Tiktok và cơn khát sự nổi tiếng của những đứa trẻ khu ổ chuột Ấn Độ

Faiz Khan, một sinh viên tới trong khoảng Wadala, Mumbai, Ấn Độ đã mở màn tham gia nền móng san sẻ video trên vận dụng nổi tiếng TikTok trong khoảng một năm trước. Và giờ đây, trương mục có tên Faisal Shaikh của anh đã biến thành một trong những ngôi sao trên nền tảng này, với hơn 15 triệu người theo dõi. Đương nhiên cách đây không lâu, trương mục của Khan đã bị khóa một tuần, sau một video có nội dung can dự đến chính trị. Vì vậy, giờ anh cố gắng xây đắp các video với nội dung là các bài hát bi đát, mà anh tin là nó phù hợp với chính mình.

"Khách hàng nào mà chẳng phải trải qua những ngày tháng sau chia tay", anh nói với niềm vui hớn hở trên môi.

Giống như phổ biến người mua TikTok khác tại Ấn Độ, Khan đến từ khu ổ chuột Gharib Nawaz của Mumbai, thành phố đông dân nhất Ấn Độ. Anh sống cùng với phụ vương mẹ và nhị anh chị em của chính mình. Phụ thân anh khiến nghề tài xế, chắt lót từng đồng để cho các con đi học. Ngoài giờ học, Khan khiến cho thêm công việc bán hàng cho các chương trình, sự kiện. Đây cũng là nguồn thu nhập nhập giúp anh có thể tự mua cho bản thân một chiếc iPhone, để bước chân vào thế giới TikTok.

Mỗi ngày, anh thực hiện 2 tới 3 đoạn ghi hình. Vị trí quay là ở khắp mọi nơi tại Mumbai, từ các tuyến con đường nói quanh nói quẩn khu Byculla, Wadala và các khu phường khác. Đây cũng là nơi đám đông thanh thiếu niên dùng TikTok tụ tập mỗi tối để xem video và cùng giúp nhau tạo nội dung mới. Khan nhập cuộc cùng họ sau giờ học, sau đó về nhà để suy nghĩ ra các nội dung mới để chấp hành vào ngày hôm sau.

Tại một ngã ba đầy những thanh thiếu niên đang chơi TikTok, Ayan Sheikh, 18 tuổi, chào đón Khan bằng một nghi vấn cùng thú vui nhếch mép: "Có bao lăm người?"

"400.000 lượt. Còn cậu?", Khan trả lời.

"Hơn 700.000", Sheikh đáp.

Những bạn teen này đang luận bàn về những người theo dõi họ trên TikTok. Ở Mumbai, số lượt theo dõi như một loại tiền tệ, là thước đo trị giá của những người trẻ tuổi này.

Tiktok và cơn khát sự nổi tiếng của những đứa trẻ khu ổ chuột Ấn Độ - Ảnh 1.

Faiz Khan, Ayan Sheikh (thứ nhì và thứ ba từ trái sang) và những khách hàng TikTok khác ở Mumbai.

Kể từ khi ra mắt ở Ấn Độ, cơn sốt TikTok đã càn quét cả tổ quốc này, trong khoảng khu ổ chuột tới khu nhà giàu tại các đô thị lớn, đến đến các đô thị nhỏ bé và những ngôi làng bóng gió. Hơn 200 triệu người dùng hàng 04 tuần đã biến Ấn Độ thành thị trường phì nhiêu của nhà phát hành Trung Quốc ByteDance.

Đối tượng chính của TikTok ở Ấn Độ là thanh thiếu niên và thanh niên ở tuổi đôi mươi, nói tiếng Hindi hoặc vài tiếng nói khác trong khu vực. Đây cũng là một trong các nguyên do chính cho sự chung của ứng dụng này ở Ấn Độ, bởi mặc dầu nó bị kiểm chuẩn y về nội dung chính trị, nhưng ứng dụng này vẫn có sức hấp dẫn hồ hết quần chúng, mặc dầu họ có mù chữ. Bởi phương pháp giao tiếp chính trên TikTok là duyệt tiếng nói, video hơn là tin nhắn hay văn bạn dạng.

Các nhà truyền bá phim Ấn Độ cũng đổ xô vào Áp dụng này, trả tiền cho những người có ảnh hưởng ở mọi ngành, trong khoảng 3.000 rupee (43 đô la) trở lên để PR một bài hát sắp mở bán, hoặc một bộ phim.

CEO Facebook Mark Zuckerberg gần đây đã cho nhân thức ông ngạc nhiên trước sự lớn mạnh của TikTok, chỉ ra rằng ứng dụng này đang có sự mở đầu rất khả quan trong Mỹ và giờ gây sức ép cho cả Instagram ở Ấn Độ. Nhà phát hành ByteDance cũng đang có kế hoạch đầu cơ thêm 1 tỷ đô la Mỹ tham gia Ấn Độ trong ba năm tới để khuếch trương tác động. Hiện công ty đã chi 100 triệu đô la để tạo ra hoạt động mua bán này.

Tiktok và cơn khát sự nổi tiếng của những đứa trẻ khu ổ chuột Ấn Độ - Ảnh 2.

Các thanh thiếu niên đang quay video TikTok trên đường phường Mumbai.

Nhưng vào bốn tuần 7/2019, một đội ngũ 5 thanh thiếu niên Hồi giáo được gọi là Team 07 - bao gồm Faisal Shaikh, thần tượng của Khan - với tổng cộng hơn 65 triệu người theo dõi, đã đăng tải một đoạn đoạn ghi hình về vụ việc của Tabrez Ansari. Tabrez Ansari là một công nhân nhập cư người Hồi giáo, đã bị kết tội trộm xe đạp và bị một đám côn đồ trói vào cột đèn, tiến công đập man rợ. Đoạn đoạn ghi hình lưu lại cảnh hành hung này sau đó được san sớt trên các dụng cụ truyền thông phường hội.

Các nhà chức trách, bao gồm cả thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã công bố về các đoạn ghi hình ủng hộ bạo lực như thế này. TikTok mau lẹ cấm đoạn ghi hình và cả trương mục của ba thành viên trong Team 07, bao gồm Faisal Shaikh. Các đối tác giới thiệu rộng rải cũng gấp rút xóa các video, hình ảnh lăng xê có Shaikh và các thành viên khác của Team 07.

Trước đây, TikTok từng có 3 tuần bị cấm ở Ấn Độ bởi bị chính quyền nghĩ là Áp dụng này đang làm cho trẻ em chạm mặt nguy hiểm trước những kẻ tù hãm tình dục và khiêu dâm. Lệnh cấm này khiến TikTok mất đi khoảng 15 triệu người mua. Cho nên, các chính sách điều hành của TikTok giờ rất thẳng tay với các loại nội dung can dự đến bạo lực hay chính trị.

Khan cho biết một đoạn ghi hình có dùng súng đồ chơi đã khiến cho tài khoản của anh bị đóng băng trong một tuần. Còn nhị đoạn ghi hình gần giống của Ayan Sheikh, cũng đã bị xóa. Vấn đề này gây ảnh hưởng hiểm nguy đến việc tạo ra kênh và giữ lượt người theo dõi của các trương mục TikTok.

"Tôi không muốn mất lượt thích, các nội dung và thời gian chỉ vì điều chính trị", Sheikh nói. "Tôi chẳng thể để tài khoản của chính mình bị cấm một lần nữa."

Giả dụ so sánh với Facebook và Google, nền tảng video của China có vẻ như rất vâng lệnh các chế độ địa phương và đang được chính phủ Ấn Độ ghi nhận. Hình như các công ty Mỹ mua cách thức lách luật, ByteDance chỉ dễ chơi là vâng lệnh mọi yêu cầu, kể cả việc đặt các trọng tâm lưu trữ ở Ấn Độ. Đại diện TikTok nói rằng "cần có một bí quyết tiếp xúc được phiên bản địa hóa" cho khách hàng ở những nơi khác nhau.

Tiktok và cơn khát sự nổi tiếng của những đứa trẻ khu ổ chuột Ấn Độ - Ảnh 3.

Một "trọng điểm TikTok" ở Mumbai, nơi các thanh thiếu niên thường tụ tập quay đoạn ghi hình.

Cơn bão dư luận xung quanh vụ việc về Tabrez Ansari đã dịu lại. Không gian TikTok cũng trở nên sục sôi quay về. Team 07 và các thành viên của nó vẫn là niềm mong ước của các thanh thiếu niên trẻ, vì sức ảnh hưởng của họ trên TikTok. Tất nhiên, hầu hết đã tỉnh táo hơn và giảm thiểu xa các nội dung can hệ tới chính trị. Giả dụ muốn nói lên quan niệm về một điều gì đó, phổ quát người sẽ chuyển sang dùng Instagram và các nền tảng khác.

Với rộng rãi người như Khan, khao khát được theo bước thần tượng Faisal Shaikh của chính mình vẫn luôn cháy bỏng. Bởi nó gắn liền với cơ hội thoát khỏi bần cùng và trở thành ngôi sao.

Vừa mới đây, Sheikh đã được mời tới một bữa tiệc của những người có tác động ở Mumbai, nơi những người tham gia được tặng vàng và thời cơ gắn kết với các đồng nghiệp của họ. Vào tháng 5, sau khi lệnh cấm TikTok được tháo bỏ, tổ chức kinh doanh đã doanh nghiệp một cuộc tranh tài kéo dài một tuần và trao giải thưởng hàng ngày lên tới 12.500 USD cho ba người dùng đăng đoạn ghi hình với hashtag #ReturnOfTikTok. Chiến dịch lôi cuốn gần một tỷ lượt xem.

Và giờ đây, TikTok đang biến thành một công cụ để các thanh thiếu niên Hồi giáo biểu hiện lòng thủy chung với nước nhà. Các đoạn ghi hình yêu nước, chả hạn như truyền tụng quân đội Ấn Độ, trở thành đặc biệt trong hàng ngũ.

Tối tối, các lực lượng thanh thiếu niên sẽ buộc hay tạo kiểu tóc thật đẹp, mặc đồ lung linh, xuống phường gặp gỡ nhau để cùng "lên TikTok" truyền bá bản thân.

Tiktok và cơn khát sự nổi tiếng của những đứa trẻ khu ổ chuột Ấn Độ - Ảnh 4.

Faiz Khan trong khu ổ chuột, nơi sinh sống của mái ấm chính mình.

"Vì vài nguyên do, những Miyanbhais [một thuật ngữ chỉ người Hồi giáo] đang trở nên nhiều người biết đến hơn trên nền móng này. Chả hạn như Madboy37, Little Danish, Shahrukh, Team 07... đều là Miyanbhais", Abdul Rafique Khan, 18 tuổi, nói.

Rafique là thành viên của một hàng ngũ chơi TikTok có tên Team 37, được đặt tên mô hình theo Team 07. Anh nói: "Chúng tôi muốn trở nên nổi tiếng, nhưng chúng tôi không chạy theo đồng bạc".

Còn Faiz Khan, mặt khác, muốn sử dụng nền tảng này để biến thành một ngôi sao ca nhạc một ngày nào đó. "Sau khi tôi chiếm được một số lượng người theo dõi phù hợp trên TikTok, tôi sẽ sản xuất một bài hát trên YouTube", anh nói.

Theo Bảo Nam

Trí Thức Trẻ


Xem thêm: gia dat saigon