Giây lát Tổng bí thơ Lê Duẩn chứng kiến Chưng Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Đúng 21h hôm đó, Bác giao lại chiếc phong tị nạnh to đựng các bản thảo Chúc thư và phiên bản Di chúc đã tấn công máy có chữ ký của Tổng bí thư Lê Duẩn cho ông Vũ Kỳ.

VietNamNet trưng bày một số trích đoạn trong bài viết: “Bối cảnh lịch sử thành lập bạn dạng Chúc thư của Chủ toạ Hồ Chí Minh" của tác giả Nai lưng Thị Thuấn, cán bộ Phòng S­ưu tầm - Kiểm kê - Tư­ liệu, Khu di tích Chủ toạ Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ toạ.

Ngày trước tiên Bác bỏ viết Chúc thư

Trong thế cục hoạt động cách mệnh của bản thân, Bác bỏ đã viết rộng rãi văn kiện cần thiết. Riêng những lời để lại trước khi giã biệt nhân loại này, thời giờ Chưng bỏ ra cho nó khá nhiều.

Theo ông Vũ Kỳ (nguyên thư ký riêng của Bác bỏ), “Từ thời gian 4 năm, từ 10/5/1965 - 19/5/1969, Chưng đã để cả thảy 28 buổi, đa phần mỗi buổi hai giờ rưỡi để viết Chúc thư.

Năm 1965, những dòng trước tiên của Chúc thư đã được Chưng viết trong khoảng 9-10h, thứ nhì ngày 10/5. Cũng vào giờ này của các ngày 11,12,13, Bác bỏ tiếp tục viết Di chúc.

Ngày 14/5, từ 6-9h Chưng đến thăm nông dân phường Xuân Phương, quận Trong khoảng Liêm, Hà Nội, gặt lúa chiêm. Gần 10h, Chưng mới về tới nhà kịp nhập cuộc họp Bộ Chính trị bàn về công việc tập huấn cán bộ, nên ngày đó Bác bỏ đã không viết tiếp phiên bản thảo như giờ đã định.

Buổi chiều, trong khoảng 14-16h Bác viết tiếp tài liệu “Tuyệt đối kín đáo” và tự tay tiến công máy. Đúng 16 giờ ngày 14/5/1965, Bác tiến công ngừng bản Di chúc và cũng đến giờ Chưng hứa Tổng bí thư Lê Duẩn sang gặp gỡ.

Nhưng Chưng đánh máy dòng chữ "Thủ đô ngày 15/5/1965" trước chữ ký Hồ Chí Minh. Dường như, phía trái là chữ ký chứng kiến của đồng minh Lê Duẩn”.

Như vậy, sự chứng kiến của Tổng bí thư Lê Duẩn đã diễn ra trong khoảng thời gian từ 16h tới trước 18h ngày 14/5/1965, vì đúng 18h Trung ương vào chúc thọ Bác 75 tuổi.

Khoảnh khắc Tổng bí thư Lê Duẩn chứng kiến Bác Hồ viết ‘Mấy lời để lại’

Sau đó từ 19h30, Chưng đi dự mít tinh của thiếu nhi Hà Nội nhân thời điểm kỷ niệm lần thứ 24 ngày kiến thiết Đội Thiếu niên tiền phong Việt Nam và chúc thọ Bác 75 tuổi.

Đúng 21h hôm đó, về tới nhà sàn, Bác bỏ giao lại chiếc phong bì to đựng các bản thảo Chúc thư và phiên bản Chúc thư đã tấn công máy có chữ ký của Tổng bí thơ Lê Duẩn cho ông Vũ Kỳ và dặn “Chú giữ chú ý, sang năm 10/5 nhớ đưa lại cho Chưng”.

Sáng sớm ngày 15/5/1965, Bác đi thăm TQuốc, Liên Xô một 04 tuần. Ngày 15 ấy, Bác cũng lấy là ngày viết xong Chúc thư.

Có sự trùng phù hợp ngẫu nhiên của con số 15 (ngày 15/2/1965, Bác bỏ về thăm Nguyễn Trãi ở Côn Sơn - Hải Dương) mà ông Vũ Kỳ cho là “Rồi đây các nhà viết sử có lẽ phải dành nhiều trang cho sự kiện tình cờ này”.

Năm 1966, từ ngày 10-15/5, từ 9-10h hàng ngày, Bác vẫn dành thời gian viết tài liệu “Tuyệt đối kín đáo”. Theo ông Vũ Kỳ, Bác đã đọc rất chú ý trên từng câu, từng chữ bản Chúc thư Bác đánh máy kết thúc lúc 16h ngày 14/5/1965.

Chưng không viết gì thêm, chỉ ghi thêm một câu khác biệt cần thiết “Phải có tình bè bạn thương yêu lẫn nhau” sau đoạn “Trong Đảng phải thực hiện dân chủ phổ quát, nhiều lần vac trang nghiêm tự phê bình và phê bình, là cách thức tốt nhất để củng cố và phát triển sự liên kết và thống nhất của Đảng”.

Qua tìm hiểu bản gốc, còn có thêm cụm từ  "phục vụ Tổ quốc" Bác viết ở bên lề để thêm tham gia sau cụm trong khoảng “dịch vụ quần chúng. #” và Bác mở ngoặc “Tôi viết thêm H.C.M”.

Câu "phải có tình bạn bè yêu quý lẫn nhau” và cụm trong khoảng “dịch vụ Non sông” viết bằng bút mực Cửu long xanh đen. Hình như, Bác bỏ sửa một số lỗi chính tả do tiến công máy sai bằng bút bi màu mực xanh.

Giả dụ câu “lâu ngày cây nhiều thành rừng, sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho nông nghiệp”, Bác bỏ sửa chữ “tốt” thay cho chữ “lợi”.

Năm 1967, trong khoảng ngày 14/4, Bác bỏ đi công tác nước ngoài tới 30/6 mới về, nên tài liệu “tuyệt đối kín đáo” được ông Vũ Kỳ cất vào một chỗ khác.

Năm 1968, từ ngày 10-19/5, ngày nào Bác cũng bỏ ra một giờ, từ 9 - 10h, tiếp tục viết tài liệu “Tuyệt đối kín đáo”. Năm này, Bác bỏ bổ sung và sửa chữa nhiều cho Di chúc và viết thêm 6 trang.

Trong khoảng ngày 10-18/5 năm ấy, Bác viết và sửa Di chúc ở nhà sàn. Riêng ngày 19/5, Bác bỏ viết ở nhà nghỉ Hồ Tây.

Vì 18h ngày 18/5, sau bữa cơm chiều Bác đã bí mật rời Phủ Chủ toạ lên Hồ Tây để giảm thiểu liên hoan chúc thọ sinh nhật Bác. Ngày sinh nhật Chưng năm ấy, Chưng thản nhiên chuẩn bị cho ngày ra đi của chính mình.

Cân nhắc từng ý, từng lời

Năm 1969, từ ngày 10-20/5, Bác vẫn đều đặn bỏ ra mỗi ngày 1 giờ, trong khoảng 9-10h, để xem lại và tu bổ Chúc thư.

Riêng 10/5, do đi dự hội nghị Trung ương họp ở nhà khách Hồ Tây về tới nhà sàn đã hơn 9h nên lần trước tiên trong 4 năm viết Chúc thư, Chưng đã lùi thời điểm trong khoảng 9h30 đến 10h30.

Ngày đó Bác bỏ đã viết lại tổng thể phần bắt đầu của Chúc thư vào mặt sau tờ cuối cùng của tập bản tin (tin xem thêm khác lạ)- số ra thứ 7 ngày 3/5/1969 do Việt Nam Thông tấn phố phát hành.

Tập bản tin này gồm 15 trang, khổ A4, in rôneo. Bạn dạng viết này, Bác viết bằng bút mực Cửu long xanh đen. Những chữ sửa lại, viết thêm Bác bỏ sử dụng bút mực đỏ, những chỗ gạch chân, chữ số, Bác bỏ dùng bút bi đỏ.

Và ngày 12/5, do buổi sáng Bác bỏ đi dự họp Bộ Chính trị nên Bác chuyển giờ viết Di chúc vào buổi chiều, trong khoảng 15-16h. Những ngày này Bác chủ đạo dồn vào một chỗ tham gia tu bổ đoạn mở đầu và viết thêm Chúc thư năm 1968.

Như vậy, bạn dạng Di chúc đã được Bác khởi thảo trong khoảng ngày 10/5/1965 và ngày 20/5/1969 là ngày Chưng xem lại lần sau cùng.

Từ 4 năm ấy cứ vào trung tuần tháng 5 hàng năm, đa phần mỗi ngày Bác đều dành 1 giờ để xem lại, tu sửa, bổ sung những chỗ cần thiết, có khi viết thêm một vài trang, hoặc tu sửa vài câu, có khi chỉ thay đổi vài chữ trong Chúc thư.

Với nghĩa vụ với hậu thế, Bác cân nhắc từng ý, từng lời, nhưng mỗi ý, mỗi lời đều giản dị, tâm thành, trong sạch, tự nhiên như chính thế cuộc mà Bác bỏ đã sống.

Chia sẻ của Tổng bí thư, Chủ tịch nước ở Nhà 67, nơi Bác Hồ chia xa

Chia sẻ của Tổng bí thơ, Chủ toạ nước ở Nhà 67, nơi Bác Hồ chia xa

 Chúng ta không chỉ thắp hương tưởng vọng Bác mà từng người tới đây phải tự soi lại mình, tự học tập, đoàn luyện, tẩy rửa những điều chủ nghĩa tư nhân.

Trằn Thị Thuấn


Xem thêm: gia dat saigon