Phong lưu nhưng già nua và chia rẽ: Dân số sẽ là thứ xé toạc châu Âu?

Đối với những ông chủ người Bulgary, giai đoạn tuyển nhân viên đang ngày càng giống với 1 cơn ác mộng. Có thể mất đến hơn 6 04 tuần để có thể mua thấy 1 người điều hành máy tiện thành thục, và rất có thể phải tốn một khoản tiền lớn cho công ti tuyển nhân viên. Những người điều hành máy móc lớn tuổi dày dặn kinh nghiệm đang dần nghỉ hưu, Julian Stephanov, người đang điều hành 1 nhà máy sản xuất ở gần thủ đô Sofia than phiền. Có rất ít người trẻ đủ tiêu chuẩn. Một phần vấn đề là do họ không được huấn luyện, nhưng suốt trong khoảng 2008 tới nay mỗi năm hàng ngũ công lao của Bulgary đều giảm 6%. Càng ngày càng có phổ thông người di trú và tình trạng tỷ lệ sinh thấp kéo dài làm tình hình ngày một trầm trọng.

Trên khắp châu Âu, người địa phương đang sống lâu hơn nhưng lại sinh ít con hơn. Đương nhiên đây là khuynh hướng đang bao trùm các nước phát triển, thậm chí vài nước đang tạo ra cũng gặp gỡ phải điều này. Nhưng ở châu Âu việc tìm ra giải pháp ứng phó sẽ gian nan hơn bội phần, vì cấu trúc hòa hợp làm cho người công sức có thể đi lại dễ dãi và dù dùng đồng bạc phổ biến nhưng các nước không phải có bình thường chế độ tài khóa hay 1 ý tưởnrg phổ biến để đối mặt với già hóa dân số.

Các nhà đầu tư đang nhận thức rất rõ về những gian nan của châu Âu. Cuộc khủng hoảng nợ đất nước cuối thập niên trước cho thấy lạm phát đồng điệu và lãi suất thông thường chẳng thể bảo đảm về 1 liên kết tiền tệ bền vững hay 1 chuỗi hệ thống nhà băng được kết nối chặt chẽ. Để khắc phục trạng thái mất thăng bằng giữa các nước, họ phải đồng điệu cả về các chế độ quản lý, chế độ lương bổng và phổ quát thứ khác. Giờ đây gánh nặng dân số đang bắt nạt dọa sẽ xé toạc liên minh châu Âu.

Mặc dù châu Âu kết nạp rộng rãi người nhập cư hơn so với lượng người di cư, Liên hợp quốc dự báo đến năm 2050 dân số của châu lục này sẽ giảm khoảng 5%. Độ tuổi nhàng nhàng sẽ là 47, phổ biến hơn 9 tuổi so với năm 2000 và cao hơn 4 tuổi so với độ tuổi nhàng nhàng của người Mỹ. Năm 2015, cứ 4 người trong độ tuổi công huân thì sẽ có 1 người hơn 65 tuổi, nhưng tới năm 2050 tỷ lệ sẽ là cứ 2 người thì có 1 người. Ở Mỹ tỷ lệ là cứ 3 người thì có 1 người.

Một vài nước sẽ phải chịu tình cảnh tồi tệ hơn. Tây Ban Nha và Italy được dự báo sẽ mất đi 25% đội ngũ công lao vào năm 2050. Dân số của Nam và Đông Âu được dự báo sụt giảm trung bình 10%. Có ít công tích hơn, các nước có nguy cơ rơi vào tình trạng phát triển lờ đờ chạp, khi mà nợ công sẽ tăng lên vì phải chi phổ thông hơn cho phục vụ y tế và lương hưu.

28 thành viên của Kết hợp châu Âu được phân thành 3 nhóm. Phụ nữ ở Tây và Bắc Âu có thiên hướng sinh con nhiều hơn so với mức trung bình ở EU (Đức là ngoại lệ). Mặc dù tỷ lệ sinh của họ vẫn thấp hơn 2,1% (là mức quan trọng để số dân không sụt giảm), tỷ trọng nhập cư cao đồng nghĩa dân số sẽ tiếp diễn tăng lên.

Đội ngũ thứ nhì, gồm các nước Nam Âu, đang bê trễ hoặc thậm chí đã suy giảm. Tỷ trọng sinh của họ thấp hơn, và ở một vài nước đã rơi vào trạng thái lượng người di cư lớn hơn người người nước ngoài vào định cư tại đất nước nhà kể trong khoảng năm 2010 đến nay. Italy là Chẳng hạn điển hình. Những người cao tuổi ở đây thường nghỉ hưu sớm, và do thiếu các dịch vụ chăm nom trẻ em nên phổ biến thiếu nữ đã không quay quay về làm việc sau khi sinh con. Tới tuổi 50, chỉ một nửa vẫn còn đang làm việc. Giả dụ như trạng thái này kéo dài, đến năm 2050 sẽ có số người Italy hơn 50 tuổi ở ngoài đội ngũ công sức sẽ rộng rãi hơn cả số lượng người tham gia hàng ngũ công lao ở mọi độ tuổi, theo dự đoán của OECD.

Ở hàng ngũ thứ ba, gồm các nước Trung và Đông Âu, số dân đã sụt giảm rất với tốc độ cao vì làn sóng thiên di. Khoảng 2,5 triệu người Romani ở trong độ tuổi công sức – tương đương 20% dân số - hiện đang sống ở các nước EU khác. Những tổ quốc này cũng ở trong trạng thái có khá ít người già và thiếu phụ nhập cuộc vào hàng ngũ công huân. Ba Lan và Hungary có chế độ ưu đãi cho người nuôi con bé dại, nhưng phân tích cho thấy chúng hãn hữu khi tỏ ra hiệu quả.

Những xu hướng này lại càng khiến các nền kinh tế thuộc Kết hợp châu Âu bị chia tách phổ quát hơn. Khu vực Nam Âu có điều kiện kinh tế eo hẹp hơn nhưng sản lượng thấp và nhóm công trạng ngày một co hẹp khiến cho lớn mạnh càng yếu ớt hơn. Tỷ trọng nợ công của họ vốn đã cao - ở Italy là 130% GDP – giờ có nguy cơ tăng lên hơn nữa. Chế độ tiền tệ chung sẽ không thể hiệu quả ví như như triển vọng vững mạnh của các nước khác nhau hoàn toàn.

Phần đông các nước Trung và Đông Âu nằm ngoài cấu kết tiền tệ nhưng cũng đang chạm chán phải rắc rối vì cấu trúc dân số. Phổ biến thành viên mới của EU thuở đầu tạo động lực công trạng tự do dịch chuyển, nhưng sau khi mất đi nhiều người trong độ tuổi lao động vào tay các nước Bắc và Tây Âu, họ đã không còn náo nức. Croatia đã mất 5% dân số trong 3 năm kể từ khi gia nhập EU.

Giống như ở Mỹ, dòng người thiên di ở EU chủ đạo hướng tới các đô thị và khu vực có nền kinh tế phát triển năng động hơn. Nghiên cứu của Trọng tâm cải cách châu Âu cho thấy những người thiên cư đến các địa điểm ít thú vị hơn có xu hướng già hơn và có năng suất công phu thấp hơn.

Biện pháp cho một châu Âu đang cùng nhau già đi là phải có những chế độ đồng bộ. Người cao tuổi và đàn bà nên được động viên quay về với công việc. Nếu thiếu nữ Italy thích làm việc như Đức, hàng ngũ công huân của nước này sẽ gia tăng 14%.

Trong trường hợp của Pháp, phát hành phục vụ chăm sóc trẻ thơ giá rẻ sẽ khuyến khích thiếu phụ quay trở lại khiến việc và còn giúp tăng tỷ lệ sinh. Những người công lao hiện nay nên được đào tạo tốt hơn. Đầu tư cho giáo dục và cơ sở cơ sở vật chất sẽ giúp tăng năng suất. Các chính sách này còn giúp hấp dẫn thêm người người nước ngoài vào định cư tại đất nước nhà và thuyết phục những người thiên cư ở lại.

Tới thời gian này, các nước Bắc Âu đang làm tốt nhất. Đức đã hành động quyết liệt trong khoảng những năm 2000. Các chính sách canh tân chuỗi hệ thống lương hưu đã giúp cải thiện tình hình. Nhưng châu Âu cần phổ thông hơn thế để có thể thoát khỏi những mối nạt dọa từ tình trạng già hóa dân số, và cải thiện cơ cấu dân số - dù chẳng hề tiện lợi – sẽ có ý nghĩa sống còn đối với sự sống sót của cấu kết.

Xem thêm Economist

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ


Tham khảo thêm: mua dat