Những đứa trẻ đã học như thế, tôi trông mong gì ở mai sau?

-Trong bài viết với tựa đề "Không nên lạm dụng bình chọn định kỳ", PGS.TS Chu Cẩm Thơ đã nêu những vấn đề của việc kiểm tra đánh giá hiện hành đối với phát hành năng lực của sinh viên.

Phổ thông năm gần đây, bình chọn định kì trở thành phổ dụng, như một “công cụ” giám sát chất lượng. Nhân tố này rất khác với lúc trước chỉ có đến lớp cuối cấp mới khiến một bài rà soát của phòng/ sở. Hiện thời, sinh viên lớp 1, 2 đã phải khiến bài rà soát học kì theo “đề của phòng”. Việc này đông đảo thông thường ở tất cả các địa phương trên cả nước.

Những người đồng nghiệp lớn tuổi kể rằng những lần thi ấy “chân thực” lắm, giống như kì thi đại học. Kết quả cho thấy ngay chất lượng từng trường, xếp hạng cao thấp rõ ràng, chứ để các thầy giáo tự bình chọn thì “chẳng biết đằng nào mà lần”.

Thứ nhất chất lượng giáo dục không được thây mặt bởi “thành tựu”. Có lần tôi được tới thăm một trường THCS, cũng giống như ngôi trường cấp 2 tôi từng học, đây là trường đứng đầu một thị xã trong các chiến thắng học tập. Nhưng khi tôi đề cập đến: Phòng thí điểm, Sân chơi. Nhà thi đấu, Phòng nghệ thuật, Phòng máy tính...thì chẳng bạn nào đưa ra danh sách.Thế nhưng ưu thế ấy không thể là lí do để chúng ta có phần “lạm dụng” chế độ đánh giá này.

Trường vẫn như 25 năm khi tôi đi học, chỉ có học toán, học văn, … chay. Khi tôi thủ thỉ với giáo viên, nhiều người vẫn chưa tin rằng “những thứ vật chất kia là cần thiết để những đứa trẻ 13 – 14 tuổi mày mò, học và khởi đầu tập luyện nghiên cứu”. Nhưng khi tôi ra khỏi phòng nói chuyện, có một số giáo viên lớn tuổi nắm tay tôi, họ nói, “chính mình thấm lắm Thơ ạ, thấm rằng tư duy nhiều năm kinh nghiệm như chúng bản thân đang nghĩ là lạc hậu, chỉ cần so với những lứa học sinh của chính mình, học chuyên nghiệp lắm, nhưng thiếu phổ biến thứ lắm, sau này không phát huy được, và phần lỗi đấy thuộc về đàn chính mình, về nhà trường”.

Những đứa trẻ đã học như thế, tôi mong chờ gì ở tương lai?
Ảnh minh họa: Thanh Hùng

Thứ nhì, sử dụng kết quả thi định kì – một bình chọn ngoài nhà trường để đo lường chất lượng làm thầy giáo thiếu tự chủ, tự chịu nghĩa vụ về việc dạy của mình. Thầy giáo và sinh viên bị chạy theo “kiểu đề” mà quên đi “việc hàng ngày” của chính mình. Hôm trước có cô giáo bình luận trên bài viết của tôi: “Hiện thời giáo viên vào dạy, thường khởi đầu “thi thế nào, bài nào hay thi vào, …”, thế là nghiễm nhiên chỉ tập trung vào dạy/ học cái đó. Và tất nhiên, cái gì luyện rộng rãi thì sẽ quen, thì kết quả sẽ tốt. Nhân tố đó dẫn đến, kết quả định kì thiếu đi sự tin tưởng (đáng lẽ là ưu điểm của một kì thi khách quan). Ngay cả những sinh viên có kết quả cao, chúng ta giờ đây cũng nghi ngờ, vì em được luyện  nên không có tư duy, điểm thì cao mà năng lực không cao là như vậy.

Thầy giáo không còn chấp hành đúng nhiệm vụ của mình. Dạy những gì cần thiết, những gì cần cho thi thì làm gì còn tâm khảm cho thể hiện tốt hiệ tượng, làm gì công bằng cho các môn, các nội dung khác. Học sinh không học thực sự, mà chỉ họ những gì được “giới hạn để thi”.

Thứ ba, để có một kì đánh giá với diện rộng hàng nghìn học sinh tham gia thì phải có một ngân hàng đề tốt. Nhà băng đề ko phải là một kho đề. Việc này đòi hỏi các nghi vấn được định cỡ, được đánh giá có đạt yêu cầu hay không. Bởi vậy phát hành nó chẳng phải chỉ bởi những bộ óc của “chuyên gia, giáo viên giỏi”, mà còn ở tính phù hợp với thực tiễn. Chúng ta không làm cho được, không đầu cơ để làm được “nhà băng đề” thì đừng mong “đề thi bình chọn định kì” đó chất lượng như trong “lí thuyết” đã nêu ra.

Thứ tư, bình chọn là một khâu của giai đoạn giáo dục khó và không nên tách rời. Thông tin nó đem đến sẽ nhận định quá trình giáo dục, để các chủ thể của nó sẽ tự vấn đề chỉnh để hướng đến đạt tiêu chí đề ra. Thế nên sử dụng bình chọn định kì mà không chỉ ra được những thông tin phản hồi mà chỉ sử dụng kết quả để xếp hạng, thì chẳng bao giờ đổi mới được chất lượng giáo dục. Điều này đã cho thấy hậu quả, khi chúng ta biết sử dụng bình chọn định kì cả gần 20 năm, thành công của các kì bình chọn trên diện rộng diện tích quốc tế (chả hạn như PISA) của chúng ta cao nhưng đích thực những ngôi trường mà chúng ta theo học thời thanh xuân vẫn chẳng mấy thay đổi, …

Trong bữa tối con gái thứ 2 của tôi nói tuần sau con thi môn chính.

Chị cháu nói: "Làm gì có môn chính, môn phụ, em không được nói như thế.”;

“Thế thì em phải nói là gì?”;

“Em phải nói là: môn phổ quát tiết, môn thi theo đề của phòng chẳng hạn..."

Những đứa trẻ tiểu học đã nhân thức về việc học, đã học như thế, tôi sẽ đợi mong gì ở tương lai?

Chu Cẩm Thơ (Viện Kỹ thuật giáo dục vn)

Sắp có hướng dẫn đánh giá học sinh lớp 1 theo chương trình phổ thông mới

Sắp có hướng dẫn đánh giá học sinh lớp 1 theo chương trình nhiều mới

- Bộ GD-ĐT cho biết hiện đang bắt đầu xây dựng hướng dẫn bình chọn học sinh lớp 1 theo chương trình giáo dục phổ quát mới.


Tham khảo thêm: gia dat saigon