Kinh tế Mỹ dưới thời Trump đang dần xì hơi, gói cắt giảm thuế 1.000 tỷ đô la Mỹ không có nhiều ý nghĩa

Tổng thống Trump từng lập luận rằng ông hoàn toàn không có tội trạng gì bởi nền kinh tế đang quá "to đùng". Đương nhiên, hãy nhìn lại lời tuyên bố của ông rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể lớn mạnh ko phải 3% mà là "4%, 5% hay thậm chí 6%" mỗi năm.

Những con số mới nhất cho thấy tháng tế Mỹ vững mạnh 2,3% trong năm rồi, bằng chính vận tốc lớn mạnh của quá trình 10 năm kể từ khi Đại suy thoái kết thúc. Và con số được dự đoán sẽ còn giảm xuống.

Giống như phổ thông lời hẹn khác của Tổng thống Trump, niềm hi vọng và hoài bão của ông cũng phải đương đầu với thực tiễn phũ phàng. Thực tại chứng minh rằng làm cho kinh tế Mỹ mập mạp quay về không phải thuận tiện như trong suy nghĩ của một vài chính trị gia.

Cất cánh

Tháng 12/2017, khi ông Trump ký tham gia Đạo luật Cắt giảm thuế và việc khiến (TCJA), đảng Cộng hòa đang "bay cao". Với gói cắt giảm thuế khổng lồ, họ giải quyết được 1 thắng lợi hành pháp cần thiết giúp hiện thực hóa một trong những ưu tiên bậc nhất khi tranh cử 1 năm trước. Đảng Cộng hòa và ông Trump hân hoan tin rằng kinh tế Mỹ sẽ có thể cất cánh.

Đúng là kinh tế Mỹ đã khởi sắc khỏe khoắn, nhưng chỉ là trong 1 thời gian chứ chẳng hề mãi mãi. Lớn mạnh GDP thực chạm mốc 3,5% mùa xuân năm 2018, và đã có lúc dường như ông Trump hoàn toàn đúng về những tác động nổi trội mà chính sách cắt giảm thuế sẽ mang lại.

Đương nhiên, nụ cười đó không kéo vĩnh viễn. Tốc độ vững mạnh quay lại mức 2,9%, và sau đó thậm chí là 1,1%. Kể trong khoảng khi gói cắt giảm thuế có hiệu lực, kinh tế Mỹ lớn mạnh trung bình 2,5%, ngang bằng với mức 2,6% của 6 quý trước khi đạo luật cắt giảm thuế được duyệt.

Kinh tế Mỹ dưới thời Trump đang dần xì hơi, gói cắt giảm thuế 1.000 tỷ USD không có nhiều ý nghĩa - Ảnh 1.

Lớn mạnh GDP Mỹ qua các năm

Số đông mọi dự báo trong khoảng các chuyên gia kinh tế cao cấp, Cục dự trữ liên bang, Văn phòng ngân sách Quốc hội Mỹ, IMF, OECD - nhưng không phải là Nhà Trắng - đều nghĩ rằng kinh tế Mỹ sẽ lớn mạnh khoảng 2% mỗi năm trong mai sau gần. Với tốc độ phát triển đội ngũ công sức tiềm năng sụt giảm từ 1% mỗi năm xuống chỉ còn khoảng 0,2%, sẽ cần tới năng suất rất tích cực mới có thể giúp nước Mỹ đạt mức vững mạnh 2%.

Chẳng thể xoay chuyển cục diện

Gói cắt giảm thuế rất nhiều đã chẳng thể đổi mới bất kỳ vấn đề gì. Giống như bạn ném 1 hòn đá cuội xuống hồ nước: thuở đầu sẽ phát triển âm thanh rất to và làm cho nước tung tóe, thậm chí phát triển một vài làn sóng, nhưng sau đó mặt nước tĩnh lặng trở lại và chẳng có gì đổi mới. Jason Furman, chuyên gia kinh tế trưởng của ông Barack Obama, cho nhân thức ông và đồng nghiệp Robert Barro tin rằng về dài hạn gói cắt giảm thuế chỉ có thể giúp GDP Mỹ tăng trưởng thêm 0,04% mỗi năm.

Bất chấp những bằng cớ cho thấy cắt giảm thuế không đem đến hiệu quả to lớn như dự trù, Nhà Trắng vẫn đang kiên cường với dự đoán GDP phát triển 3% mỗi năm trong 10 năm tới.

Thuế được cắt giảm mạnh với hy vọng sẽ giúp "sạc đầy" lớn mạnh kinh tế bằng cách thức tạo động lực các đơn vị đầu cơ tham gia thiết bị, R&D, ứng dụng.. để tăng năng suất. Hiện kinh tế Mỹ rất cần năng suất tăng nhanh, bởi vì yếu tố quan trọng khác để tăng GDP - vững mạnh hàng ngũ công phu - đang yếu.

Nhưng thực tiễn là đợt cắt giảm thuế khủng đã tác động không quá nhiều và quá lâu lên không gian buôn bán. Trong 6 quý kể từ khi Mỹ cắt giảm thuế, đầu tư tài sản cố định của tổ chức đã lớn mạnh 4,4% (nhân tố chỉnh theo năm), so với mức 4,7% của 6 quý trước thời gian giảm thuế.

Các doanh nghiệp đã dùng số tiền dôi ra để chia cho các cũ rích đông thay vì tái đầu cơ. Và dữ liệu trong khoảng Cục thống kê cho thấy 1 tác dụng không mong muốn nhưng khá dễ đoán: người giàu lại càng giàu thêm.

Giá dầu mới là yếu tố quyết định

Cuộc chiến thương mại với China (và ông Trump cũng khởi động chiến tranh thương nghiệp với phổ thông nước khác) không hề là xuất xứ lớn nhất khiến cho kinh tế Mỹ lừ đừ lại. Thuế và sự bất ổn có thể làm bầu không khí thêm ngột ngạt, nhưng tác động lên GDP là rất nhỏ. Duyên cớ lớn nhất nằm ở phản ứng với giá dầu giảm.

Trong quý II, đầu tư của đơn vị giảm 1%. Đây là quý giảm trước tiên kể từ đầu năm 2016, khi giá dầu thấp ảnh hưởng bị động tới hoạt động đầu tư của các đơn vị Mỹ, khác lạ là trong hoạt động khoan dầu.

Yếu tố tương tự đang diễn ra. Đầu cơ vào các mỏ dầu và các cơ sở vật chất khai thác khác đã giảm 7,7% trong năm qua vì giá dầu giảm trong khoảng 70 đô la Mỹ xuống còn hơn 50 USD. Năm 2018, khi giá dầu tăng, đầu tư cũng tăng 14%.

Vấn đề đó có tức là giá dầu có ảnh hưởng lớn hơn tới sự trồi sụt của hoạt động đầu cơ nếu so với chính sách cắt giảm thuế. Nói như Alexander Arnon của Penn-Wharton Budget Model, giá dầu là nhân tố chính quyết định lượng vốn đầu cơ của tổ chức.

Theo phân tích của ông, việc giá dầu tăng từ mức 50 USD tại thời gian cuối năm 2017 lên 70 đô la Mỹ tham gia cuối năm 2018 lý giải làn sóng đầu cơ vững mạnh trong năm 2018. Nhân tố ngược lại diễn ra khi giá dầu giảm trong khoảng hơn 100 USD năm 2014 xuống còn gần 30 USD năm 2016.

Đông đảo những câu chuyện kể trên cho thấy làm cho nền kinh tế khổng lồ quay về là việc không phải thuận tiện. Kể cả khi đó là đợt cắt giảm thuế giá trị 1.000 tỷ đô la Mỹ và ngân sách thâm hụt nặng thì nền kinh tế cũng chỉ có thể lóe sáng trong phút giây mà thôi.

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Market Watch


Xem nhiều hơn: dịch vụ bất động sản