Lái buôn gốc Á tranh cử Tổng thống Mỹ với ý tưởng mỗi tháng phát không 1.000 đô la cho người địa phương, được Elon Musk ủng hộ

Andrew Yang, một thương gia và là một ứng cử viên tranh cử tổng thống của Đảng Dân Chủ, cùng ý nghĩ đó về chính sách xã hội cấp tiến về doanh thu căn bản đa dạng (UBI) của chính mình đã chiếm được sự ủng hộ của Elon Musk.

Trong một vài san sớt ngắn trên Twitter, Musk cho biết ông ủng hộ Yang và UBI là vô cùng cần thiết.

UBI là trọng tâm và cũng là động lực chính của chiến dịch của Yang. Trang web chiến dịch của Yang tuyên bố: Andrew Yang sẽ tranh cử Tổng thống với vai trò là một thành viên của Đảng Dân Chủ tham gia năm 2020 nhằm thi hành Freedom Dividend (hay UBI).

Freedom Dividend là một cách thức UBI bao gồm các khoản thanh toán đảm bảo tương ứng 1.000 đô la Mỹ/tháng hay 12.000 USD/năm cho mọi công dân Mỹ trên 18 tuổi. Nói phương pháp khác, mỗi công dân Mỹ trên 18 tuổi đều được nhận 1.000 đô la/tháng trong khoảng chính phủ Mỹ.

Tính đến thời gian này, chiến dịch của Yang là chiến dịch ủng hộ UBI tại Mỹ khỏe mạnh nhất. Với kế hoạch của ông, mọi công dân Mỹ trưởng thành sinh sống ở bất kỳ đâu tại Mỹ đều được kiếm được 12.000 đô la Mỹ mỗi năm. Khoản tài chính này sẽ được trả chuẩn y liên kết các chương trình phúc lợi và vận dụng thuế giá trị ngày càng tăng (VAT).

Ý tưởng của Yang đã có trong khoảng lâu, và có những kết quả đầy hứa hẹn.

Ý nghĩ đó cũ bất ngờ được niềm nở

UBI mới đây đang thu được phổ biến sự nhiệt tình, dĩ nhiên, chuỗi hệ thống này đã có từ thế kỷ 16, khi nhà nhân đạo Tây Ban Nha Juan Luis Vives ca tụng một hệ thống phúc lợi vô nhân tố kiện. Tham gia năm 1526, ông từng viết, "ngay cả những người từng an táng gia bại sản vì lối sống rườm rũ – bài bạc, những món đồ xa xỉ, mê say ăn và cá cược – cũng nên có đồ ăn, bởi con người ta không nên chết đói."

Một số thế kỷ sau đó, các nhà kỹ thuật chính trị và phố hội học cũng đề cao ý tưởng doanh thu tối thiểu. Tham gia năm 1797, nhà cách mạng Mỹ Thomas Paine ủng hộ "quỹ non sông", theo đó, mỗi người Mỹ sẽ được kiếm được 15 bảng khi 21 tuổi, và thêm 10 bảng mỗi năm kể trong khoảng năm 50 tuổi. Ngay cả Martin Luther King Jr. cũng tuyên bố ủng hộ ý nghĩ đó thu nhập cơ bản khi phát biểu tại Stanford vào năm 1967.

Một thử nghiệm lớn

Thời kỳ 10 năm từ năm 1969 đến 1979 đánh dấu một bước đột phá quan trọng trong chiến dịch doanh thu căn bản nhờ nhị lý do.

Thứ nhất, tham gia năm 1969, Tổng thống Richard Nixon đã đưa ra đề nghị Ý tưởnrg Hỗ trợ Mái ấm (FAP). Theo bắt buộc này, mỗi mái ấm có con sẽ được trợ cấp 10.400 đô la Mỹ mỗi năm tuỳ theo thu nhập. Dù đã được Hạ viện phê duyệt, buộc phải này không được Thượng viện ưng ý.

Thứ nhị, Manitoba, Canada từng tiến hành chương trình Mincome. Từ năm 1974 tới 1979, cư dân thị trấn Winnipeg và đô thị Dauphin được kiếm được thu nhập bổ sung hàng tháng dựa trên thu nhập chính của chính mình. Đương nhiên, phải đến 20 năm sau đó, khi nhà kinh tế học Evelyn Forget trong khoảng Đại học Manitoba tìm hiểu ra thủ tục Mincome, quần chúng mới nhìn thấy sự chiến thắng của chương trình này.

Tìm hiểu của Forget cho thấy tỉ lệ nhập viện đã giảm 8,5%, tỉ lệ xong xuôi cấp ba tăng, và những người thiếu nữ mới sinh con có thể trang trải cuộc sống với khối lượng công việc ít hơn.

Tương tự, kết quả đã rõ ràng: Thu nhập cơ bản có tiềm năng lớn giúp xoá có điều kiện kinh tế eo hẹp.

Ý tưởng cấp tiến dần trở thành "chính thống"

Nghiên cứu của Research có vai trò vô cùng cần thiết bởi nó đã hồi sinh chiến dịch doanh thu cơ bản sau hai thập kỷ "ngủ đông". Dù chiếm được đa dạng lời tán thưởng, nhưng phải tới một thập kỷ cách đây không lâu, các nhà kinh tế học chính thống mới bắt tay thực hiện ý nghĩ đó này.

Một số cái tên nổi bật, khác biệt là trong ngành nghề kĩ nghệ, ủng hộ UBI là Elon Musk, Mark Zuckerberg và Richard Branson.

Tại nhiều giang sơn và thành phố trên thế giới, các nhà học thuật và hoạch định chính sách đã và đang bắt đầu các thí điểm doanh thu cơ bản. Rộng rãi công trình có kết quả gần giống như những gì Forget tậu ra vào cuối những năm 70. Phổ biến nghiên cứu UBI hiện đại và các chương trình can dự đã được bắt đầu tại các nước đang phát triển.

Vấn đề lớn nhất của thu nhập căn bản là cần có thêm các phân tích với quy mô lớn và trong thời điểm dài tại các nước đã tạo ra để sắm ra liệu chuỗi hệ thống này có thực sự có chức năng. UBI cần được thí điểm, thay vì tranh luận, phổ thông hơn.

Đây là lý bởi vì sao chiến dịch của Yang, Freedom Dividend, có tiềm năng thắng lợi. Ví như được đưa vào hệ thống chính thống, UBI có thể sẽ được phân tích phổ biến hơn và chất lượng hơn, và trở thành một chính sách khả thi.

Quỳnh Mai

Theo Trí thức trẻ/Business Insider


Đọc thêm: gia dat saigon