Hai kiểu ông chủ tiêu biểu: Hạng Vũ đối xử rất tích cực với cấp dưới, còn tận tay múc cơm cho thủ túc, nhưng tại sao người tài đều chạy hết về phía Lưu Bang?

Nhân tố quan trọng nhất góp phần khiến cho nên chiến thắng của Lưu Bang đó là ông sở hữu rất nhiều kĩ năng vô song trong doanh trại của mình. Trương Lương và Trằn Bình vạch ra kế hoạch, thành công hàng ngàn dặm ngoài sa trường, Tiêu Hà và Tào Tham lo về mặt dân chính, bảo đảm hậu phương vững bền, Hàn Tín, Phàn Khoái, Bành Việt, Anh Bố... "dẫn dắt hàng chục ngàn binh lính, chiến bách thắng, công bách thủ". Có một vài lượng lớn các khả năng xuất chúng làm cho việc cho, Lưu Bang dù không có tham vọng có được trần thế thì cõi tục cũng sẽ tự vào tay ông.

Dĩ nhiên, yếu tố gây hoang mang là thái độ của Lưu Bang khi đối đãi với các tài năng lạ hoàn toàn trái ngược. Như mọi người đều nhân thức, những người tài giỏi đều là những người rất tự tôn, giả dụ bạn muốn họ làm cho việc cho bạn, bạn phải cho thấy đủ sự chân thành và lịch sự, Chu Văn Chương từng kéo xe cho Khương Tử Nha, Lưu Bị từng ba lần bảy lượt đến mời Gia Cát Lượng xuống núi, đây đều là những minh chứng tiêu biểu.

Nhưng Lưu Bang lại rất "khác người". Lưu Bang hiện ra trong một gia đình có điều kiện kinh tế eo hẹp, ông không thu được sự giáo dục đầy đủ như nhị người trên, từ bé dại đã phải tranh đấu để sống sót dưới đáy phường hội, hiện ra nên tác phong có phần hơi thông tục, lỗ mãng. Cuốn "Sử kí" ghi chép lại rằng Lưu Bang "mạn nhi vũ nhân", thái độ với dân chúng rất kiêu ngạo và thiếu tôn trọng. Từng có một nho sinh tới đầu quân cho ông, nhưng ông lại "triếp giải kì quan, sửu nịch kì trung", lấy mũ của người ta xuống để đi tiểu trong đó. Thông thường đối xử với thuộc hạ cũng cục súc, ngạo ngược, "dư thạch tín, thường đại mạ", động một tý là mắng người khác.

Hai kiểu ông chủ điển hình: Hạng Vũ đối xử rất tốt với cấp dưới, còn tận tay múc cơm cho thuộc hạ, nhưng tại sao người tài đều chạy hết về phía Lưu Bang? - Ảnh 1.

Tạo hình Lưu Bang trên màn ảnh

Còn một Hạng Vũ nóng nảy, hung ác trong ấn tượng của dân chúng, trên thực tiễn về mặt đối đãi, kinh trọng anh tài lại chiến thắng áp đảo Lưu Bang. Trên mặt trận Hạng Vũ tàn ác hung ác nghiệt là vậy nhưng trong cuộc sống hàng ngày, ông lại biến thành loài người hoàn toàn khác. Hạng Vũ hình thành trong giới quý tộc nước Sở, là con ông cháu phụ vương, ngay từ bé nhỏ đã nhận được một nền giáo dục tốt, thấu tình đạt lý, đối xử với mọi người cũng rất lịch sự và thân thiết.

Cuốn "Sử Kí" không chỉ một lần biên chép, Hạng Vũ "kính cẩn ái nhân", "nhân nhi ái nhân" , "cung kính trong khoảng ái"(đại ý muốn nói Hạng Vũ luôn rất kính trọng, hiền hậu, yêu người). Hàn Tín từng nhớ lại quá trình ông ở dưới trướng của Hạng Vũ, giả dụ tướng sĩ tuỳ thuộc ai sinh bệnh, Hạng Vũ "ngôn ngữ ẩu ẩu, thế khấp phân thực ẩm", lời nói nhẹ nhàng, tận tay đưa trà đưa cơm cho họ, khiến cấp dưới cảm thấy rất ấm áp.

Nhưng điều khiến đại chúng không nắm bắt đó là Lưu Bang thông tục, Hạng Vũ lại kính trọng yêu người, nhưng anh hùng thế gian lại chạy hết về phía Lưu Bang, Hạng Vũ ngược lại lại bị cô lập, binh bại thân tàn. Người tình anh tài như Hạng Vũ vì sao lại bị dân chúng bỏ rơi?

Nguyên nhân chính là dù rằng Hạng Vũ trông có vẻ mến yêu cấp dưới, đối xử với công chúng rất lịch thiệp, nhưng trên thực tế đây chỉ là bề nổi của ân đức mà thôi. Sau khi quân sĩ đổ máu, đổ mồ hôi lập được chiến công, Hạng Vũ mới lộ ra bộ mặt thật của mình "thành công nhi bất dư nhân lực, đắc địa nhi bất dư nhân lợi", tiếc nuối không đang tâm thưởng cho cấp dưới vàng bạc lụa là hay chức quan.

Giống như Hàn Tín nói, Hạng Vũ khi ban thưởng cho cấp dưới đều cầm ngọc ấn trong tay xoa đi xoa lại chần chừ cả nửa ngày trời không nỡ xuống tay. Đấu sĩ quyên sinh lập chiến công nhưng lại không đang tâm ban thưởng cho họ, ý thức tác chiến dĩ nhiên sẽ càng ngày càng sa sút, chảy máu chất xám ngày một nghiêm trọng.

Hai kiểu ông chủ điển hình: Hạng Vũ đối xử rất tốt với cấp dưới, còn tận tay múc cơm cho thuộc hạ, nhưng tại sao người tài đều chạy hết về phía Lưu Bang? - Ảnh 2.

Tạo hình Hạng Vũ trên màn ảnh

Nhưng Lưu Bang lại ngược lại, mẫu mã trông có vẻ lỗ mãng, ngạo ngược, nhưng trong lòng lại rất tôn trọng hào kiệt, nhận thức được sâu sắc lao động của quần chúng, "kì tương tòng cam giả mạo bạch nhận, xá tử chiến sinh chi đồ, vô bất nhật dạ vọng chỉ xích chi phong, tự bât năng bất huyền thù tước dĩ lệ công thần", đối với những tướng sĩ kĩ năng hay những tôi con có công sức, ông luôn không nuối tiếc tay phong hầu hay ban thưởng hậu hĩ cho họ.

Cuốn "Sử kí" biên chép rằng, Lưu Bang "sử nhân công thành lược địa , sở hàng hạ giả nhân dĩ dữ chi, cõi tục đồng kì lợi dã", rất phóng khoáng san sớt quả ngọt thắng lợi với cấp dưới, thiên tài dưới trước của ông trong khoảng sâu trong lòng có thể cảm chiếm được sự xem trọng và đánh giá cao của ông, cho nên, tự nhiên Lưu Bang sẽ chiếm được kết quả "chúng sĩ chiêu tập ngưỡng, như thủy chi quy hải", được chúng sĩ ngưỡng mộ, người tài trong dương gian đều tự nguyện đầu quân.

Phố hội tân tiến ngày nay vẫn sinh tồn nhì kiểu ông chủ như Lưu Bang và Hạng Vũ, kiểu ông chủ như Lưu Bang tuy không để ý tới tiểu tiết, nhưng lại vô cùng coi trọng đãi ngộ với viên chức, bởi vậy có thể thú vị ngày càng nhiều nhân viên tự nguyện phục vụ cho bản thân. Kiểu ông chủ như Hạng vũ lại chỉ biết vẽ ra một chiếc bánh kem vĩ đại nhưng lại không đang tâm chia cho khách hàng nào, thiết kế thì ngon ngọt nhưng bên trong lại "keo kiệt", rất khó giữ chân được người tài.

Theo Regina

Trí thức trẻ


Đọc thêm: bat dong san