Nhà máy Đạm Hà Bắc đối mặt gánh nặng tái cơ cấu khoản mượn

Không gượng dậy nổi

Công trình làm mới, mở mang Nhà máy đóng hộp đạm Hà Bắc chính thức nghiệm thu và đưa tham gia vận hành thương nghiệp trong khoảng tháng 12/2015 tới nay. Không chỉ liên tiếp bị thua lỗ, trong công đoạn hoạt động, chuỗi hệ thống vũ trang của nhà máy đã xảy ra đa dạng sự cố, tuy không lớn, chi phí sửa chữa không nhiều nhưng phải chấm dứt toàn bộ hệ thống, tốn thời gian vận hành và chi phí chạy thử (khoảng 10 tỷ đồng/lần).

Nhắc đến công trình này, ông Nguyễn Phú Cường - Chủ toạ HĐTV Tập đoàn Hóa chất vn (Vinachem) đánh giá, gánh nặng lớn nhất của đạm Hà Bắc hiện là tái cơ cấu các khoản mượn. Ông Cường đưa ra con số chi tiết: Doanh thu năm 2018 của đạm Hà Bắc là 3.087 tỷ đồng, nhưng riêng chi phí nguồn vốn gồm lợi nhuận ngắn hạn, lợi nhuận dài hạn và tỷ giá đã chiếm đến 820 tỷ đồng. Với con số 820 tỷ đồng/3.087 tỷ đồng, các khoản phải trả choán tới 27-28%. Điều này khiến cho đạm Hà Bắc chẳng thể "gượng gập dậy" nổi. Cả năm 2019, theo tính toán các khoản vay phải trả, lợi nhuận phải trả thì chi phí vốn đầu tư của đạm Hà Bắc khoảng 870 tỷ đồng trên kế hoạch doanh thu khoảng 3.100 tỷ đồng. "chậm triển khai là gánh nặng kinh khủng", ông Cường nói.

Ông Nguyễn Phú Cường thông tin thêm: Tính bình quân lợi nhuận suất mượn đầu tư của đạm Hà Bắc là 10,78%/năm chưa kể lãi phạt, nếu như trả chậm rãi là bị nhân lên hơn 15%/năm. Dù nhà máy đã thực hiện phổ thông giải pháp tiết kiệm chi tiêu, song gánh nặng chi phí mà căn bản là lợi nhuận mượn đã làm đạm Hà Bắc luôn trong trạng thái "báo động".

Xung quanh các dự án thua lỗ ngành nghề Công Thương, Bộ Công Thương nêu rõ: Một số công trình, đặc biệt là các dự án đóng gói phân bón của Vinachem (trong đó có dự án nhà máy đạm Hà Bắc-PV) đang tiếp diễn gặp phải khó khăn về vay vốn lưu động để phục vụ sản xuất sản phẩm do các nhà băng thương nghiệp vận dụng cho mượn theo cách thức "thu về 10 phần và chỉ cho vay lại 9 phần" sau mỗi chu kỳ sản xuất, dẫn tới khó khăn, thiếu hụt vốn đóng hộp của công trình; chi phí chất liệu đầu vào cho đóng chai phân bón tăng lên.

Ngoài ra, câu chuyện vướng mắc trong giải quyết tranh chấp tại các Hợp đồng EPC là điểm không thể không nhắc tới với dự án Nhà máy đạm Hà Bắc. Lý do là bởi các bên không hiệp thương được nên hiện đã phải sẵn sàng chuẩn bị phương án khắc phục mâu thuẫn tại tòa án hoặc trọng tài theo pháp luật về khắc phục tranh chấp.

Nỗ lực cũ rích phần hóa, thoái vốn nhà nước

Trước những gian truân chất chồng của Nhà máy đạm Hà Bắc, ông Nguyễn Phú Cường tỏ bày: "Dưới góc độ tổ chức, chúng tôi khẩn thiết Chính phủ có lãnh đạo ảnh hưởng tới Nhà băng Phát triển vn (VDB) cung cấp cho đạm Hà Bắc thừa hưởng giảm giá lãi mượn. Vì nếu VDB không khai triển chương trình hỗ trợ nhà máy thì các nhà băng thương mại khác đều không dám đi đầu hỗ trợ đạm Hà Bắc. Cũng phải nói thêm rằng, nhà máy không thể hoạt động liên tiếp 365 ngày/năm, cần thiết thời điểm bảo dưỡng. Dường như, năm 2019 có thêm vấn đề mới là tăng giá điện. Nếu các nhà băng vẫn giữ nguyên tình trạng trả lãi mượn như hiện nay, không nhân thức đạm Hà Bắc sẽ "xoay xoả" như thế nào".

Xung quanh câu chuyện của Nhà máy đạm Hà Bắc, lên tiếng Chính phủ gửi đại biểu Quốc hội về tình hình và kết quả giải quyết tồn tại, yếu kém của các dự án, DN lờ lững tiến độ, kém hiệu quả thuộc lĩnh vực Công Thương do Bộ trưởng Bộ Công Thương Nai lưng Tuấn Anh thay mặt Chính phủ, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ ký tháng 5 vừa qua nêu rõ: Yếu tố gian truân của công trình này chủ quản tập trung ở gian truân về tài chính dịch vụ thực hiện thao tác kinh doanh; tranh chấp Phù hợp đồng EPC chưa đáp ứng được do đó chưa quyết toán xong xuôi dự án được. Cho nên, hướng giải quyết trong thời điểm tới cũng tương tự như phương pháp xử lý ở Dự án đạm Ninh Bình là cần tập trung xử lý, khiến cho rõ bổn phận, thiệt hại do các đối tác gây ra; trên cơ sở vật chất đó, bình chọn lại dự án và tiến hành phương án thoái vốn, cũ rích phần hóa DN.

"Soi" trong khoảng trường thích hợp của Nhà máy Đạm Ninh Bình dễ thấy, giải quyết chi tiết của đạm Hà Bắc trong thời gian đến sẽ theo hướng: Dồn vào một chỗ giải quyết kết thúc điểm vấn đề mâu thuẫn Thích hợp đồng EPC để có thể quyết toán phù hợp đồng EPC và quyết toán tổng thể công trình. Trong trường thích hợp nhì bên không thống nhất đáp ứng được các yếu tố vướng bận bịu, cần đưa ra bên thứ ba (cơ quan trọng tài) để phân xử, xác định bổn phận cụ thể của các đối tác; chấp hành việc dò la, tầm nã tố, xét xử giả dụ thấy có tín hiệu vi phạm để để xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân vi phạm, khác biệt là bổn phận đối với phần của cải bị thất thoát, thiệt hại do vi phạm gây ra.

Trên hạ tầng kết luận của cơ quan trọng tài về mâu thuẫn thích hợp đồng EPC và trách nhiệm các đối tác trong thích hợp đồng EPC, kết luận của tổ chức thăm dò xét xử về vi phạm và nghĩa vụ về thiệt thòi do vi phạm gây ra của công ty, cán nhân có can dự trong công trình, trong khoảng đó xác định lại giá trị của cải dự án và bắt đầu việc cổ hủ phần hóa, thoái vốn nhà nước khỏi dự án.

Theo Bộ Công Thương: Từ khi chính thức vận hành thương mại bốn tuần 12/2015 đến thời điểm ngày 31/12/2016, tổng lỗ lũy kế của Nhà máy sản xuất đạm Hà Bắc là 1.716 tỷ đồng (cao hơn mức lỗ kế hoạch là 986,5 tỷ đồng). Sang năm 2017, nhà máy lỗ 611 tỷ đồng, giảm lỗ so với năm 2016 là 440 tỷ đồng. Trong năm 2018, tổng sản lượng của nhà máy đạt 438.324 tấn ure quy đổi; thu nhập đạt 3.087 tỷ đồng; lỗ 340 tỷ đồng, giảm so với năm trước là 266,2 tỷ đồng.

Trong quý I/2019, tổng sản lượng của nhà máy đạt 126.098 tấn ure và 91.072 tấn NH3; tổng sản lượng tiêu thụ đạt 73.161 tấn urê và 18.362 tấn NH3; doanh thu đạt 723,23 tỷ đồng; lỗ 56,3 tỷ đồng, giảm lỗ 30,25 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2018.

Theo Thanh Nguyễn

Hải quan


Đọc thêm: dat xanh