Kiểm toán 7 công trình BT: Lỗ hổng lớn gây thất thoát

Kết quả kiểm toán 7 công trình BT cho thấy, toàn bộ các công trình chỉ định thầu, làm cho giảm tính cạnh tranh. Thậm chí còn buộc phải công trình không ưng chuẩn HĐND, như dự án giải quyết ngập do triều khu vực Thành phố Hồ Chí Minh. Hay như công trình xây dựng tuyến con đường từ con đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương (Thủ đô) còn chọn lựa nhà đầu tư thiếu điều kiện tài chính. Ngoài ra đó, công trình này còn thương thảo, ký hợp đồng chưa đảm bảo qui định.

Khác biệt, theo KTNN còn có phù hợp đồng ký sai pháp luật gây thất thoát ngân sách nhà nước 282,92 tỷ đồng. Chi tiết là công trình khắc phục ngập do triều khu vực TPHCM (quá trình 1), nội dung phụ lục phù hợp đồng BT xác định giá trị quyết toán công trình BT nhà đầu tư chuyển nhượng cho UBND TPHCM không bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT). Theo KTNN, việc này chưa phù hợp với Luật Thuế GTGT, dẫn đến thiếu số thuế GTGT đầu ra phải nộp vào ngân sách nhà nước tới 31/12/2017 là 282,9 tỷ đồng. Bên cạnh tổ chức đã đề nghị và được Cục Thuế Thành phố Hồ Chí Minh thi hành hồ sơ hoàn thuế GTGT 267,7 tỷ đồng.

Một bất cập khác được tập đoàn kiểm toán chỉ ra là tình trạng giao đất chỉ định cho nhà đầu tư trái với luật pháp của Luật Đất đai. Hay việc không pháp luật cụ thể thời điểm giao đất dẫn tới có dự án được giao đất trước khi thực hiện dự án BT, có công trình được giao đất khi mà chấp hành công trình BT và có dự án BT đã chấm dứt nhưng chưa giao đất. Điển dường như các công trình đầu tư xây dựng nút giao thông trung tâm quận Long Biên; xây dựng tuyến các con phố liên tỉnh giấc Hà Nội - Hưng Yên.

KTNN cũng cho biết: việc nhất thời tính tiền sử dụng đất để xác định trị giá đối ứng khi giao đất cho công trình BT tại thời điểm chấp hành công trình BT dễ dẫn tới thất thoát ngân sách. Tiêu biểu được nhắc tới vẫn là dự án xây đắp tuyến trục đường từ tuyến đường Lê Đức Thọ đến Khu đô thị mới Xuân Phương.

Theo KTNN, do giá trị thích hợp đồng BT tạm xác định theo tổng mức đầu tư được duyệt thường cao hơn thực tế thực hiện, thời gian thi công các dự án BT dài và tiền sử dụng đất trợ thời tính chưa sát đúng, nên trị giá tiền sử dụng đất nhà đầu tư phải nộp ngân sách khi được giao đất đối ứng tại thời gian thực hiện công trình thường thấp hơn trị giá khi quyết toán tòa tháp BT.

Vốn mượn làm tăng chi tiêu đầu tư, tiềm ẩn rủi ro

Cũng theo KTNN, việc xác định giá đất theo chính sách thặng dư tại Thông tư số 145 của Bộ Tài chính và số 36 của Bộ TN&MT, cho phép tính chi tiêu dự phòng trong chi tiêu sản xuất còn bất có lí, không sát hoặc dựa vào yếu tố chủ quan dẫn tới giá đất thấp, không sát giá thị trường khiến cho thất thoát lớn của cải, ngân sách. KTNN khẳng định, đây là lỗ hổng lớn nhất làm cho thất thoát của cải, ngân sách nhà nước.

Tổ chức kiểm toán nêu, dự án Khu thị trấn mới Xuân Phương, dù rằng phù hợp đồng BT ký thống nhất tiền dùng đất đối ứng với giá trị công trình BT theo nguyên lý ngang giá, cùng thời điểm ký liên hiệp đồng BT và giá không đổi, nên không có nhân tố ngừa. Thế nhưng, do áp dụng qui định thặng dư pháp luật tại nhì thông tư kể trên nên vẫn xác định phí tạo ra bao gồm cả dự phòng 323,2 tỷ đồng, khiến cho giảm tiền sử dụng đất phải nộp tương ứng 323,2 tỷ đồng.

KTNN cũng chỉ ra thực trạng các công trình BT chấp hành chủ công bằng vốn mượn, khiến cho tăng chi tiêu đầu cơ dự án, tiềm ẩn rộng rãi rủi ro trong giai đoạn thi hành; tính lãi vay trên phần vốn chẳng hề đi vay vào quyết toán không theo quy định thích hợp đồng, như công trình tuyến phố liên thức giấc Hà Nội - Hưng Yên ổn. Cùng với đó còn có thực trạng xác định lợi nhuận mượn chưa đúng mực, như tại nút liên lạc trọng điểm quận Long Biên 150,2 tỷ đồng...

KTNN đã kiến nghị giải quyết vốn đầu tư 2.938 tỷ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ giải quyết nguồn vốn lên đến 29% giá trị được kiểm toán. Bên cạnh đó, năm 2017 đi về trước, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 4.515 tỷ đồng tại 30 dự án.

Theo Luân Dũng

Tiền phong


Xem thêm: gia nha dat