Nhà thầu xây đắp Việt ở thế “con kiến leo cành đa”

Theo qui định hiện hành, nhân tố kiện để đơn vị xây đắp nhập cuộc đấu thầu là đã từng thực hiện ít ra 2 dự án (phù hợp đồng) gần giống.

Tuy nhiên, nếu không được đấu thầu, không trúng thầu thì tổ chức không thể kinh qua công trình thứ nhất, chứ nói gì tới nhì công trình? Qui định theo kiểu con gà - quả trứng đã và đang đẩy nhà thầu xây dựng tham gia thế "con kiến leo cành đa".

Trong 2019, thu nhập của các tổ chức xây đắp giảm mạnh, phổ thông nhà thầu xây dựng lâm tham gia hiện trạng gian truân. Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, xuất xứ cơ bản dẫn đến hiện trạng này, ngoài do giảm bớt nguồn cung công trình bất động sản còn do những bất cập của hệ thống văn bạn dạng quy phạm pháp luật can hệ tới xây dựng đang "bó chân" đơn vị.

Bất cập của chuỗi hệ thống pháp luật "bó chân" doanh nghiệp xây dựng

Như ông đã nói, gian truân của các doanh nghiệp xây đắp hiện giờ phần lớn bắt nguồn từ các pháp luật hiện hành. Xin ông chỉ rõ những bất cập trong chuỗi hệ thống pháp luật can dự đến ngành nghề xây dựng?

Tính toàn cục, hiện giờ ngành xây đắp đóng góp khoảng 12% GDP cả nước. Đầy đủ các công trình lớn ở đa số các lĩnh vực, trong khoảng xây dựng cơ sở hạ tầng đến nhà cửa khiến cho thay mặt bộ đô thị đều do các công ti xây dựng đảm nhiệm xây dựng. Cho nên, việc khiến cho các công ti yên tâm hoạt động, nâng cao năng lực, hiệu quả xây dựng là rất quan trọng.

Đương nhiên, thực tại còn phổ thông vướng bận bịu trong việc thực hiện các pháp luật pháp luật hiện hành. Có quá phổ thông luật cùng nhập cuộc nhân tố chỉnh về một điều dẫn đến tình trạng chồng chéo, tranh chấp giữa các luật.

Nếu Luật Đầu tư công thì đối tượng vấn đề tiết là các công trình đầu cơ công, nhưng Luật xây dựng lại yếu tố chỉnh các công trình đầu cơ sử dụng vốn nhà nước và vốn nhà nước ngoài ngân sách; Can hệ tới xây đắp, có cả luật Nhà đất, Luật xây đắp, Luật đầu cơ, Luật đất đai... Quy định Thích hợp đồng xây dựng thì cả Luật xây đắp và Luật đấu thầu cùng chỉ dẫn.

Chính mình khóa chân mình lại do những luật pháp pháp lý.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp

Đặc biệt, những khó khăn can hệ đến dự án đầu cơ, gồm lớp lang đầu cơ xây dựng, lập thẩm định quyết định đầu cơ… thì phổ biến luật cùng quy định, không có tổ chức cầm trịch, không phân đoạn rõ ràng, gây lo lắng trong việc thi hành.

Hiệp hội Nhà thầu đã có động thái gì nhằm gỡ vướng cho đơn vị, thưa ông?

Chúng tôi đã có văn bản gửi Quốc hội, Chính phủ, kiến nghị là cần sửa đổi, khắc phục sự chồng chéo giữa các luật. Yêu cầu cần thiết nhất trong nhân tố chỉnh sửa luật là nỗ lực giải quyết được sự đồng bộ giữa các luật, muốn thế cần phải đặt ra nhóc con giới, khuôn khổ nhân tố chỉnh của mỗi luật thật phân minh, chi tiết.

Giả dụ thời kỳ đang chấp hành giấy tờ đầu cơ thì Luật Đầu tư giữ vững; những gì can hệ về xây dựng từ giám định thiết kế, cấp phép xây dựng, chấp hành xây dựng tới quá trình đưa vào dùng thì do Luật Xây dựng quản lý... Luật Xây dựng khiến sao phải đồng bộ với các luật có liên quan khác, đặc biệt như là Luật Đầu cơ, Luật đầu tư công, Luật đấu thầu, Luật nhà đất, Luật đất đai… và chỉ nên điều tiết các nội dung có liên quan đến công đoạn thực hiện dự án.

Trong Luật Xây đắp phổ biến năm qua vẫn chạy theo ý kiến: công trình xây đắp đều là vốn ngân sách, xây dựng cho Nhà nước mà Nhà nước bao giờ cũng có tiền nên không cần đảm bảo trả tiền gì cả.

Vì vậy, việc bảo lãnh trả tiền, từ bảo lãnh đấu thầu, bảo lãnh trợ thì ứng, chấp hành hợp đồng..., nhà thầu đều phải làm cho hết, khi mà chủ đầu tư không có bất cứ bảo lãnh nào về nghĩa vụ trả tiền của bản thân mình. Cụ thể, khi hợp đồng kinh tế xong xuôi khoảng 70%, phần còn lại phải được chủ đầu tư đảm bảo trả tiền qua bảo lãnh ngân hàng.

Bây giờ 60% vốn đầu tư xây dựng là vốn ngoài ngân sách, kể cả vốn ngân sách thì yếu tố kiện bảo lãnh trả tiền cũng nên đưa tham gia Luật Xây dựng, khác lạ là đưa vào quy dè bỉu phù hợp đồng để bảo đảm công bình giữa 2 chủ thể ký hợp đồng với nhau, công trình đã thực hiện đủ 70% phải được bảo lãnh trả tiền.

Dù dùng ngân sách thì cũng phải bảo đảm đủ vốn đầu tư mới cho thực hiện dự án để giải quyết tình trạng nợ đọng xây đắp căn bản. Chứ như bây chừ, có những công trình 5-7 năm chưa thanh toán hết, có dự án thì được trả tiền 75 – 80% là dừng lại, nhất là những công trình lớn, gây thiệt hại cho nhà thầu.

Ngoài ra, trong những bước thực hiện giám định, đơn giá dự toán cũng nên rút gọn lại chứ chấp hành nhiều bước, đa dạng khâu, mỗi một bước lại do một tập đoàn giám định làm cho cả doanh nghiệp lẫn tập đoàn hành pháp đều rất vất vả. Thẩm định phòng cháy chữa cháy, không gian... nên dồn vào một chỗ một dắt mối, giám định 1 lần cho quá trình dễ chơi đi.

Rối loạn vì thanh, kiểm tra quá rộng rãi...

Các tập đoàn từ cấp phường, xã đến các sở ban, ngành nghề... đều có thể đến thanh tra, mà tổ chức không thể khước từ, có 04 tuần phải tiếp thanh tra 5-7 lần, chồng chéo, tinh vi, công ty không có thời gian khiến cho việc khác

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ toạ Hiệp hội Nhà thầu xây đắp vietnam

Phổ thông công ty còn phản chiếu, ngoài các luật pháp của pháp luật thì việc thi hành qui định của các công ty chức năng cũng gây gian khổ cho các nhà thầu, ông nghĩ sao về điều này?

Nói thật là, ngoài các luật pháp của qui định thì công việc thanh tra, kiểm tra liên tiếp của các tập đoàn chức năng cũng gây không ít quấy quả cho công ty. Thủ tướng Chính phủ đã rộng rãi lần chỉ đạo về việc tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả thật trạng nhũng nhiễu gây quấy quả cho cư dân, đơn vị trong khắc phục công việc như tại Chỉ thị số 10/CI-TTg ngày 22/4/2019, hay Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 17/7/2017 về việc chấn chỉnh hoạt động thanh tra, rà soát đối với tổ chức chắc chắn ngành thanh tra "không để xảy ra hiện trạng thanh tra, rà soát quá 01 lần/năm đối với công ty".

Thế nhưng trạng thái trong một năm, hoặc cùng một thời gian phổ biến đoàn thanh, rà soát cùng tới doanh nghiệp, chồng chéo lên nhau về cùng một nội dung khá tầm thường. Các công ty từ cấp xã, phường tới các sở ban, lĩnh vực... đều có thể đến thanh tra, mà đơn vị không thể thoái thác, có bốn tuần phải tiếp thanh tra 5-7 lần, chồng chéo, phức hợp, tổ chức không có thời điểm khiến cho việc khác.

Do vậy, chúng tôi kiến nghị nên xây đắp cách thức ủy quyền Thanh tra Chính phủ làm cho làm mối hợp nhất và phê phê duyệt ý tưởnrg thanh tra hàng năm để doanh nghiệp nhân thức được họ phải tiếp bao lăm đoàn thanh tra (trừ thanh tra đột nhiên xuất, thanh tra vụ việc), có chế nhạo tài công nhận kết quả thanh tra để giảm thiểu trạng thái cùng một nội dung nhưng phổ quát đoàn thanh tra cùng làm.

Thống kê cho thấy, thời gian gần đây, thu nhập của các đơn vị xây đắp, trong đó có cả những đơn vị lớn đang giảm mạnh. Cội nguồn cốt yếu có bắt nguồn từ những bất cập về hình thức chính sách kể trên không, thưa ông?

Ngoài những bất cập từ hình thức, chế độ thì trong thời điểm cách đây không lâu, số lượng dự án bất động sản giảm bớt đã khiến cho các nhà thầu ít việc hơn. Số đông các công ty xây dựng đều giảm mạnh về thu nhập do thiếu dự án mới. Yếu tố này cũng có nguyên hiền lành việc sửa luật, trong đó có đặt yếu tố hồi tố.

Với sự ra đời của những văn bạn dạng đòi hỏi rà soát lại những dự án sử dụng đất, có liên quan tới đất Nhà nước khiến cho các dự án phải dừng hết lại. Trong khoảng đó, sản xuất nút thắt, khiến đình trệ hoạt động kinh tế. Khúc thắt này do chính chúng ta sản xuất bằng văn bản hành chính.

Hiệp hội đồng ý việc kiểm tra là quan trọng khiến cho thanh lọc thị trường BĐS vì dĩ vãng có đa dạng cái sai, có thể chấn chỉnh qui định, pháp luật nhưng cũng cần có những giải pháp hợp lý để giảm thiểu tạo ra những bước hụt về nền kinh tế cũng như phức tạp trong thị trấn hội.

Nếu có những dự án đã cấp phép xây đắp, cấp sổ đỏ rồi, giờ thanh tra, rà soát lại, bảo sai thì đuổi dân ra à? Điều này gây ra mâu thuẫn, tinh vi, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế xã hội.

Trình độ cao vẫn "thua trên sân nhà"

Tuy nhiên, có quan điểm nghĩ rằng tình trạng "thiếu việc làm" của các nhà thầu xây dựng vn còn do yếu sức cạnh tranh. Ông nghĩ sao?

Thời gian cách đây không lâu, lực lượng xây cất xây dựng của tư đã có hiện đại rất xa, đã vươn lên top đầu khu vực khi xây được nhà cửa thuộc top cao nhất nhân loại như Landmark 81 cao 81 tầng.

Chúng ta cần cần khích lệ tổ chức lĩnh vực xây dựng bởi họ góp phần khiến cho thay đổi khuân mặt thành phố, thúc đẩy sản xuất kinh tế. Hiệp hội Nhà thầu đã xin quan điểm Thủ tướng, Bộ Xây dựng cũng đã có văn bạn dạng thống nhất ủng hộ bắt buộc của Hiệp hội về việc vinh danh các nhà thầu xây dựng uy tín (có cả nhà thầu nước ngoài) trong lúc chờ bình chọn, xếp hạng nhà thầu xây đắp.

Trình độ đã đạt đến tầm cao mới nhưng sao nhà thầu xây đắp vietnam vẫn thua trên sân nhà khi nhập cuộc đấu thầu những công trình trọng điểm non sông?

Điều này lại trở lại vấn đề pháp lý. Chính mình khóa chân mình lại do những qui định pháp lý. Nếu như với dự án Landmark 81, chủ đầu tư là Vingroup – một đơn vị cá nhân dù đã tổ chức đấu thầu quốc tế, nhưng sau cùng lại tin tưởng, giao cho nhà thầu Việt là Coteccons thi hành.

Ngoài ra đó, ví như công trình này do Nhà nước làn nhà đầu tư thì Coteccons không thể được chọn bởi theo quy định của Luật Đấu thầu, vấn đề kiện để doanh nghiệp nhập cuộc đấu thầu là đã từng thực hiện chí ít 2 dự án (hợp đồng) tương tự. Bên cạnh đó Coteccons chưa khiến cho công trình nào 60 -70 tầng. Nhưng không làm cái trước tiên thì khiến cho sao có cái thứ 2?

Thực tế, việc Coteccons chấp hành thắng lợi công trình này cho thấy quy định trên rất phi thực tại.

Theo Phan Dương

Vneconomy


Xem thêm: bat dong san