Lãi suất âm, nới lỏng định lượng có đủ để vực dậy kinh tế châu Âu?

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) ngày 12/9 có động thái "tạo dựng van" thẳng tay, bằng động thái kép cắt giảm lãi suất sâu hơn dưới 0 và tung một gói nới lỏng định lượng (QE) để hỗ trợ nền kinh tế khu vực đang suy yếu.

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ được chờ đợi, ECB hạ lợi nhuận suất cơ bản 0,1 điểm phần trăm, về ngưỡng âm 0,5%. ECB tuyên bố sẽ giữ lãi suất ở mức này hoặc giảm thêm cho đến khi triển vọng lạm phát cải thiện.

Cùng với đó, ECB tuyên bố mở màn in tiền quay về, theo đó chi 20 tỷ Euro (22 tỷ đô la) mỗi tháng để tậu tham gia trái phiếu và các của nả tài chính khác bắt đầu trong khoảng bốn tuần 11. Việc bơm tiền, hay còn gọi là nới lỏng định lượng (QE) này được ECB cam đoan duy trì "cho đến khi nào không còn quan trọng".

Lãi suất âm khuyến khích các ngân hàng cho vay thay vì giữ vốn, khi mà việc mua trái phiếu sẽ kéo lợi suất giảm xuống, qua đó giảm lợi nhuận suất đi mượn đối với chính phủ và tổ chức.

ECB cho biết sẽ khai triển các giải pháp để bảo vệ hệ thống ngân hàng khỏi tác động bị động của lợi nhuận suất âm. Trong rộng rãi năm qua, lợi nhuận suất âm đã làm các nhà băng ở châu Âu chạm chán gian truân trong kinh doanh.

Động thái của ECB đã chiếm được sự hưởng ứng hăng hái của hoạt động mua bán. Đồng Euro giảm giá 0,5%, lợi suất trái khoán chính phủ Đức và Italy cùng giảm, trong khi chứng khoán châu Âu tăng điểm. Tuy nhiên, chỉ một số giờ sau, lợi suất trái khoán Đức và tỷ giá Euro cùng tăng quay về.

Giới phân tách nghĩ là những giải pháp mà ECB vừa đưa ra có thể là quá muộn màng hoặc không đủ để phát hành sự chuyển biến trong nền kinh tế khu vực.

Lợi nhuận suất ở châu Âu đã giữ ở mức thấp kỷ lục trong thời gian dài nên việc hạ lợi nhuận suất sâu hơn dưới ngưỡng âm chưa chắc đã phát huy công dụng. Cùng với đó, ECB tham gia năm ngoái tin rằng nên kinh tế đủ vững tiến thưởng để dừng chương trình tìm tài sản sau khi đã bơm 2,6 nghìn tỷ Euro (2,9 nghìn tỷ đô la) trong khoảng năm 2015.

Bình chọn này đã cho thấy sai lầm. Đức - nền kinh tế lớn nhất châu Âu - hiện đang ngấp nghé bờ vực suy thoái do sức ép của thương chiến Mỹ-Trung.

Phát biểu ngày 12/9, Chủ toạ ECB Mario Draghi nói rằng sự giảm tốc hiện giờ của kinh tế châu Âu "cơ bản đề đạt hiện trạng suy yếu của thương mại quốc tế trong một môi trường bất ổn toàn cầu kéo dài".

Ông Draghi thể hiện sự quan trọng ngành nghề chế biến của châu Âu chịu ảnh hưởng đặc biệt hiểm nguy. Trên cơ sở đánh giá này, ECB hạ dự đoán vững mạnh kinh tế khu vực còn 1,1% trong năm nay, trong khoảng mức 1,2% đưa ra trong lần dự đoán trước. Mức dự báo cho năm 2020 giảm còn 1,2% trong khoảng 1,4%.

Trong một dòng tình trạng trên mạng phố hội Twitter, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích việc ECB quay lại với QE. Ông Trump nói ECB "đang cố gắng và đã thắng lợi trong việc khiến cho đồng Euro mất giá so với đồng USD đang rất mạnh, gây bất lợi cho xuất khẩu của Mỹ".

Tiếp đó, ông Trump nhắc lại lời kêu gọi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) hành động. Trước đó trong tuần này, ông Trump đã đòi FED hạ lợi nhuận suất về 0 hoặc dưới 0.

Khi được hỏi về lời chỉ trích mà ông Trump đưa ra đối với ECB, ông Draghi đáp rằng nhiệm vụ của ECB là đạt lạm phát bất biến. "Thỉnh thoảng, chúng tôi không đặt chỉ tiêu về tỷ giá", ông nói.

Đây là cuộc họp chính sách tiền tệ sau cùng của ECB trong nhiệm kỳ Chủ tịch của ông Draghi. Bốn tuần 11 tới, ông sẽ chuyển giao cương vị này cho bà Christine Lagarde, cựu Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF).

Nhân thời điểm này, ông Draghi thể hiện sự quan trọng rằng ông tin ECB đã khiến cho phần nhiều những gì có thể khiến cho, và giờ là lúc các nhà hoạch định chế độ khác cần hành động để cung cấp nền kinh tế.

"Các chính phủ với môi trường tài khóa nên có hành động hiệu quả và đúng thời điểm", ông Draghi nói, cho rằng chính sách tài khóa nên trở thành khí cụ chính để kích thích lạm phát.

Chính phủ Đức mấy ngày cách đây không lâu đã bàn về khai triển một gói kích cầu, nhưng giới phân tách không tin chắc vào khả năng này, bởi Đức vốn là một đất nước luôn đặt nặng dành đầu tiên cân bằng ngân sách.

Đối với ông Draghi - người có công lớn trong việc giữ cho đồng Euro khỏi sụp đổ trong cuộc khủng hoảng nợ công chau Âu - quyết định chính sách sau cùng trên vị trí Chủ tịch ECB cho thấy ông đã cố gắng cực kỳ. Động thái hạ lãi suất ngày 12/9 của ECB không nằm ngoài dự báo, nhưng việc ECB không đưa ra một thời hạn cụ thể cho QE đã gây phổ quát kinh ngạc.

"Những quyết định của ngày hôm nay đã củng cố di sản của ông Draghi ở ECB", chuyên gia kinh tế trưởng tại Đức của ngân hàng ING, ông Carsten Brzeski, nhận xét. "Lời hứa hẹn ‘làm bất kỳ vấn đề gì quan trọng’ của ông ấy đã biến thành ‘hành động cho đến tình cờ còn quan trọng’".

Theo An Huy

VnEconomy


Có thể bạn quan tâm: dịch vụ nhà đất