Ngân sách thất thoát lớn từ đất đai

"Kết quả kiểm toán công việc điều hành, dùng đất trong năm 2018 cho thấy còn đa dạng hạn nhạo báng, tiềm ẩn rủi ro phí phạm, thất thoát, tham nhũng", Kiểm toán Nhà nước đánh giá.

Theo công bố tổng thích hợp kết quả kiểm toán năm 2018 của Kiểm toán Nhà nước, hệ thống chế độ, quy định về điều hành, sử dụng đất còn chưa đồng bộ, chậm trễ được sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện. Đa dạng nội dung còn bất cập, chưa đáp ứng được đòi hỏi thực tiễn và là nguyên do gây nên nhận thức không giống nhau, dẫn tới vận dụng phát triển sai phép và cũng là kẽ hở để thất thoát, phung phí, tham nhũng trong điều hành, dùng đất, nhất là đất khu thị trấn.

Chưa tính đúng, tính đủ tiền thuê đất

Thực trạng trên biểu lộ ở việc điều chỉnh quy hoạch sai thẩm quyền; dùng đất chưa đúng mục đích được giao, thuê đất. Cụ thể, nhiều địa phương ban hành quyết định thu hồi đất khi dự án chậm khai triển sai thẩm quyền.

Nếu như tại Tp.Đà Nẵng: UBND quận Liên Chiểu tự giao đất cho 2 công trình đầu tư Trường Đào tạo du lịch và phục vụ trên đất thuê 50 năm (20.438m2) từ năm 2009 tới nay chưa khai triển, UBND quận đã ban hành 2 quyết định thu hồi đất 2 dự án này không đúng thẩm quyền theo quy định tại Nhân tố 37 Luật Đất đai 2003 và Nhân tố 66 Luật Đất đai 2013 mà chưa đề xuất UBND thị trấn rút giấy phép đầu cơ theo đúng quy định.

Tại Ninh Bình, Thanh Hóa, Thái Bình, một số tổ chức kinh doanh, hộ dân sử dụng đất chưa đúng mục đích được giao, thuê đất nhưng các tập đoàn có thẩm quyền chưa có giải pháp xử lý theo pháp luật. Một vài công ty sử dụng đất vào mục đích làm hàng hóa hoặc quy mô sử dụng thực tế cao hơn so với phù hợp đồng thuê đất nhưng địa phương chưa lập bộ tiền thuê đất theo luật pháp.

Phổ thông địa phương như Quảng Ninh, Quảng Ngãi, Đồng Nai chưa yếu tố chỉnh lại đơn giá thuê đất đối với trường thích hợp hết chu kỳ bất biến đơn giá thuê đất theo pháp luật; còn cao thấp khác nhau giữa thời gian dùng đất và thời điểm tính tiền thuê đất theo thích hợp đồng thuê đất dẫn tới thiếu tiền thuê đất phải nộp (Cục Thuế; Chi cục Thuế Sa Pa).

Dường như đó, đa dạng công trình đầu tư điều chỉnh quy hoạch nhưng chưa xác định giá đất sau yếu tố chỉnh quy hoạch để vận động tham gia ngân sách; xác định giá đất thu tiền sử dụng đất đối với trường hợp giao đất không ưng chuẩn đấu giá hoặc Mức giá đối với trường phù hợp giao đất qua đấu giá còn thấp hơn giá đất tại bảng giá đất do UBND tỉnh ban hành.

Chưa xác định lại tiền thuê đất phải nộp đối với các tổ chức được Nhà nước cho thuê đất thu tiền hàng năm nhưng đơn vị cho thuê lại theo chế độ thu tiền thuê đất một lần cho cả thời điểm thuê trước ngày 1/7/2014 theo quy định tại Nghị định số 135/CP. Việc xây dựng nhà trên đất nông nghiệp hoặc đất được quy hoạch là đất trồng cây xanh cũng khá tầm thường.

Sử dụng đất không hiệu quả

Kết quả kiểm toán còn chỉ rõ, hồ hết các khu đất công ty đang dùng thuê đất khi chuyển mục đích sử dụng sang đất ở thành phố đều không thông qua đấu giá và giá trị quyền dùng đất định giá không sát giá hoạt động mua bán gây nên thất thoát ngân sách nhà nước.

Bên cạnh, diện tích, số lượng cơ sở vật chất đất mà các tập đoàn, tổng công ti và đơn vị nhà nước được giao rất lớn, song chưa được bản thân tổ chức và các công ty nhà nước có thẩm quyền điều hành chặt chẽ. 

Phổ biến diện tích đất chưa sử dụng như: Tổng công ti Khánh Việt 286 ha; PVFCCo 24,39 ha; Sawaco 18,92 ha; VNPT 7,01 ha; VNPost 1,92 ha; VNS 1,63 ha; Samco 0,21 ha; Vinapharm 2 lô đất tại Khu công nghiệp Hòa Minh, Liên Chiểu, Đà Nẵng...; 

Hoặc sử dụng không hiệu quả như: Tổ chức kinh doanh mẹ - Satra 2 khu đất đã được UBND Tp.HCM hài lòng chủ trương đầu tư trong khoảng phổ quát năm trước nhưng lờ lững khai triển thực hiện; HFIC: 37 liên hệ nhà đất buôn bán trống, chưa cho thuê; Becamex: 1.370,35 ha đất thương phẩm chưa cho thuê. 

Công trình Trọng tâm thương mại The Green River hiện đang tạm bợ dừng đầu cơ do mật độ cư dân hiện nay thấp; Viglacera 353,7 ha đã giải phóng xong mặt bằng nhưng chưa cho thuê được. 

Ngoài ra sử dụng không đúng mục đích như Sagri 140,08 ha; Sawaco 3,57 ha; HFIC 0,33 ha; Tổng công ty Văn hóa Sài Gòn 0,01 ha; VNS 0,05 ha; PVN: PVD, PVOIL Vũng Tàu, Petro Mekong; đất bị đánh chiếm, mâu thuẫn như Sagri 23,51 ha; HFIC 0,55 ha; VNPT 0,12 ha; VNPost 0,14 ha; Tổng công ti Văn hóa Sài Gòn 0,04 ha; Satra 0,12 ha; Sawaco 40,562 ha (19 khu đất); rộng rãi đơn vị chưa thực hiện toàn vẹn trách nhiệm nguồn vốn với ngân sách nhà nước, tính tiền dùng đất phải nộp của dự án bất động sản chưa đúng qui định, bao gồm: PVOil; VNPT: VNPT Tp.HCM, VNPT Lâm Đồng, VNPT Gia Lai, VNPT Đắk Lắk; VNPost: Bưu điện Tp.Cần Thơ, Bưu điện thức giấc Lạng Sơn, Bưu điện Tp.Hà Nội, Bưu điện Tp.HCM, Bưu điện tỉnh Kiên Giang; Tổ chức kinh doanh Cũ rích phần Tạo ra địa ốc Sài Gòn 5...

Qua kiểm toán 7 công trình BT, Kiểm toán Nhà nước cho biết, việc giao đất chỉ định cho chủ đầu tư là trái với qui định của Luật Đất đai; tạm tính tiền dùng đất để xác định trị giá đối ứng khi giao đất cho công trình BT tại thời điểm chấp hành dự án BT, cùng lúc xác định giá đất theo cách thức thặng dư cho phép tính chi tiêu dự phòng trong chi tiêu sản xuất còn bất có lí, không sát hoặc phụ thuộc nhân tố chủ quan dẫn đến giá đất thấp, không sát giá hoạt động mua bán làm thất thoát lớn của nả, ngân sách nhà nước... 


Tham khảo thêm: mua dat