013 chi ngân sách là 1,08 triệu tỷ đồng, thì tới năm 2018 chi ngân sách đã tăng cao con số hơn 1,6 triệu tỷ đồng.

Có nghĩa chi ngân sách sau 5 năm đã tăng hơn 600 nghìn tỷ đồng so với năm 2013.

Đáng lưu ý, mức chi ngân sách năm 2018 vẫn vượt hơn 93 nghìn tỷ đồng so với dự toán được Quốc hội giao.

Chính phủ nghĩ là: Cơ cấu chi dịch chuyển tích cực, tỷ lệ chi đầu tư tạo ra đạt 28,8%  (chỉ tiêu là 25-26%), chi thường xuyên còn dưới 62% tổng chi ngân sách nhà nước (chỉ tiêu là dưới 64%).

Chính phủ cũng cho nhân thức công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2018 có chuyển biến tích cực, đạt được nhiều kết quả quan trọng. Chính phủ đã sớm ban hành chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2018.

Năm nào, Kiểm toán Nhà nước cũng liệt kê phổ quát bất cập, hạn dè bỉu trong việc chi phí ngân sách (đọc thêm tại đây)

Còn khi thẩm tra về kết quả tình hành tiết kiệm, chống hoang toàng năm 2018, Ủy ban Vốn đầu tư ngân sách của Quốc hội vẫn phải nhận xét việc cơ cấu lại ngân sách và kỷ luật chi thu ngân sách đã "có phổ thông chuyển biến hăng hái nhưng vẫn còn bất cập, hạn chế nhạo”.

Cụ thể, nợ đọng thuế tăng so với năm 2017. Việc chậm giải ngân ý tưởnrg vốn đầu cơ vẫn chưa được khắc phục, đến 31/1/2019 chỉ đạt khoảng 75% chiến lược vốn Quốc hội giao, đặc biệt vốn ngoài nước chỉ đạt khoảng 50%, phổ thông địa phương giải ngân đạt thấp.

Một số bộ, ngành, địa phương phân bổ vốn cho dự án không đáp ứng nguyên lý, tiêu chí; dàn trải, kéo dài thời điểm chấp hành,...

Một vài dự án cần thiết giang sơn đã được Quốc hội bố trí vốn nhưng triển khai đủng đỉnh tiến độ, một số tòa tháp phải nhân tố chỉnh tổng mức đầu tư quá lớn, tác động tới bằng phẳng nguồn lực, hiệu quả đầu cơ công.

Bên cạnh, có phổ thông công trình giao thông quan trọng lờ đờ đưa tham gia khai thác, dùng; có dự án chất lượng chưa đảm bảo, một vài cây cầu bị thấm, dột (Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi, tuyến các con phố sắt thị trấn TP. Thủ đô). Kết quả thanh tra, rà soát của các bộ, lĩnh vực, địa phương cho thấy phổ thông đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước chi sai hình thức .

“Tại vài bộ, lĩnh vực, địa phương, lập, thông qua đoàn đi nước ngoài chưa đúng qui định, có trường hợp chỉ huy đi công tác nước ngoài phổ thông lần trong năm, một số đoàn ra nước ngoài với nội dung dò xét, học tập trải nghiệm nhưng cơ bản là để tham quan, ngao du, khắc phục cách thức, chính sách cho cán bộ chuẩn bị về hưu, nghỉ công việc”, Ủy ban Nguồn vốn ngân sách bình chọn.

Lương Bằng


Tham khảo thêm: gia dat saigon